BCO onderzoek literatuur
Inhoudsopgave
Week 1: Introductie -> geen literatuur...........................................................................2
Week 2: kwalitatief onderzoek........................................................................................2
Deel 1: Methoden........................................................................................................ 2
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford university press. Hoofdstuk 6 en
p. 385.......................................................................................................................... 2
Artikel 1: Edmondson, A. C., & McManus, S. E. (2007). Methodological fit in
management field research. Academy of Management Review, 32(4), 1246-1264.....5
Artikel 2: Eisenhardt, K.M. (1989). Building theories from case study research.
Academy of Management Review, 14(4), 532-550......................................................7
Artikel 3: Graebner, M. E., Martin, J. A., & Roundy, P. T. (2012). Qualitative data:
Cooking without a recipe. Strategic Organization, 10(3), 276-284..............................9
Artikel 4: Rynes, S., & Gephart Jr, R. P. (2004). From the Editors: Qualitative Research
and the" Academy of Management Journal". Academy of Management Journal, 454-
462............................................................................................................................ 10
Week 3: Kwantitatief onderzoek...................................................................................13
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford university press. Secties uit
hoofdstuk 3............................................................................................................... 13
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford university press. Secties uit
hoofdstuk 11............................................................................................................. 16
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford university press. Secties uit
hoofdstuk 7............................................................................................................... 18
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford university press. Secties uit
hoofdstuk 15............................................................................................................. 21
Week 4: responsiecollege -> geen literatuur................................................................23
Deel 2........................................................................................................................... 23
Week 5: Kwantitatieve & kwalitatieve analyse..............................................................23
Week 6: analysetechnieken: slides...............................................................................24
Week 7: Kwalitatieve analysetechnieken en presentatie van resultaten......................24
,Week 1: Introductie -> geen literatuur
Week 2: kwalitatief onderzoek
Deel 1: Methoden
Kwantitatief
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford university press.
Hoofdstukken 3, 7, 11 en 15
Kwalitatief
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford university
press. Hoofdstuk 6 en p. 385
Hoofdstuk 6 van Social Research Methods gaat over ethische en
politieke aspecten van sociaal onderzoek. Bryman laat zien dat onderzoek
doen nooit een volledig neutrale of technische activiteit is. Zodra je met mensen,
hun gegevens of hun leefwereld werkt, krijg je te maken met morele keuzes,
machtsverhoudingen en verantwoordelijkheden. Dit hoofdstuk legt
uit welke ethische principes er zijn, waarom ze nodig zijn en hoe ze in de praktijk
werken.
De kernboodschap van het hoofdstuk is dat onderzoekers altijd
verantwoordelijkheid dragen voor de gevolgen van hun onderzoek, zowel
voor deelnemers als voor de maatschappij. Ethiek is dus geen “extraatje”, maar
iets dat door het hele onderzoeksproces heen meespeelt: van het bedenken
van je onderzoeksvraag tot het publiceren van je resultaten.
Waarom ethiek zo belangrijk is in sociaal onderzoek
Sociaal onderzoek richt zich vaak op mensen: hun meningen, ervaringen,
gedragingen of persoonlijke omstandigheden. Dat maakt onderzoek kwetsbaar.
Mensen kunnen schade oplopen, bijvoorbeeld emotioneel, sociaal of zelfs
juridisch. Bryman benadrukt daarom dat onderzoekers altijd moeten nadenken
over vragen als: Breng ik iemand in gevaar? Wordt iemand benadeeld? Worden
mensen eerlijk behandeld? Daarnaast heeft onderzoek vaak gevolgen die verder
gaan dan de individuele deelnemer. Resultaten kunnen invloed hebben op beleid,
publieke opinie of beeldvorming over bepaalde groepen. Dat maakt ethiek niet
alleen een persoonlijke kwestie, maar ook een maatschappelijke
verantwoordelijkheid.
De belangrijkste ethische principes
Bryman bespreekt een aantal kernprincipes die wereldwijd als basis gelden voor
ethisch sociaal onderzoek. Ten eerste is er informed consent (geïnformeerde
toestemming). Dit betekent dat deelnemers precies moeten weten waar ze aan
meedoen. Ze moeten begrijpen wat het doel van het onderzoek is, wat er met
hun gegevens gebeurt, en dat ze op elk moment mogen stoppen zonder
negatieve gevolgen. Toestemming is alleen geldig als die vrijwillig en goed
geïnformeerd is. Een tweede belangrijk principe is geen schade toebrengen.
Onderzoekers moeten alles doen om fysieke, psychologische, sociale of
emotionele schade te voorkomen. Dit geldt extra sterk bij kwetsbare groepen,
, zoals kinderen, mensen met een beperking of mensen in afhankelijke posities.
Zelfs als schade niet bedoeld is, blijft de onderzoeker verantwoordelijk.
Daarnaast is privacy en vertrouwelijkheid cruciaal. Deelnemers moeten erop
kunnen vertrouwen dat hun persoonlijke informatie veilig wordt behandeld. Vaak
betekent dit dat gegevens worden geanonimiseerd, zodat mensen niet
herkenbaar zijn in publicaties. Ook moet zorgvuldig worden omgegaan met
opslag en toegang tot data, zeker in het digitale tijdperk.
Een vierde punt is geen misleiding, of alleen in zeer uitzonderlijke gevallen.
Soms wordt in onderzoek informatie achtergehouden om gedrag niet te
beïnvloeden, maar Bryman benadrukt dat dit ethisch problematisch is. Als
misleiding wordt gebruikt, moet die altijd achteraf worden uitgelegd (debriefing)
en goed worden verantwoord.
Research ethics committees en formele goedkeuring
In veel landen moeten onderzoekers hun onderzoeksplan laten goedkeuren door
een ethische commissie (Research Ethics Committee). Deze commissies
beoordelen of een onderzoek voldoet aan ethische standaarden. Bryman laat
zien dat dit proces soms als bureaucratisch wordt ervaren, maar het doel is
bescherming: van deelnemers én van onderzoekers zelf.
Voor studenten is dit extra belangrijk: ook kleine projecten moeten ethisch
verantwoord zijn. “Het is maar een scriptie” is geen geldig excuus om ethiek
minder serieus te nemen.
Macht, ongelijkheid en de onderzoeker
Een belangrijk deel van het hoofdstuk gaat over machtsverhoudingen. De
onderzoeker heeft bijna altijd meer macht dan de deelnemer: hij of zij bepaalt de
vragen, analyseert de antwoorden en publiceert de resultaten. Bryman benadrukt
dat onderzoekers zich hiervan bewust moeten zijn. Dit geldt vooral bij onderzoek
naar gemarginaliseerde of kwetsbare groepen. Onderzoekers moeten voorkomen
dat ze mensen reduceren tot “onderzoeksobjecten” of stereotypen versterken.
Hier sluit Bryman aan bij feministische en participatieve benaderingen, die
pleiten voor meer gelijkwaardigheid en samenwerking tussen onderzoeker en
deelnemer.
Politieke dimensie van sociaal onderzoek
Bryman maakt duidelijk dat onderzoek nooit volledig apolitiek is. Onderzoek
wordt vaak gefinancierd door overheden of organisaties met bepaalde belangen.
Ook de keuze van het onderwerp, de onderzoeksvraag en de interpretatie van
resultaten zijn nooit volledig neutraal.
Dit betekent niet dat onderzoek “onbetrouwbaar” is, maar wel dat onderzoekers
transparant moeten zijn over hun keuzes, aannames en mogelijke belangen.
Reflexiviteit – kritisch nadenken over je eigen rol als onderzoeker – is daarom een
essentieel onderdeel van ethisch onderzoek.
Nieuwe ethische uitdagingen: online en digitale data
Tot slot bespreekt Bryman de ethische problemen rond online onderzoek en
sociale media. Data lijkt vaak openbaar, maar dat betekent niet automatisch
dat het ethisch is om die zonder toestemming te gebruiken. Mensen ervaren
online platforms vaak als privé, ook al zijn ze technisch gezien openbaar. Vragen
over toestemming, anonimiteit en datagebruik worden hierdoor complexer.
Bryman benadrukt dat onderzoekers hier extra voorzichtig moeten zijn en niet
alleen moeten kijken naar wat juridisch mag, maar vooral naar wat ethisch
verantwoord is.
Inhoudsopgave
Week 1: Introductie -> geen literatuur...........................................................................2
Week 2: kwalitatief onderzoek........................................................................................2
Deel 1: Methoden........................................................................................................ 2
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford university press. Hoofdstuk 6 en
p. 385.......................................................................................................................... 2
Artikel 1: Edmondson, A. C., & McManus, S. E. (2007). Methodological fit in
management field research. Academy of Management Review, 32(4), 1246-1264.....5
Artikel 2: Eisenhardt, K.M. (1989). Building theories from case study research.
Academy of Management Review, 14(4), 532-550......................................................7
Artikel 3: Graebner, M. E., Martin, J. A., & Roundy, P. T. (2012). Qualitative data:
Cooking without a recipe. Strategic Organization, 10(3), 276-284..............................9
Artikel 4: Rynes, S., & Gephart Jr, R. P. (2004). From the Editors: Qualitative Research
and the" Academy of Management Journal". Academy of Management Journal, 454-
462............................................................................................................................ 10
Week 3: Kwantitatief onderzoek...................................................................................13
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford university press. Secties uit
hoofdstuk 3............................................................................................................... 13
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford university press. Secties uit
hoofdstuk 11............................................................................................................. 16
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford university press. Secties uit
hoofdstuk 7............................................................................................................... 18
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford university press. Secties uit
hoofdstuk 15............................................................................................................. 21
Week 4: responsiecollege -> geen literatuur................................................................23
Deel 2........................................................................................................................... 23
Week 5: Kwantitatieve & kwalitatieve analyse..............................................................23
Week 6: analysetechnieken: slides...............................................................................24
Week 7: Kwalitatieve analysetechnieken en presentatie van resultaten......................24
,Week 1: Introductie -> geen literatuur
Week 2: kwalitatief onderzoek
Deel 1: Methoden
Kwantitatief
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford university press.
Hoofdstukken 3, 7, 11 en 15
Kwalitatief
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford university
press. Hoofdstuk 6 en p. 385
Hoofdstuk 6 van Social Research Methods gaat over ethische en
politieke aspecten van sociaal onderzoek. Bryman laat zien dat onderzoek
doen nooit een volledig neutrale of technische activiteit is. Zodra je met mensen,
hun gegevens of hun leefwereld werkt, krijg je te maken met morele keuzes,
machtsverhoudingen en verantwoordelijkheden. Dit hoofdstuk legt
uit welke ethische principes er zijn, waarom ze nodig zijn en hoe ze in de praktijk
werken.
De kernboodschap van het hoofdstuk is dat onderzoekers altijd
verantwoordelijkheid dragen voor de gevolgen van hun onderzoek, zowel
voor deelnemers als voor de maatschappij. Ethiek is dus geen “extraatje”, maar
iets dat door het hele onderzoeksproces heen meespeelt: van het bedenken
van je onderzoeksvraag tot het publiceren van je resultaten.
Waarom ethiek zo belangrijk is in sociaal onderzoek
Sociaal onderzoek richt zich vaak op mensen: hun meningen, ervaringen,
gedragingen of persoonlijke omstandigheden. Dat maakt onderzoek kwetsbaar.
Mensen kunnen schade oplopen, bijvoorbeeld emotioneel, sociaal of zelfs
juridisch. Bryman benadrukt daarom dat onderzoekers altijd moeten nadenken
over vragen als: Breng ik iemand in gevaar? Wordt iemand benadeeld? Worden
mensen eerlijk behandeld? Daarnaast heeft onderzoek vaak gevolgen die verder
gaan dan de individuele deelnemer. Resultaten kunnen invloed hebben op beleid,
publieke opinie of beeldvorming over bepaalde groepen. Dat maakt ethiek niet
alleen een persoonlijke kwestie, maar ook een maatschappelijke
verantwoordelijkheid.
De belangrijkste ethische principes
Bryman bespreekt een aantal kernprincipes die wereldwijd als basis gelden voor
ethisch sociaal onderzoek. Ten eerste is er informed consent (geïnformeerde
toestemming). Dit betekent dat deelnemers precies moeten weten waar ze aan
meedoen. Ze moeten begrijpen wat het doel van het onderzoek is, wat er met
hun gegevens gebeurt, en dat ze op elk moment mogen stoppen zonder
negatieve gevolgen. Toestemming is alleen geldig als die vrijwillig en goed
geïnformeerd is. Een tweede belangrijk principe is geen schade toebrengen.
Onderzoekers moeten alles doen om fysieke, psychologische, sociale of
emotionele schade te voorkomen. Dit geldt extra sterk bij kwetsbare groepen,
, zoals kinderen, mensen met een beperking of mensen in afhankelijke posities.
Zelfs als schade niet bedoeld is, blijft de onderzoeker verantwoordelijk.
Daarnaast is privacy en vertrouwelijkheid cruciaal. Deelnemers moeten erop
kunnen vertrouwen dat hun persoonlijke informatie veilig wordt behandeld. Vaak
betekent dit dat gegevens worden geanonimiseerd, zodat mensen niet
herkenbaar zijn in publicaties. Ook moet zorgvuldig worden omgegaan met
opslag en toegang tot data, zeker in het digitale tijdperk.
Een vierde punt is geen misleiding, of alleen in zeer uitzonderlijke gevallen.
Soms wordt in onderzoek informatie achtergehouden om gedrag niet te
beïnvloeden, maar Bryman benadrukt dat dit ethisch problematisch is. Als
misleiding wordt gebruikt, moet die altijd achteraf worden uitgelegd (debriefing)
en goed worden verantwoord.
Research ethics committees en formele goedkeuring
In veel landen moeten onderzoekers hun onderzoeksplan laten goedkeuren door
een ethische commissie (Research Ethics Committee). Deze commissies
beoordelen of een onderzoek voldoet aan ethische standaarden. Bryman laat
zien dat dit proces soms als bureaucratisch wordt ervaren, maar het doel is
bescherming: van deelnemers én van onderzoekers zelf.
Voor studenten is dit extra belangrijk: ook kleine projecten moeten ethisch
verantwoord zijn. “Het is maar een scriptie” is geen geldig excuus om ethiek
minder serieus te nemen.
Macht, ongelijkheid en de onderzoeker
Een belangrijk deel van het hoofdstuk gaat over machtsverhoudingen. De
onderzoeker heeft bijna altijd meer macht dan de deelnemer: hij of zij bepaalt de
vragen, analyseert de antwoorden en publiceert de resultaten. Bryman benadrukt
dat onderzoekers zich hiervan bewust moeten zijn. Dit geldt vooral bij onderzoek
naar gemarginaliseerde of kwetsbare groepen. Onderzoekers moeten voorkomen
dat ze mensen reduceren tot “onderzoeksobjecten” of stereotypen versterken.
Hier sluit Bryman aan bij feministische en participatieve benaderingen, die
pleiten voor meer gelijkwaardigheid en samenwerking tussen onderzoeker en
deelnemer.
Politieke dimensie van sociaal onderzoek
Bryman maakt duidelijk dat onderzoek nooit volledig apolitiek is. Onderzoek
wordt vaak gefinancierd door overheden of organisaties met bepaalde belangen.
Ook de keuze van het onderwerp, de onderzoeksvraag en de interpretatie van
resultaten zijn nooit volledig neutraal.
Dit betekent niet dat onderzoek “onbetrouwbaar” is, maar wel dat onderzoekers
transparant moeten zijn over hun keuzes, aannames en mogelijke belangen.
Reflexiviteit – kritisch nadenken over je eigen rol als onderzoeker – is daarom een
essentieel onderdeel van ethisch onderzoek.
Nieuwe ethische uitdagingen: online en digitale data
Tot slot bespreekt Bryman de ethische problemen rond online onderzoek en
sociale media. Data lijkt vaak openbaar, maar dat betekent niet automatisch
dat het ethisch is om die zonder toestemming te gebruiken. Mensen ervaren
online platforms vaak als privé, ook al zijn ze technisch gezien openbaar. Vragen
over toestemming, anonimiteit en datagebruik worden hierdoor complexer.
Bryman benadrukt dat onderzoekers hier extra voorzichtig moeten zijn en niet
alleen moeten kijken naar wat juridisch mag, maar vooral naar wat ethisch
verantwoord is.
