PO | Eerste Wereldoorlog
GESCHIEDENIS
PO – Eerste Wereldoorlog &
Bronnenonderzoek
12.06.2020
EMMA GOEDBLOED EN NIKITA KOEDAM
“Hoe kan een moordaanslag tot massaslachting leiden?”
, PO | Eerste Wereldoorlog
Inhoudsopgave
Inleiding………………………………………………………………….……. 3
Deelvraag 1
Frans-Duitse Oorlog…….……………………………………..………. 4
De Balkan……………………………………………………..…….…. 4
Technische vooruitgangen……………………………………….……. 6
Kolonisatie en imperialisme…………………………………………… 6
Deelvraag 2
Achtergrond……………………………………………………...……. 7
De moord…………………………………………………………..….. 7
Motieven………………………………………………………………. 8
Deelvraag 3………………………………………………..……………….….. 9
Deelvraag 4
Centralen…………………………………………………….…………. 10
Geallieerden………………………..……………………….………….. 10
Na de aanslag…………………………………………………………... 11
Begin van de oorlog……………………………………………...…….. 12
Overige oorzaken……………………………………….……………… 13
Conclusie………………………………………………………………………. 14
Bronnenopgave……………………………..………………………………….. 16
Bronnenonderzoek……………………………………………………………... 17
Afsluiting…….……………………………………………………………….... 18
2
, PO | Eerste Wereldoorlog
Inleiding
In 1914 brak de Eerste Wereldoorlog uit; ook wel de Grote of Moderne Oorlog genoemd.
Deze oorlog behoort tot één van de verschrikkelijkste oorlogen die ooit heeft
plaatsgevonden. De wereld werd opgedeeld in twee blokken: de geallieerden tegenover de
centralen. Tot de geallieerden behoorden Frankrijk, Rusland, Groot-Brittannië en
uiteindelijk werd ook de Verenigde Staten hieraan toegevoegd. Aan de kant van de
centralen stonden Oostenrijk(-Hongarije), Duitsland en Turkije.
De Eerste Wereldoorlog zorgde voor ruim 30 miljoen doden, gewonden en vermisten.
Volledige keizerrijken en koninkrijken verdwenen en het gehele wereldtoneel veranderde.
De Eerste Wereldoorlog bracht desastreuse gevolgen met zich mee. Voor het uitbreken van
de Eerste Wereldoorlog bevond Europa zich in een bijzonder overheersende positie op
gebied van politiek, economie en in cultureel opzicht. Echter is er in de oorlog dusdanig
veel verwoest en zijn er zoveel traumatische gebeurtenissen geweest dat er diepe littekens
in de samenleving zijn achtergebleven. Het pacifisme - een wereldbeschouwing die
duurzame vrede nastreeft en tegen oorlog en geweld is - en het idee van Europese integratie
wonnen aan invloed.
Een van de redenen voor het ontstaan van een massaslachting is de dodelijke omstrengeling
waarin de strijdende partijen vast kwamen te zitten gedurende vier jaar. Ook gingen legers
voor het eerst op grote schaal gebruik maken van tanks, gifgas, bommenwerpers en
onderzeeërs. Door de Industriële Revolutie die had plaatsgevonden aan het eind van de 19e
eeuw waren er veel technische vooruitgangen die zorgden voor vernietigingen op grote
schaal. In Europa heerste er een groot nationalistisch gevoel. Veel landen wilden het
machtigst en belangrijkst zijn. Zeker in Duitsland heerste het nationalisme erg; zij begon
een economische, militaire en industriële grootmacht te worden. Het opkomende
nationalistische Duitsland zorgde voor veel spanningen in Europa. Vaak als er iemand als
hoofdschuldige wordt aangewezen voor het uitbreken van De Eerste Wereldoorlog is het
dan ook Duitsland die wordt aangewezen. Toch liggen er meer oorzaken ten grondslag aan
het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. De directe oorzaak die de lont in het kruit stak
was de moord op Aartshertog Franz Ferdinand.
In dit onderzoek willen wij analyseren hoe de aanslag op Franz Ferdinand heeft geleid tot
de massaslachting die heeft plaatsgevonden in de Eerste Wereldoorlog. Onze hoofdvraag is
hierbij:
‘Hoe kan een moordaanslag tot een massaslachting leiden?’
De deelvragen die we hierbij gaan uitwerken zijn:
1. Hoe was de situatie in Europa aan het eind van de 19e en begin van de 20e eeuw?
2. Waarom heeft Gavrilo Princip de aartshertog Frans Ferdinand vermoord en welke
gebeurtenissen hebben er plaatsgevonden op 28 juni 1914?
3. Wat was de rol van het Hooggerechtshof in Den Haag?
4. Hoe is er zo’n grote kettingreactie ontstaan na de moord op Frans Ferdinand en
welke bondgenootschappen werden hierbij gevormd?
3
GESCHIEDENIS
PO – Eerste Wereldoorlog &
Bronnenonderzoek
12.06.2020
EMMA GOEDBLOED EN NIKITA KOEDAM
“Hoe kan een moordaanslag tot massaslachting leiden?”
, PO | Eerste Wereldoorlog
Inhoudsopgave
Inleiding………………………………………………………………….……. 3
Deelvraag 1
Frans-Duitse Oorlog…….……………………………………..………. 4
De Balkan……………………………………………………..…….…. 4
Technische vooruitgangen……………………………………….……. 6
Kolonisatie en imperialisme…………………………………………… 6
Deelvraag 2
Achtergrond……………………………………………………...……. 7
De moord…………………………………………………………..….. 7
Motieven………………………………………………………………. 8
Deelvraag 3………………………………………………..……………….….. 9
Deelvraag 4
Centralen…………………………………………………….…………. 10
Geallieerden………………………..……………………….………….. 10
Na de aanslag…………………………………………………………... 11
Begin van de oorlog……………………………………………...…….. 12
Overige oorzaken……………………………………….……………… 13
Conclusie………………………………………………………………………. 14
Bronnenopgave……………………………..………………………………….. 16
Bronnenonderzoek……………………………………………………………... 17
Afsluiting…….……………………………………………………………….... 18
2
, PO | Eerste Wereldoorlog
Inleiding
In 1914 brak de Eerste Wereldoorlog uit; ook wel de Grote of Moderne Oorlog genoemd.
Deze oorlog behoort tot één van de verschrikkelijkste oorlogen die ooit heeft
plaatsgevonden. De wereld werd opgedeeld in twee blokken: de geallieerden tegenover de
centralen. Tot de geallieerden behoorden Frankrijk, Rusland, Groot-Brittannië en
uiteindelijk werd ook de Verenigde Staten hieraan toegevoegd. Aan de kant van de
centralen stonden Oostenrijk(-Hongarije), Duitsland en Turkije.
De Eerste Wereldoorlog zorgde voor ruim 30 miljoen doden, gewonden en vermisten.
Volledige keizerrijken en koninkrijken verdwenen en het gehele wereldtoneel veranderde.
De Eerste Wereldoorlog bracht desastreuse gevolgen met zich mee. Voor het uitbreken van
de Eerste Wereldoorlog bevond Europa zich in een bijzonder overheersende positie op
gebied van politiek, economie en in cultureel opzicht. Echter is er in de oorlog dusdanig
veel verwoest en zijn er zoveel traumatische gebeurtenissen geweest dat er diepe littekens
in de samenleving zijn achtergebleven. Het pacifisme - een wereldbeschouwing die
duurzame vrede nastreeft en tegen oorlog en geweld is - en het idee van Europese integratie
wonnen aan invloed.
Een van de redenen voor het ontstaan van een massaslachting is de dodelijke omstrengeling
waarin de strijdende partijen vast kwamen te zitten gedurende vier jaar. Ook gingen legers
voor het eerst op grote schaal gebruik maken van tanks, gifgas, bommenwerpers en
onderzeeërs. Door de Industriële Revolutie die had plaatsgevonden aan het eind van de 19e
eeuw waren er veel technische vooruitgangen die zorgden voor vernietigingen op grote
schaal. In Europa heerste er een groot nationalistisch gevoel. Veel landen wilden het
machtigst en belangrijkst zijn. Zeker in Duitsland heerste het nationalisme erg; zij begon
een economische, militaire en industriële grootmacht te worden. Het opkomende
nationalistische Duitsland zorgde voor veel spanningen in Europa. Vaak als er iemand als
hoofdschuldige wordt aangewezen voor het uitbreken van De Eerste Wereldoorlog is het
dan ook Duitsland die wordt aangewezen. Toch liggen er meer oorzaken ten grondslag aan
het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. De directe oorzaak die de lont in het kruit stak
was de moord op Aartshertog Franz Ferdinand.
In dit onderzoek willen wij analyseren hoe de aanslag op Franz Ferdinand heeft geleid tot
de massaslachting die heeft plaatsgevonden in de Eerste Wereldoorlog. Onze hoofdvraag is
hierbij:
‘Hoe kan een moordaanslag tot een massaslachting leiden?’
De deelvragen die we hierbij gaan uitwerken zijn:
1. Hoe was de situatie in Europa aan het eind van de 19e en begin van de 20e eeuw?
2. Waarom heeft Gavrilo Princip de aartshertog Frans Ferdinand vermoord en welke
gebeurtenissen hebben er plaatsgevonden op 28 juni 1914?
3. Wat was de rol van het Hooggerechtshof in Den Haag?
4. Hoe is er zo’n grote kettingreactie ontstaan na de moord op Frans Ferdinand en
welke bondgenootschappen werden hierbij gevormd?
3
