ARRESTEN - BESTUURSRECHT: RECHTSBESCHERMING (2019-2020)
Week 1 - GRONDSLAGEN BESTUURSPROCESRECHT EN BEVOEGDHEIDSVERDELING:
- Changoe/Staat: Wanneer een bestuursrechter bevoegd is, doet dat niet af aan de
bevoegdheid van de burgerlijk rechter (inzake onrechtmatige daad). Wel dient de zaak niet-
ontvankelijk te worden verklaard wanneer de bestuursrechter op dat moment ook bevoegd is.
De procedure bij de burgerlijk rechter biedt dus alleen aanvullende rechtsbescherming. In
beginsel is de bestuursrechter bevoegd. De burgerlijke rechter neemt het oordeel van de
bestuursrechter over (bindende kracht, gezag/kracht van gewijsde) .
→ Bevoegdheid civiele rechter
- Benthem/Staat: De constitutionele grondslagen betekenen fundamentele waarborgen voor
de rechtsbescherming tegen de overheid. Denk aan onafhankelijkheid en onpartijdigheid;
voorts aan fair balance in belangen van de staat en belangen van de burger, uitspraken in het
openbaar, etc.
→ Grondslagen en waarborgen bestuursrechtspraak
Week 2 - ONTVANKELIJKHEID EN VOORPROCEDURES:
- Recracenter: Het is niet in strijd met het verbod op reformatio in peius om bij besluit op
bezwaar terug te komen op een begunstigende beschikking(besluit). Uit Recracenter volgt
verder dat de bezwaarprocedure bedoeld is voor een volledige heroverweging, die niet is
gebonden aan argumenten of omstandigheden die in het bezwaarschrift aan de orde zijn
gesteld. Het bestuursorgaan moet niet alleen naar de rechtmatigheid, maar ook naar de
doelmatigheid van het bestreden besluit kijken.
→ Verbod van reformatio in peius!
Week 3 - PROCEDURE BIJ DE BESTUURSRECHTER:
- Onderdelenfuik: Het onderdelenfuik ligt besloten in art. 6:13 Awb. Dit principe houdt in dat in
beroep bij de administratieve rechter enkel de gronden en onderdelen aangevoerd kunnen
worden die ook in bezwaar tegen het primaire besluit aangevoerd zijn. Wordt een onderdeel
van het besluit voor het eerst bij de bestuursrechter ter discussie gesteld, dan is het beroep
voor zover het deze grond betreft, niet-ontvankelijk. Dit ligt anders als het de belanghebbende
redelijkerwijze niet te verwijten valt dat hij geen zienswijze naar voren heeft gebracht tegen
het betreffende onderdeel, bijv. omdat het ontwerpbesluit gunstiger voor hem was dan het
uiteindelijk genomen besluit.
Er geldt geen onderdelenfuik voor omgevingsvergunningen en milieuvergunningen die op
basis van art. 8:1 Wet Milieubeheer worden verleend. Het omgaan van de Afdeling betekent
dat als een belanghebbende tegen een omgevingsvergunning/milieuvergunning opkomt, hij
bij de rechter alsnog en voor het eerst kan klagen over een bepaald milieueffect van het
besluit, zoals geur- of geluidshinder, ook als hij daarvoor niet in eerste procedure geklaagd
heeft.
→ Onderdelenfuik
- Nieuwe beroepsgronden na beroepstermijn en deskundigenadvies: Tenzij de wet anders
bepaalt, kunnen ook na aloop van de beroepstermijn of de art. 6:6 termijn Awb nieuwe
gronden worden ingediend, maar die mogelijkheid wordt wel begrensd door de goede
procesorde. Een nieuwe grond indienen na het uitbrengen van een deskundigenadvies, zodat
de deskundige er niet op heet kunnen reageren, terwijl niet aannemelijk is dat deze grond niet
eerder had kunnen worden ingebracht, is in strijd met de goede procesorde. Ook het indienen
van een nieuwe grond later dan drie weken na het verzoek van een deskundigenadvies is in
strijd met een goede procesorde.
→ Goede procesorde
Week 1 - GRONDSLAGEN BESTUURSPROCESRECHT EN BEVOEGDHEIDSVERDELING:
- Changoe/Staat: Wanneer een bestuursrechter bevoegd is, doet dat niet af aan de
bevoegdheid van de burgerlijk rechter (inzake onrechtmatige daad). Wel dient de zaak niet-
ontvankelijk te worden verklaard wanneer de bestuursrechter op dat moment ook bevoegd is.
De procedure bij de burgerlijk rechter biedt dus alleen aanvullende rechtsbescherming. In
beginsel is de bestuursrechter bevoegd. De burgerlijke rechter neemt het oordeel van de
bestuursrechter over (bindende kracht, gezag/kracht van gewijsde) .
→ Bevoegdheid civiele rechter
- Benthem/Staat: De constitutionele grondslagen betekenen fundamentele waarborgen voor
de rechtsbescherming tegen de overheid. Denk aan onafhankelijkheid en onpartijdigheid;
voorts aan fair balance in belangen van de staat en belangen van de burger, uitspraken in het
openbaar, etc.
→ Grondslagen en waarborgen bestuursrechtspraak
Week 2 - ONTVANKELIJKHEID EN VOORPROCEDURES:
- Recracenter: Het is niet in strijd met het verbod op reformatio in peius om bij besluit op
bezwaar terug te komen op een begunstigende beschikking(besluit). Uit Recracenter volgt
verder dat de bezwaarprocedure bedoeld is voor een volledige heroverweging, die niet is
gebonden aan argumenten of omstandigheden die in het bezwaarschrift aan de orde zijn
gesteld. Het bestuursorgaan moet niet alleen naar de rechtmatigheid, maar ook naar de
doelmatigheid van het bestreden besluit kijken.
→ Verbod van reformatio in peius!
Week 3 - PROCEDURE BIJ DE BESTUURSRECHTER:
- Onderdelenfuik: Het onderdelenfuik ligt besloten in art. 6:13 Awb. Dit principe houdt in dat in
beroep bij de administratieve rechter enkel de gronden en onderdelen aangevoerd kunnen
worden die ook in bezwaar tegen het primaire besluit aangevoerd zijn. Wordt een onderdeel
van het besluit voor het eerst bij de bestuursrechter ter discussie gesteld, dan is het beroep
voor zover het deze grond betreft, niet-ontvankelijk. Dit ligt anders als het de belanghebbende
redelijkerwijze niet te verwijten valt dat hij geen zienswijze naar voren heeft gebracht tegen
het betreffende onderdeel, bijv. omdat het ontwerpbesluit gunstiger voor hem was dan het
uiteindelijk genomen besluit.
Er geldt geen onderdelenfuik voor omgevingsvergunningen en milieuvergunningen die op
basis van art. 8:1 Wet Milieubeheer worden verleend. Het omgaan van de Afdeling betekent
dat als een belanghebbende tegen een omgevingsvergunning/milieuvergunning opkomt, hij
bij de rechter alsnog en voor het eerst kan klagen over een bepaald milieueffect van het
besluit, zoals geur- of geluidshinder, ook als hij daarvoor niet in eerste procedure geklaagd
heeft.
→ Onderdelenfuik
- Nieuwe beroepsgronden na beroepstermijn en deskundigenadvies: Tenzij de wet anders
bepaalt, kunnen ook na aloop van de beroepstermijn of de art. 6:6 termijn Awb nieuwe
gronden worden ingediend, maar die mogelijkheid wordt wel begrensd door de goede
procesorde. Een nieuwe grond indienen na het uitbrengen van een deskundigenadvies, zodat
de deskundige er niet op heet kunnen reageren, terwijl niet aannemelijk is dat deze grond niet
eerder had kunnen worden ingebracht, is in strijd met de goede procesorde. Ook het indienen
van een nieuwe grond later dan drie weken na het verzoek van een deskundigenadvies is in
strijd met een goede procesorde.
→ Goede procesorde
