Obstipatie
Ziektebeeld uitgewerkt door middel van de “rode loper”.
Wat is obstipatie?
Obstipatie wordt ook wel de verstopping van de darmen genoemd. Veel mensen hebben er wel eens
last van, vooral ouderen, zwangere vrouwen en jonge kinderen.
Sommige mensen hebben 3 keer per dag ontlasting, andere 3 keer per week. Bij verstopping lukt het
dus niet goed om te poepen. De ontlasting komt minder dan drie keer per week. Omdat de ontlasting
te lang in de dikke darm blijft zitten, wordt hij hard en droog.
Voedsel wordt door de darmen gekneed, verteerd en ingedikt. De dikke darm duwt het in de richting
van de anus totdat u aandrang voelt om te poepen.
Verstopping kan verschillende oorzaken hebben:
weinig drinken;
onvoldoende vezelrijk voedsel;
te weinig lichaamsbeweging;
aanleg: sommige mensen hebben minder actieve darmen;
de spieren onder in het bekken werken niet goed mee;
niet naar het toilet gaan als u aandrang voelt;
spanning, drukte en afleiding;
medicijnen met een verstoppende werking, bijvoorbeeld: antidepressiva, ijzertabletten,
morfine en morfine-achtige medicijnen, parkinsonmedicijnen, anti-epileptica en plaspillen.
Meestal is er geen lichamelijke oorzaak te vinden.
Heel soms komt verstopping door een trage werking van de schildklier of door een gezwel in de dikke
darm.
Epedimiologie (verspreiding)
Gemiddeld ziet een huisarts per jaar 20 patiënten met obstipatie (ICPC-code D12) per 1000
ingeschreven patiënten (figuur 1). Deze prevalentie veranderde de afgelopen jaren niet. Obstipatie
komt het meest voor bij kinderen onder de 4 jaar en bij ouderen (75+) en het minst bij kinderen
tussen de 13 en 18 jaar (8 per 1000 patiënten). Gemiddeld ziet de huisarts meer vrouwen dan
mannen, behalve bij zuigelingen.
Anatomie/fysiologie
De dikke darm heeft een totale lengte van 1,5 meter. De ligging is intra peritoneaal, behalve het
opstijgend deel en het dalend deel, deze liggen retroperitoneaal, en het rectum, dat onder de
buikvlies ligt.
Het sterk geplooide slijmvlies bevat eenlagig cilindrisch epitheel met zeer veel slijmcellen. De
lengtespieren bestaan in hoofdzaak uit drie banden van spierweefsel die ieder ongeveer 1 cm breed
zijn. De bloedvoorziening van de dikke darm vindt plaats door de aftakkingen van de aorta. De
bloedafvoer vindt grotendeels plaats via de poortader. Het bloed van het onderste deel van het
rectum wordt echter rechtstreeks afgevoerd naar de onderste holle ader en dus niet via de
poortader.
Ziektebeeld uitgewerkt door middel van de “rode loper”.
Wat is obstipatie?
Obstipatie wordt ook wel de verstopping van de darmen genoemd. Veel mensen hebben er wel eens
last van, vooral ouderen, zwangere vrouwen en jonge kinderen.
Sommige mensen hebben 3 keer per dag ontlasting, andere 3 keer per week. Bij verstopping lukt het
dus niet goed om te poepen. De ontlasting komt minder dan drie keer per week. Omdat de ontlasting
te lang in de dikke darm blijft zitten, wordt hij hard en droog.
Voedsel wordt door de darmen gekneed, verteerd en ingedikt. De dikke darm duwt het in de richting
van de anus totdat u aandrang voelt om te poepen.
Verstopping kan verschillende oorzaken hebben:
weinig drinken;
onvoldoende vezelrijk voedsel;
te weinig lichaamsbeweging;
aanleg: sommige mensen hebben minder actieve darmen;
de spieren onder in het bekken werken niet goed mee;
niet naar het toilet gaan als u aandrang voelt;
spanning, drukte en afleiding;
medicijnen met een verstoppende werking, bijvoorbeeld: antidepressiva, ijzertabletten,
morfine en morfine-achtige medicijnen, parkinsonmedicijnen, anti-epileptica en plaspillen.
Meestal is er geen lichamelijke oorzaak te vinden.
Heel soms komt verstopping door een trage werking van de schildklier of door een gezwel in de dikke
darm.
Epedimiologie (verspreiding)
Gemiddeld ziet een huisarts per jaar 20 patiënten met obstipatie (ICPC-code D12) per 1000
ingeschreven patiënten (figuur 1). Deze prevalentie veranderde de afgelopen jaren niet. Obstipatie
komt het meest voor bij kinderen onder de 4 jaar en bij ouderen (75+) en het minst bij kinderen
tussen de 13 en 18 jaar (8 per 1000 patiënten). Gemiddeld ziet de huisarts meer vrouwen dan
mannen, behalve bij zuigelingen.
Anatomie/fysiologie
De dikke darm heeft een totale lengte van 1,5 meter. De ligging is intra peritoneaal, behalve het
opstijgend deel en het dalend deel, deze liggen retroperitoneaal, en het rectum, dat onder de
buikvlies ligt.
Het sterk geplooide slijmvlies bevat eenlagig cilindrisch epitheel met zeer veel slijmcellen. De
lengtespieren bestaan in hoofdzaak uit drie banden van spierweefsel die ieder ongeveer 1 cm breed
zijn. De bloedvoorziening van de dikke darm vindt plaats door de aftakkingen van de aorta. De
bloedafvoer vindt grotendeels plaats via de poortader. Het bloed van het onderste deel van het
rectum wordt echter rechtstreeks afgevoerd naar de onderste holle ader en dus niet via de
poortader.
