A-FROM: een model dat laat zien hoe kwaliteit van leven beïnvloed wordt door
de afasie. Het model laat zien welke factoren er belangrijk zijn voor de PMA en
de kwaliteit van leven.
Behandeldoelen stellen en uitkomsten meten.
- Kwaliteit van leven met afasie.
- Participatie en alledaagse situaties.
- Identiteit, zelfbeeld, gevoelens en
emoties.
- Taal en bijkomende beperkingen
(spreken, begrijpen, lezen, schrijven).
- Communicatie en taal in de
omgeving (externe factoren en hoe
de omgeving omgaat met afasie).
LPAA: Life Participation Approach to Aphasia.
1. The Explicit Goal Is Enhancement of Life Participation
Het is gericht op het verbeteren van de levenskwaliteit. Alles wat je
doet moet ervoor zorgen dat de patiënt beter kan participeren.
2. All Those Affected by Aphasia Are Entitled to Service
De patiënt en de naasten van de patiënt hebben recht op zorg.
3. The Measures of Success Include Documented Life-Enhancement Changes.
De resultaten van de verbeteringen op de testen moeten ook
vooruitgang hebben in het dagelijks leven.
4. Both Personal and Environmental Factors Are Targets of Intervention.
Behandeling richt zich niet alleen op taalproblemen maar ook op
motivatie, zelfvertrouwen en een ondersteunende omgeving.
5. Emphasis Is on the Availability of Services as Needed at All Stages of
Aphasia.
Er is altijd zorg beschikbaar als de PMA nieuwe doelen wil bereiken.
Feiten:
- LPAA is geen therapie maar een filosofie.
- De behandeling richt op hernieuwde deelname aan het leven (werk, gezin,
hobby's, sociale contacten)
- Kwaliteit van leven is het ultieme einddoel.
Screeling: afasiescreening. Meet de stoornis op het gebied van semantiek,
fonologie, syntaxis.
NBT: Nederlandse benoem test. Meten van woordvindingsstoornissen.
1
,SAT: semantische associatie test. Diagnose over de semantische verwerking.
Antat: brengt de communicatieve vaardigheid in beeld. Begrijpelijkheid en
verstaanbaarheid.
Testen voor semantiek: van makkelijk naar moeilijk.
- Sat
- Palpa 47/48
- Palpa 49 zelfde als 47/48 maar er zijn meerdere antwoordkeuzes.
(Visueel)
- Trace laagvoorstelbare woorden – lastiger dan de sat. Dezelfde als de
sat.
- Palpa 52 benoemtaak woorden van verschillende frequenties dus kan je
gebruiken voor problemen in het lexicon. ( is makkelijker dan de NBT, bij
ernstige problemen kies je Palpa 52.)
- Palpa 14 rijmwoorden, zeggen of iets rijmt of niet. Visuele rijmwoorden.
Waarom afnemen: is er iets mis in het FOL.
Test Wat is het? Module Effect
SAT - Bij ernstige afasie Semantisch Géén
(visueel - Je ziet 4 plaatjes en in systeem
en het midden 1 plaatje –
verbaal) welk plaatje past het
beste bij het plaatje?
PALPA- - Auditieve synonieme Semantisch Voorstelbaarheidseffe
taak 47 beoordeling. systeem ct
- Je hoort twee woorden:
betekenen ze
hetzelfde?
PALPA- - Visuele synonieme Semantisch Voorstelbaarheidseffe
taak 48 beoordeling. systeem ct
- Je leest twee woorden:
betekenen ze
hetzelfde?
PALPA- Semantische Semantisch Voorstelbaarheidseffe
taak 49 woordassociaties systeem ct
Meerdere antwoordkeuzes
dan Palpa 47 en 48.
2
, TRACE - Bedoeld voor lichte Semantisch
(Test semantische systeem
Relaties stoornissen.
Abstracte - Meet laag voorstelbare
Concepte woorden.
n) - Je ziet 4 woorden en in
het midden 1 woord –
welk woord past het
beste bij het woord?
- Voor lichte afasie
PALPA- - Woordvindingsoefenin Fonologisch Frequentie-effect
taak 52 g. outputlexicon
- Plaatjes benoemen.
- Makkelijker dan NBT.
NBT - Woordvindingsoefenin Fonologisch Frequentie-effect
g. outputlexicon
- Plaatjes benoemen.
PALPA- - Auditieve en visuele - Fonologisch Frequentie-effect/
taak 14 rijmbeoordeling. outputlexicon Onregelmatigsheidse
- Enkel aangeven of 2 - Auditieve ffect
woorden rijmen. Ja/nee rijmbeoordelin
- Eerst auditief. g:
- Moeilijke test - auditief input
- Geschikt voor niet lexicon
sprekenden. - Visuele
- Moeilijker dan NBT. - rijmbeoordelin
g:
- fonologisch
output lexicon.
PALPA- Woorden herhalen Foneembuffer Woordlengte-effect
taak 7
PALPA- Nonsenswoorden Foneembuffer Woordlengte-effect
taak 8 herhalen
Testen hypothese en diagnose:
SS:
Screeling semantiek
CATNL taalbegrip
CATNL vertelplaat
Doortesten:
PALPA 49
SAT geen effect mogelijk, afwijkende score is genoeg.
FOL:
Screeling fonetiek
CATNL vertelplaat
3
, Doortesten:
TT Ja/nee afasie
NBT
Screeling ja/nee afasie
PALPA 52
NBT Woordvindingsproblemen
FB: CAT – NL taalbegrip
Screeling fonetiek ANTAT verbale communicatieve stoornis
Doortesten: Scenario test verbale communicatieve
PALPA 7 stoornis
PALPA 8 SAT semantiek
Hele modaliteit: Palpa 7/8 foneembuffer
ANTAT Palpa 49 semantiek
Smarter goal setting: een gezamenlijke beslissing maken over doelen. De
meeste mensen met afasie willen betrokken worden bij het opstellen van
therapiedoelen. Op deze manier ontstaat er een vertrouwensband tussen
therapeut en patiënt.
Wordt gebruikt om revalidatiedoelen op te stellen die specifiek zijn voor de
patiënt.
Letter Betekenis Toelichting
S Shared Samen opstellen
M Monitored Doelen worden gevolgd en regelmatig
geëvalueerd
A Accessible Begrijpelijk en haalbaar voor de PMA
R Relevant Doelen sluiten aan bij de PMA
T Transparent Duidelijkheid en openheid over het doel
E Evolving Therapie en doelen ontwikkelen en
aanpassen
R Relationship Focus band PMA en behandelaar
centered
Interventies gericht op het verbeteren van de communicatieve
vaardigheden van de gesprekspartner van de PMA.
1. Supported Conversation for Adults with Aphasia (SCA™):
Bewezen effectieve interventie. Methode die leert over ondersteunende
technieken. Zoals visuele hulpmiddelen, het stellen van eenvoudige
vragen en het herformuleren van boodschappen, zodat de pma zich beter
begrepen voelt en zich beter kan uitdrukken.
2. Partners van Afasiepatiënten Conversatie Training (PACT):
Een trainingsprogramma dat zich richt op het verbeteren van de
communicatie tussen de pma en de directe conversatiepartners, zoals
4
de afasie. Het model laat zien welke factoren er belangrijk zijn voor de PMA en
de kwaliteit van leven.
Behandeldoelen stellen en uitkomsten meten.
- Kwaliteit van leven met afasie.
- Participatie en alledaagse situaties.
- Identiteit, zelfbeeld, gevoelens en
emoties.
- Taal en bijkomende beperkingen
(spreken, begrijpen, lezen, schrijven).
- Communicatie en taal in de
omgeving (externe factoren en hoe
de omgeving omgaat met afasie).
LPAA: Life Participation Approach to Aphasia.
1. The Explicit Goal Is Enhancement of Life Participation
Het is gericht op het verbeteren van de levenskwaliteit. Alles wat je
doet moet ervoor zorgen dat de patiënt beter kan participeren.
2. All Those Affected by Aphasia Are Entitled to Service
De patiënt en de naasten van de patiënt hebben recht op zorg.
3. The Measures of Success Include Documented Life-Enhancement Changes.
De resultaten van de verbeteringen op de testen moeten ook
vooruitgang hebben in het dagelijks leven.
4. Both Personal and Environmental Factors Are Targets of Intervention.
Behandeling richt zich niet alleen op taalproblemen maar ook op
motivatie, zelfvertrouwen en een ondersteunende omgeving.
5. Emphasis Is on the Availability of Services as Needed at All Stages of
Aphasia.
Er is altijd zorg beschikbaar als de PMA nieuwe doelen wil bereiken.
Feiten:
- LPAA is geen therapie maar een filosofie.
- De behandeling richt op hernieuwde deelname aan het leven (werk, gezin,
hobby's, sociale contacten)
- Kwaliteit van leven is het ultieme einddoel.
Screeling: afasiescreening. Meet de stoornis op het gebied van semantiek,
fonologie, syntaxis.
NBT: Nederlandse benoem test. Meten van woordvindingsstoornissen.
1
,SAT: semantische associatie test. Diagnose over de semantische verwerking.
Antat: brengt de communicatieve vaardigheid in beeld. Begrijpelijkheid en
verstaanbaarheid.
Testen voor semantiek: van makkelijk naar moeilijk.
- Sat
- Palpa 47/48
- Palpa 49 zelfde als 47/48 maar er zijn meerdere antwoordkeuzes.
(Visueel)
- Trace laagvoorstelbare woorden – lastiger dan de sat. Dezelfde als de
sat.
- Palpa 52 benoemtaak woorden van verschillende frequenties dus kan je
gebruiken voor problemen in het lexicon. ( is makkelijker dan de NBT, bij
ernstige problemen kies je Palpa 52.)
- Palpa 14 rijmwoorden, zeggen of iets rijmt of niet. Visuele rijmwoorden.
Waarom afnemen: is er iets mis in het FOL.
Test Wat is het? Module Effect
SAT - Bij ernstige afasie Semantisch Géén
(visueel - Je ziet 4 plaatjes en in systeem
en het midden 1 plaatje –
verbaal) welk plaatje past het
beste bij het plaatje?
PALPA- - Auditieve synonieme Semantisch Voorstelbaarheidseffe
taak 47 beoordeling. systeem ct
- Je hoort twee woorden:
betekenen ze
hetzelfde?
PALPA- - Visuele synonieme Semantisch Voorstelbaarheidseffe
taak 48 beoordeling. systeem ct
- Je leest twee woorden:
betekenen ze
hetzelfde?
PALPA- Semantische Semantisch Voorstelbaarheidseffe
taak 49 woordassociaties systeem ct
Meerdere antwoordkeuzes
dan Palpa 47 en 48.
2
, TRACE - Bedoeld voor lichte Semantisch
(Test semantische systeem
Relaties stoornissen.
Abstracte - Meet laag voorstelbare
Concepte woorden.
n) - Je ziet 4 woorden en in
het midden 1 woord –
welk woord past het
beste bij het woord?
- Voor lichte afasie
PALPA- - Woordvindingsoefenin Fonologisch Frequentie-effect
taak 52 g. outputlexicon
- Plaatjes benoemen.
- Makkelijker dan NBT.
NBT - Woordvindingsoefenin Fonologisch Frequentie-effect
g. outputlexicon
- Plaatjes benoemen.
PALPA- - Auditieve en visuele - Fonologisch Frequentie-effect/
taak 14 rijmbeoordeling. outputlexicon Onregelmatigsheidse
- Enkel aangeven of 2 - Auditieve ffect
woorden rijmen. Ja/nee rijmbeoordelin
- Eerst auditief. g:
- Moeilijke test - auditief input
- Geschikt voor niet lexicon
sprekenden. - Visuele
- Moeilijker dan NBT. - rijmbeoordelin
g:
- fonologisch
output lexicon.
PALPA- Woorden herhalen Foneembuffer Woordlengte-effect
taak 7
PALPA- Nonsenswoorden Foneembuffer Woordlengte-effect
taak 8 herhalen
Testen hypothese en diagnose:
SS:
Screeling semantiek
CATNL taalbegrip
CATNL vertelplaat
Doortesten:
PALPA 49
SAT geen effect mogelijk, afwijkende score is genoeg.
FOL:
Screeling fonetiek
CATNL vertelplaat
3
, Doortesten:
TT Ja/nee afasie
NBT
Screeling ja/nee afasie
PALPA 52
NBT Woordvindingsproblemen
FB: CAT – NL taalbegrip
Screeling fonetiek ANTAT verbale communicatieve stoornis
Doortesten: Scenario test verbale communicatieve
PALPA 7 stoornis
PALPA 8 SAT semantiek
Hele modaliteit: Palpa 7/8 foneembuffer
ANTAT Palpa 49 semantiek
Smarter goal setting: een gezamenlijke beslissing maken over doelen. De
meeste mensen met afasie willen betrokken worden bij het opstellen van
therapiedoelen. Op deze manier ontstaat er een vertrouwensband tussen
therapeut en patiënt.
Wordt gebruikt om revalidatiedoelen op te stellen die specifiek zijn voor de
patiënt.
Letter Betekenis Toelichting
S Shared Samen opstellen
M Monitored Doelen worden gevolgd en regelmatig
geëvalueerd
A Accessible Begrijpelijk en haalbaar voor de PMA
R Relevant Doelen sluiten aan bij de PMA
T Transparent Duidelijkheid en openheid over het doel
E Evolving Therapie en doelen ontwikkelen en
aanpassen
R Relationship Focus band PMA en behandelaar
centered
Interventies gericht op het verbeteren van de communicatieve
vaardigheden van de gesprekspartner van de PMA.
1. Supported Conversation for Adults with Aphasia (SCA™):
Bewezen effectieve interventie. Methode die leert over ondersteunende
technieken. Zoals visuele hulpmiddelen, het stellen van eenvoudige
vragen en het herformuleren van boodschappen, zodat de pma zich beter
begrepen voelt en zich beter kan uitdrukken.
2. Partners van Afasiepatiënten Conversatie Training (PACT):
Een trainingsprogramma dat zich richt op het verbeteren van de
communicatie tussen de pma en de directe conversatiepartners, zoals
4