2 De verhouding tussen pedagogiek en opvoedingspraktijk
2.1 Het onderscheid tussen pedagogiek en pedagogie
Pedagogiek: is de theorie, de wetenschap, de leer een systematische
geordende uiteenzetting over alles wat met opvoeding te maken heeft
Pedagogie: de praktijk van het opvoeden
2.2 Pedagogiek
Binnen de kaders:
- Theologie
- Filosofie
- Psychologie
Periode van de verlichting van romantiek: Professor Ernst Christian
Trapp bekleedde tussen 1779 en 1783 de eerste leerstoel in Duistland
pedagogiek werd zelfstandige wetenschap
Verloop van verzelfstandiging: - zeer traag, opgegroeid tot reeks
afzonderlijke deelgebieden bv: orthopedagogiek, onderwijskunde,
sociale pedagogiek,..
2.3 De verhouding tussen de theorie en de praktijk
Gunning: theorie zonder praktijk is voor de genieën, praktijk zonder
theorie is voor gekken of schurken.
Pedagogiek: geen exacte wetenschap , natuurwetenschappen= exacte
wetenschap , grote zekerheid, voorspelbaarheid.
, Waarom geen exacte wetenschap?:
- Onderzoeksterrein: de werkelijkheid waarin de om advies vragende
opvoeder zelf een rol speelt
- Materiaal: het kind
- Datgene wat de opvoeder aanbiedt: wat door dit kind te leren valt
- Middelen: in hun bruikbaarheid afhankelijk van het kind, de aard van
datgene wat geleerd wordt en van opvoeder zelf
Verschillende houdingen t.o.v de theorie verklaarbaar:
- Pedagogiek als receptenboek
- Theorie behoort tot de opleidingsperiode
- Theorie met betrekking tot opvoeding = onzin
Theorie kan niet zonder praktijk niet in de zin van
éénrichtingsverkeer!! pedagogiek biedt geen zekerheid, de theorie reikt
inzichten aan, geen kunnen
Praktijk Theorie,
- moeilijkheden in concrete situatie, dwingen tot bezinning, nadenken,
gesprek (= begin van elke theorie)
- Opvoeders handelen vaak (onbewust) consequent in gelijkaardige
situaties (= verborgen theorie)
Meijer: pedagogiek neemt de practici het oordeel over hun situatie niet af,
maar heeft inzicht
De theorie is een systematische bewuste bezinning, om de praktijk
van dienst te zijn
, 3 Opvoeden staat niet los van cultuur en maatschappij
Visies op wat een (goede) opvoeding is, evolueren mee met culturele en
maatschappelijke veranderingen.
3.1 Is opvoeding mogelijk en noodzakelijk? De mens: een animal
educandum?
Vraag leidt tot polariteit:
Pessimisme versus optimisme,
zowel bij opvoeder als in
pedagogische theorieën.
Nature- nurture debat discussie
rond erfelijkheid en milieu
Nature: staat voor aanleg,
erfelijkheid invloed van milieu
Nurture: invloed van milieu op de
ontwikkeling van het kind,
ervaringen die het individu opdoet,
kwaliteiten fysische en sociale
omgeving.
3.2 Welke kansen geven we aan de opvoeding?
3.2.1 Het nativisme
- De opvoeding is machteloos
- Erfelijkheid staat centraal: alles is aangeboren nature
- Lombroso: ‘de misdadiger is al zo geboren bij geboorte.
- Nationaal-socialisme: meer sprake van eugenetica
- Racistische implicaties
2.1 Het onderscheid tussen pedagogiek en pedagogie
Pedagogiek: is de theorie, de wetenschap, de leer een systematische
geordende uiteenzetting over alles wat met opvoeding te maken heeft
Pedagogie: de praktijk van het opvoeden
2.2 Pedagogiek
Binnen de kaders:
- Theologie
- Filosofie
- Psychologie
Periode van de verlichting van romantiek: Professor Ernst Christian
Trapp bekleedde tussen 1779 en 1783 de eerste leerstoel in Duistland
pedagogiek werd zelfstandige wetenschap
Verloop van verzelfstandiging: - zeer traag, opgegroeid tot reeks
afzonderlijke deelgebieden bv: orthopedagogiek, onderwijskunde,
sociale pedagogiek,..
2.3 De verhouding tussen de theorie en de praktijk
Gunning: theorie zonder praktijk is voor de genieën, praktijk zonder
theorie is voor gekken of schurken.
Pedagogiek: geen exacte wetenschap , natuurwetenschappen= exacte
wetenschap , grote zekerheid, voorspelbaarheid.
, Waarom geen exacte wetenschap?:
- Onderzoeksterrein: de werkelijkheid waarin de om advies vragende
opvoeder zelf een rol speelt
- Materiaal: het kind
- Datgene wat de opvoeder aanbiedt: wat door dit kind te leren valt
- Middelen: in hun bruikbaarheid afhankelijk van het kind, de aard van
datgene wat geleerd wordt en van opvoeder zelf
Verschillende houdingen t.o.v de theorie verklaarbaar:
- Pedagogiek als receptenboek
- Theorie behoort tot de opleidingsperiode
- Theorie met betrekking tot opvoeding = onzin
Theorie kan niet zonder praktijk niet in de zin van
éénrichtingsverkeer!! pedagogiek biedt geen zekerheid, de theorie reikt
inzichten aan, geen kunnen
Praktijk Theorie,
- moeilijkheden in concrete situatie, dwingen tot bezinning, nadenken,
gesprek (= begin van elke theorie)
- Opvoeders handelen vaak (onbewust) consequent in gelijkaardige
situaties (= verborgen theorie)
Meijer: pedagogiek neemt de practici het oordeel over hun situatie niet af,
maar heeft inzicht
De theorie is een systematische bewuste bezinning, om de praktijk
van dienst te zijn
, 3 Opvoeden staat niet los van cultuur en maatschappij
Visies op wat een (goede) opvoeding is, evolueren mee met culturele en
maatschappelijke veranderingen.
3.1 Is opvoeding mogelijk en noodzakelijk? De mens: een animal
educandum?
Vraag leidt tot polariteit:
Pessimisme versus optimisme,
zowel bij opvoeder als in
pedagogische theorieën.
Nature- nurture debat discussie
rond erfelijkheid en milieu
Nature: staat voor aanleg,
erfelijkheid invloed van milieu
Nurture: invloed van milieu op de
ontwikkeling van het kind,
ervaringen die het individu opdoet,
kwaliteiten fysische en sociale
omgeving.
3.2 Welke kansen geven we aan de opvoeding?
3.2.1 Het nativisme
- De opvoeding is machteloos
- Erfelijkheid staat centraal: alles is aangeboren nature
- Lombroso: ‘de misdadiger is al zo geboren bij geboorte.
- Nationaal-socialisme: meer sprake van eugenetica
- Racistische implicaties
