Week 1
● Diagnostiek
- het leren kennen van een situatie met als doel het kunnen nemen van een
beslissing
● Psychodiagnostiek
- onderzoek op het gebied van psychosociaal functioneren
- betrouwbare en valide beschrijving van psychosociale werkelijkheid
- mogelijke verklaringen voor problemen
- verklaringen toetsen
Psychodiagnostiek
● betrouwbare en valide beschrijving van psychosociale werkelijkheid
● wetenschappelijke diagnostiek
- diagnostiek is idealiter herhaalbaar
- diagnostiek nadert idealiter de werkelijkheid
● inter-rater betrouwbaarheid psychiatrische diagnose
- 0 - 50% met niet gestandaardiseerde interviews en tests
- 60 - 70 % met gestandaardiseerde interviews en tests
Diagnostiek als wetenschap bedrijving
● confirmation bias
- neiging om nieuw bewijs te interpreteren als bevestiging van bestaande
overtuiging/theorie
● beschikbaarheidsheuristiek
- neiging om te focussen op alleen die symptomen die verband houden met
hoog prevalente aandoeningen
Diagnostische tests
● tests: wetenschappelijk verantwoorde, betrouwbare en objectieve informatie omtrent
diagnostisch beeld → beslissing
1. probleem analyse
2. classificatie en diagnosestelling
3. planning behandeling
4. evaluatie van behandeling
5. zelfkennis
6. kennisvergaring wetenschappelijk onderzoek
● hoofddoelen:
- intelligentie, aanleg, prestatie, creativiteit, persoonlijkheid, interesse, gedrag,
neuropsychologie/cognitie
● belangrijkste vaardigheden van de psycholoog/pedagoog:
- op de hoogte zijn van psychometrische waarde
- op ethische manier inzetten
Gevaren testgebruik
● tests steeds grotere rol in maatschappij → mentale eigenschappen objectiveren
Test
, ● definitie
- gestandaardiseerde procedure voor het nemen van een steekproef van
gedrag, beschreven in categorieën of scores
Meetfouten
● elke testscore bevat meetfouten
● formule klassieke testtheorie
- X=T+e
- testscore = daadwerkelijke score + e
Confounders
● veel psychologische/pedagogische concepten zijn niet perfect gedefinieerd
● vragen worden verkeerd gelezen / geïnterpreteerd
● sociaal wenselijk antwoorden / context
● handleiding niet precies gevolgd
Testeigenschappen
● standaardisatie
- herhaalbaarheid
- je zou steeds tot dezelfde score moeten komen, mits het te meten
construct gelijk blijft
- betrouwbaarheid
- steekproef van gedrag
- gebruik van scores of categorieën
- constructen uitdrukken in getal
- gebruik van norm of standaard
- predictie van non-test gedrag
- testscore voorspelt/beschrijft bepaald gedrag
● interpretatie
- ruwe score: vergelijking met afkapwaarde en vergelijking met normgroep
NIP en NVO
● beroepsethiek
● kwaliteitsbewaking
- registraties
- opleidingen
- COTAN
Eisen gebruik instrumenten
● psychometrische criteria → COTAN
● algemene standaard testgebruik → NIP/NVO
COTAN
● COmmissie Test Aangelegenheden Nederland
● Testgebruikers informeren over de kwaliteit van instrumenten
● Testmakers feedback geven over de kwaliteit van hun instrumenten
COTAN criteria
, ● uitgangspunten van de testconstructie
- meetpretentie, doelgroep, functie
● standaardisatie
- kwaliteit testmateriaal en handleiding
● normen
- representatieve vergelijkingsgroep
● betrouwbaarheid
- consistentie/herhaalbaarheid van de testscore
● validiteit
- meet een test wat deze beoogt te meten
Algemene standaard van testgebruik (NIP)
● doel: verantwoordelijk, integer, respectvol en deskundig handelen
● relevant
● afname door bevoegden
● respect voor psychische en lichamelijke integriteit
● geheimhoudingsplicht
● informed consent
● onafhankelijk en objectief oordeel
- rapportage zonder jargon
● Diagnostiek
- het leren kennen van een situatie met als doel het kunnen nemen van een
beslissing
● Psychodiagnostiek
- onderzoek op het gebied van psychosociaal functioneren
- betrouwbare en valide beschrijving van psychosociale werkelijkheid
- mogelijke verklaringen voor problemen
- verklaringen toetsen
Psychodiagnostiek
● betrouwbare en valide beschrijving van psychosociale werkelijkheid
● wetenschappelijke diagnostiek
- diagnostiek is idealiter herhaalbaar
- diagnostiek nadert idealiter de werkelijkheid
● inter-rater betrouwbaarheid psychiatrische diagnose
- 0 - 50% met niet gestandaardiseerde interviews en tests
- 60 - 70 % met gestandaardiseerde interviews en tests
Diagnostiek als wetenschap bedrijving
● confirmation bias
- neiging om nieuw bewijs te interpreteren als bevestiging van bestaande
overtuiging/theorie
● beschikbaarheidsheuristiek
- neiging om te focussen op alleen die symptomen die verband houden met
hoog prevalente aandoeningen
Diagnostische tests
● tests: wetenschappelijk verantwoorde, betrouwbare en objectieve informatie omtrent
diagnostisch beeld → beslissing
1. probleem analyse
2. classificatie en diagnosestelling
3. planning behandeling
4. evaluatie van behandeling
5. zelfkennis
6. kennisvergaring wetenschappelijk onderzoek
● hoofddoelen:
- intelligentie, aanleg, prestatie, creativiteit, persoonlijkheid, interesse, gedrag,
neuropsychologie/cognitie
● belangrijkste vaardigheden van de psycholoog/pedagoog:
- op de hoogte zijn van psychometrische waarde
- op ethische manier inzetten
Gevaren testgebruik
● tests steeds grotere rol in maatschappij → mentale eigenschappen objectiveren
Test
, ● definitie
- gestandaardiseerde procedure voor het nemen van een steekproef van
gedrag, beschreven in categorieën of scores
Meetfouten
● elke testscore bevat meetfouten
● formule klassieke testtheorie
- X=T+e
- testscore = daadwerkelijke score + e
Confounders
● veel psychologische/pedagogische concepten zijn niet perfect gedefinieerd
● vragen worden verkeerd gelezen / geïnterpreteerd
● sociaal wenselijk antwoorden / context
● handleiding niet precies gevolgd
Testeigenschappen
● standaardisatie
- herhaalbaarheid
- je zou steeds tot dezelfde score moeten komen, mits het te meten
construct gelijk blijft
- betrouwbaarheid
- steekproef van gedrag
- gebruik van scores of categorieën
- constructen uitdrukken in getal
- gebruik van norm of standaard
- predictie van non-test gedrag
- testscore voorspelt/beschrijft bepaald gedrag
● interpretatie
- ruwe score: vergelijking met afkapwaarde en vergelijking met normgroep
NIP en NVO
● beroepsethiek
● kwaliteitsbewaking
- registraties
- opleidingen
- COTAN
Eisen gebruik instrumenten
● psychometrische criteria → COTAN
● algemene standaard testgebruik → NIP/NVO
COTAN
● COmmissie Test Aangelegenheden Nederland
● Testgebruikers informeren over de kwaliteit van instrumenten
● Testmakers feedback geven over de kwaliteit van hun instrumenten
COTAN criteria
, ● uitgangspunten van de testconstructie
- meetpretentie, doelgroep, functie
● standaardisatie
- kwaliteit testmateriaal en handleiding
● normen
- representatieve vergelijkingsgroep
● betrouwbaarheid
- consistentie/herhaalbaarheid van de testscore
● validiteit
- meet een test wat deze beoogt te meten
Algemene standaard van testgebruik (NIP)
● doel: verantwoordelijk, integer, respectvol en deskundig handelen
● relevant
● afname door bevoegden
● respect voor psychische en lichamelijke integriteit
● geheimhoudingsplicht
● informed consent
● onafhankelijk en objectief oordeel
- rapportage zonder jargon
