1. Taalontwikkelingsstoornissen: indeling en
definities
1. Wat is een taalontwikkelingsstoornis
o Verborgen stoornis, niet zichtbaar
o Verwerven van mondelinge taal opvallend trager en moeizamer
Definitie van ASHA (Amerikaanse logopedistenvereniging) (2020):
American Speech-language-Hearing Association
1) Significant tekort in de ontwikkeling en het gebruik van taal in al zijn modaliteiten
Het niet tijdig halen van taalmijlpalen
2) Problemen met taalbegrip en/of taalproductie in de verschillende taaldomeinen
3) Mogelijk voor het leven
4) Symptomen kunnen veranderen doorheen de tijd
TABEL MINIMUM SPREEKNORMEN
,2. Prevalentie van taalontwikkelingsstoornissen
= Geeft aan hoeveel kinderen met een taalontwikkelingsstoornis er zijn op een bepaald moment
5-10% van de schoolgaande kinderen heeft een taalontwikkelingsstoornis
3. Indeling van taalontwikkelingsstoornissen
Primaire taalontwikkelingsstoornis
Staat op zichzelf, geen duidelijke verklaring voor de taalachterstand (Zie HC2)
Secundaire taalontwikkelingsstoornis
Gevolg van één of meerdere problemen in ander ontwikkelingsdomein
Door:
1. Problemen in de sensorische ontwikkeling: horen OF zien
2. Problemen in de motorische ontwikkeling
3. Problemen in de cognitieve ontwikkeling: verstandelijke beperking
4. Problemen in de sociaal-emotionele ontwikkeling: autismespectrumstoornis OF selectief
mutisme (5)
3.1. Sensorische ontwikkeling
o Permanent gehoorverlies: 0,1% van de kinderen
o Nood aan hulpmiddelen om beter te horen
o Extra stimulatie bij ontwikkeling spraak en taal
o Welke factoren bepalen mee de taalontwikkeling?
Leeftijd van vaststellen
Ernst van het gehoorverlies
Oorzaak van het gehoorverlies
Gebruik van gehoorversterkende hulpmiddelen
Aanwezigheid van medische aandoening
Communicatieaanbod vanuit de omgeving
o Slechtziend of blind Mits optimaal taalaanbod zelden taalproblemen
o Vaak kwetsbaar op sociaal-emotioneel en communicatief vlak (minder interactie met
anderen bv) Impact op taalontwikkeling mogelijk
3.2. Motorische ontwikkeling
o Bij geïsoleerd motorisch probleem doorgaans normale taalontwikkeling
Vb: Geen volledige arm ≠ taalprobleem
3.3. Cognitieve ontwikkeling
Wanneer spreek je over een verstandelijke beperking?
o IQ o Cognitief functioneren
o ≥ 130 o Hoogbegaafd
, o 115-130 o Hooggemiddeld functioneren
o 85-115 o Gemiddeld functioneren
o 71-85 o Zwakbegaafd functioneren
o ≤ 70 o Verstandelijke beperking
Zeker de helft van groep verstandelijke beperking ontwikkelen ook een taalontwikkelingsstoornis
Oorzaken van een verstandelijke beperking
o Vaak genetisch (syndroom)
o Zuurstoftekort tijdens de geboorte
o Overmatig alcoholgebruik tijdens de zwangerschap
3.4. Sociaal-emotionele ontwikkeling
ASS: Autisme spectrum stoornis
o Een complexe neurologische ontwikkelingsstoornis
Aanhoudende tekorten in sociale communicatie en interactie
Beperkte, repetitieve patronen van gedrag, interesses of activiteiten
o Symptomen al in vroege kindertijd aanwezig en leiden tot ernstige beperkingen in (sociaal)
functioneren
o Prevalentie: 1% van de schoolkinderen
o 40% heeft verstandelijke beperking
o Groot deel kampt met taalontwikkelingsstoornis
Kwalitatieve tekorten in verbale en non-verbale communicatie
Problemen op vlak van taalvorm:
o Afwijkende prosodie (monotoon)
o Grammaticale ontwikkeling
o Sommige onderzoekers vinden afwijkingen in syntaxis
definities
1. Wat is een taalontwikkelingsstoornis
o Verborgen stoornis, niet zichtbaar
o Verwerven van mondelinge taal opvallend trager en moeizamer
Definitie van ASHA (Amerikaanse logopedistenvereniging) (2020):
American Speech-language-Hearing Association
1) Significant tekort in de ontwikkeling en het gebruik van taal in al zijn modaliteiten
Het niet tijdig halen van taalmijlpalen
2) Problemen met taalbegrip en/of taalproductie in de verschillende taaldomeinen
3) Mogelijk voor het leven
4) Symptomen kunnen veranderen doorheen de tijd
TABEL MINIMUM SPREEKNORMEN
,2. Prevalentie van taalontwikkelingsstoornissen
= Geeft aan hoeveel kinderen met een taalontwikkelingsstoornis er zijn op een bepaald moment
5-10% van de schoolgaande kinderen heeft een taalontwikkelingsstoornis
3. Indeling van taalontwikkelingsstoornissen
Primaire taalontwikkelingsstoornis
Staat op zichzelf, geen duidelijke verklaring voor de taalachterstand (Zie HC2)
Secundaire taalontwikkelingsstoornis
Gevolg van één of meerdere problemen in ander ontwikkelingsdomein
Door:
1. Problemen in de sensorische ontwikkeling: horen OF zien
2. Problemen in de motorische ontwikkeling
3. Problemen in de cognitieve ontwikkeling: verstandelijke beperking
4. Problemen in de sociaal-emotionele ontwikkeling: autismespectrumstoornis OF selectief
mutisme (5)
3.1. Sensorische ontwikkeling
o Permanent gehoorverlies: 0,1% van de kinderen
o Nood aan hulpmiddelen om beter te horen
o Extra stimulatie bij ontwikkeling spraak en taal
o Welke factoren bepalen mee de taalontwikkeling?
Leeftijd van vaststellen
Ernst van het gehoorverlies
Oorzaak van het gehoorverlies
Gebruik van gehoorversterkende hulpmiddelen
Aanwezigheid van medische aandoening
Communicatieaanbod vanuit de omgeving
o Slechtziend of blind Mits optimaal taalaanbod zelden taalproblemen
o Vaak kwetsbaar op sociaal-emotioneel en communicatief vlak (minder interactie met
anderen bv) Impact op taalontwikkeling mogelijk
3.2. Motorische ontwikkeling
o Bij geïsoleerd motorisch probleem doorgaans normale taalontwikkeling
Vb: Geen volledige arm ≠ taalprobleem
3.3. Cognitieve ontwikkeling
Wanneer spreek je over een verstandelijke beperking?
o IQ o Cognitief functioneren
o ≥ 130 o Hoogbegaafd
, o 115-130 o Hooggemiddeld functioneren
o 85-115 o Gemiddeld functioneren
o 71-85 o Zwakbegaafd functioneren
o ≤ 70 o Verstandelijke beperking
Zeker de helft van groep verstandelijke beperking ontwikkelen ook een taalontwikkelingsstoornis
Oorzaken van een verstandelijke beperking
o Vaak genetisch (syndroom)
o Zuurstoftekort tijdens de geboorte
o Overmatig alcoholgebruik tijdens de zwangerschap
3.4. Sociaal-emotionele ontwikkeling
ASS: Autisme spectrum stoornis
o Een complexe neurologische ontwikkelingsstoornis
Aanhoudende tekorten in sociale communicatie en interactie
Beperkte, repetitieve patronen van gedrag, interesses of activiteiten
o Symptomen al in vroege kindertijd aanwezig en leiden tot ernstige beperkingen in (sociaal)
functioneren
o Prevalentie: 1% van de schoolkinderen
o 40% heeft verstandelijke beperking
o Groot deel kampt met taalontwikkelingsstoornis
Kwalitatieve tekorten in verbale en non-verbale communicatie
Problemen op vlak van taalvorm:
o Afwijkende prosodie (monotoon)
o Grammaticale ontwikkeling
o Sommige onderzoekers vinden afwijkingen in syntaxis
