Biologie samenvatting Hoofdstuk 14 - Reageren
Paragraaf 14.1 - De ene spier is de andere niet
Skeletspieren: buigen en strekken
- Spieren kunnen alleen actief verkorten, niet verlengen. Voor dat laatste werken de spieren in
paren. Trekt de buigspier van je arm samen, dan verlengt de strekspier en andersom. Spieren die in
tweetallen werken en een tegengestelde beweging veroorzaken, noem je antagonisten
- Armspieren zijn skeletspieren. Dit type spieren bestaat uit spierbundels, groepen lange
spiervezels, verpakt in bindweefsel
- Spiervezels zijn met elkaar in de lengterichting vergroeide spiercellen. Dat valt af te leiden aan het
grote aantal celkernen in een spiervezel. Elke spiervezel bevat honderden spierfibrillen, deze
organellen zijn opgebouwd uit lange ketens van de eiwitmoleculen actine en myosine
- Als de eiwitketens in elkaar schuiven verkorten de spierfibrillen, gebeurt dit in de lengte dan trekt
de spier samen en verandert hij via zijn pezen de hoek van de botten ten opzichte van elkaar.
Trekken zijn antagonisten samen, dan rekken die de verkorte spiervezels weer uit
- Verkorten alle spiervezels in een spier tegelijk, dan trekt de spier maximaal samen en bolt op,
spierbal
- Actine en myosine in een spierfibril zie je als een streepjespatroon met een microscoop. Plaatsen
met alleen actine of myosine tonen een lichte band, plaatse met beide een donkere. Dit type
weefsel heet dwarsgestreept spierweefsel
- Willekeurige spieren, staan onder invloed van de wil
Andere typen spierweefsel: knijpen en trekken
- Door de rangschikking van de spierfibrillen is hartspierweefsels dwarsgestreept. De korte
spiervezels zijn met elkaar verbonden tot een vertakte netstructuur. Trekken de vezels van je
hartkamer samen, dan trekt het hele net samen. De hartspier is een onwillekeurige spier
- Spieren in slagaders helpen bij het rondpompen van het bloed. Deze spieren bevatten glad
spierweefsel, het zijn onwillekeurige spieren. De spiercellen zijn niet met elkaar vergroeid. Ze
hebben geen dwarse strepen doordat hun fibrillen niet strak zijn gerangschikt. De samentrekking
komt trager op gang dan een skeletspier, maar kan langer doorgaan
Trainen van spieren
- Langzame spiervezels trekken relatief langzaam samen, maar houden het lang vol
- Snelle spiervezels trekken sneller samen, maar houden het korter voor
- Vaak heb je beide soorten spiervezels nodig
- Langzame spiervezels houden het vol dankzij myoglobine, een spiereiwit dat zuurstof kan binden
en bewaren --> het is vergelijkbaar met het hemoglobine in rode bloedcellen. Bij een lage
zuurstofconcentratie in de spier geeft het myoglobine de opgeslagen voorraad zuurstof af.
Langzame spiervezels met veel myoglobine zijn rood, snelle spiervezels zijn wit
- Krachttraining, bijv. voor een danswedstrijd is zinvol. Door de skeletspieren tijdens een
krachttraining kort en zwaar te belasten, maken spiervezels extra actine- en myosine-eiwitten.
Daardoor nemen de spieren in kracht en volume terug
- Duurtraining is ook zinvol. Je vergroot de hoeveelheid myoglobine en het aantal mitochondriën in
je langzame spiervezels. Zo houden ze de danstraining beter vol. Ook de hartspier neemt in kracht
toe door een dikkere hartwand. Het transport van zuurstof zal geen problemen opleveren
Bewegingen oefenen
- Door training leren je hersenen de spieren beter aan te sturen. Daardoor kun je de bewegingen
steeds preciezer coördineren, tenslotte gaat het vanzelf
Paragraaf 14.1 - De ene spier is de andere niet
Skeletspieren: buigen en strekken
- Spieren kunnen alleen actief verkorten, niet verlengen. Voor dat laatste werken de spieren in
paren. Trekt de buigspier van je arm samen, dan verlengt de strekspier en andersom. Spieren die in
tweetallen werken en een tegengestelde beweging veroorzaken, noem je antagonisten
- Armspieren zijn skeletspieren. Dit type spieren bestaat uit spierbundels, groepen lange
spiervezels, verpakt in bindweefsel
- Spiervezels zijn met elkaar in de lengterichting vergroeide spiercellen. Dat valt af te leiden aan het
grote aantal celkernen in een spiervezel. Elke spiervezel bevat honderden spierfibrillen, deze
organellen zijn opgebouwd uit lange ketens van de eiwitmoleculen actine en myosine
- Als de eiwitketens in elkaar schuiven verkorten de spierfibrillen, gebeurt dit in de lengte dan trekt
de spier samen en verandert hij via zijn pezen de hoek van de botten ten opzichte van elkaar.
Trekken zijn antagonisten samen, dan rekken die de verkorte spiervezels weer uit
- Verkorten alle spiervezels in een spier tegelijk, dan trekt de spier maximaal samen en bolt op,
spierbal
- Actine en myosine in een spierfibril zie je als een streepjespatroon met een microscoop. Plaatsen
met alleen actine of myosine tonen een lichte band, plaatse met beide een donkere. Dit type
weefsel heet dwarsgestreept spierweefsel
- Willekeurige spieren, staan onder invloed van de wil
Andere typen spierweefsel: knijpen en trekken
- Door de rangschikking van de spierfibrillen is hartspierweefsels dwarsgestreept. De korte
spiervezels zijn met elkaar verbonden tot een vertakte netstructuur. Trekken de vezels van je
hartkamer samen, dan trekt het hele net samen. De hartspier is een onwillekeurige spier
- Spieren in slagaders helpen bij het rondpompen van het bloed. Deze spieren bevatten glad
spierweefsel, het zijn onwillekeurige spieren. De spiercellen zijn niet met elkaar vergroeid. Ze
hebben geen dwarse strepen doordat hun fibrillen niet strak zijn gerangschikt. De samentrekking
komt trager op gang dan een skeletspier, maar kan langer doorgaan
Trainen van spieren
- Langzame spiervezels trekken relatief langzaam samen, maar houden het lang vol
- Snelle spiervezels trekken sneller samen, maar houden het korter voor
- Vaak heb je beide soorten spiervezels nodig
- Langzame spiervezels houden het vol dankzij myoglobine, een spiereiwit dat zuurstof kan binden
en bewaren --> het is vergelijkbaar met het hemoglobine in rode bloedcellen. Bij een lage
zuurstofconcentratie in de spier geeft het myoglobine de opgeslagen voorraad zuurstof af.
Langzame spiervezels met veel myoglobine zijn rood, snelle spiervezels zijn wit
- Krachttraining, bijv. voor een danswedstrijd is zinvol. Door de skeletspieren tijdens een
krachttraining kort en zwaar te belasten, maken spiervezels extra actine- en myosine-eiwitten.
Daardoor nemen de spieren in kracht en volume terug
- Duurtraining is ook zinvol. Je vergroot de hoeveelheid myoglobine en het aantal mitochondriën in
je langzame spiervezels. Zo houden ze de danstraining beter vol. Ook de hartspier neemt in kracht
toe door een dikkere hartwand. Het transport van zuurstof zal geen problemen opleveren
Bewegingen oefenen
- Door training leren je hersenen de spieren beter aan te sturen. Daardoor kun je de bewegingen
steeds preciezer coördineren, tenslotte gaat het vanzelf
