Biologie H10 Voeding en vertering
§10.1 Je lichaam en je voedsel
Vanaf je geboorte krijg je steeds meer darmbacteriën. Dit worden er in je loop van je leven
steeds meer.
- Ongeveer 500 – 1000 verschillende soorten in je darmkanaal
Darmflora: (microbiotica) de verschillende soorten in je darmkanaal
Een goede darmflora is belangrijk voor een goede vertering, stimuleert de ontlasting en
speelt een rol bij de afweer.
Met je voedsel krijg je nuttige, maar ook schadelijke bacteriën binnen.
Probiotica: bacteriën in je voedsel die je gezondheid bevorderen
Prebiotica: onverteerbare plantenresten waar nuttige bacteriën in je darmen van leven
Met je voedsel komen ook schadelijke bacteriën je lichaam binnen. Een goede hygiëne
verkleint de kans dat je te veel van deze micro-organismen binnenkrijgt.
Voedingsmiddelen bestaan uit de volgende voedingsstoffen:
- Koolhydraten (Binas 67F):
Koolhydraten dienen als brandstof.
Ze leveren energie in de vorm van ATP.
Je cellen gebruiken ze als bouwstof, bijvoorbeeld als onderdeel van receptoreiwitten.
Het koolhydraat glycogeen is een reservestof
Voorbeeld: aardappelen, granen, brood, pasta en sauzen
- Vetten (Binas 67G):
Vetten dienen als brandstof.
Ze worden ook gebruikt als bouwstof voor membranen en hormonen.
Ook dienen ze als warmte-isolatie.
Je lichaam slaat vetten onder andere op onder de huid.
Bijvoorbeeld: oliën, boter, noten en pinda’s
- Eiwitten (Binas 67H):
Eiwitten zijn bouwstoffen, bijvoorbeeld voor spiereiwitten, hemoglobine en
antistoffen.
Je gebruikt eiwitten als brandstof. Je kunt eiwitten niet opslaan.
Bijvoorbeeld: vlees, vis, zuivelproducten, eieren en zaden.
- Water:
Water is een bouwstof voor je cellen.
Water is ook een transportmiddel (bloedplasma) en warmtebuffer (houdt
lichaamswarmte vast).
Je hebt 1,5 – 2 L water nodig per dag.
- Mineralen:
Mineralen dienen als bouwstof (bv kalkzouten voor botten).
Mineralen spelen ook een rol bij verschillende processen in je lichaam.
, Typen en hoeveelheden minderalen variëren per voedingsmiddel.
Van sommige mineralen heb je maar weinig nodig, dit zijn spoorelementen.
- Vitaminen (Binas 82A):
Vitaminen zijn essentiele voedingsstoffen die het lichaam in kleine hoeveelheden
gebruikt.
Vitaminen zitten in plantaardige en dierlijke voedingsmiddelen.
Bij een tekort ontstaan gebrekziekten (bijvoorbeeld nachtblindheid bij vitamine A
tekort)
Bepaalde plantaardige koolhydraten in het voedsel kun je niet verteren. Dit zijn
voedingsvezels.
Voedingsvezels: onverteerbare plantaardige koolhydraatmoleculen
- Hun functie is het stimuleren van de darmperistaltiek en daarmee een goede
doorstroming.
- Voedingsvezels nemen veel water op, zodat het volume van de darminhoud
toeneemt en de ontlasting structuur krijgt en soepel blijft.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geeft per voedingsstof een advies over de
dagelijkse consumptie. Dat is de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid of ADH. Deze adviezen
zijn gemiddelden, het kan zijn dat jij meer of minder nodig hebt.
Volwassenen hebben ongeveer 10 000 kJ energie per dag nodig.
Voor de energierijke voedingsstoffen (koolhydraten, vetten en eiwitten) geeft de WHO alleen
de percentages van de energiebehoefte. Dit komt omdat iedereen, met zijn eigen
activiteiten, andere hoeveelheden nodig heeft.
Obesitas:
- Minder eten en meer bewegen als advies
- Maar je kan ook een allel hebben dat vetcellen aanzet tot deling. Hoe meer vetcellen,
hoe dikker het dier. Dit gen kan uitgeschakeld worden door onderzoekers. Dit
beïnvloedt de voedselconsumptie.
Additieven: stoffen die zijn toegevoegd om het voedingsmiddel aantrekkelijker of langer
houdbaar te maken
- In grote hoeveelheden kan dit schadelijk zijn
- Bijvoorbeeld: conserveringsmiddelen en kleur-, geur- en smaakstoffen
- Je lichaam heeft additieven meestal niet nodig.
ADI (aanvaardbare dagelijkse inname): de maximale hoeveelheid van een additief die je per
dag per kg lichaamsgewicht zonder problemen kunt eten
Voedselallergie: een heftige reactie op een normale voedingsstof
- Dit komt doordat er in hun lichaam dan de stof histamine vrij komt. Slijmvliezen
zetten op en bloedvaten verwijden. Dit kan onder andere leiden tot benauwdheid,
jeuk en bultjes op de huid.
- Te voorkomen door contact met deze producten te vermijden
§10.1 Je lichaam en je voedsel
Vanaf je geboorte krijg je steeds meer darmbacteriën. Dit worden er in je loop van je leven
steeds meer.
- Ongeveer 500 – 1000 verschillende soorten in je darmkanaal
Darmflora: (microbiotica) de verschillende soorten in je darmkanaal
Een goede darmflora is belangrijk voor een goede vertering, stimuleert de ontlasting en
speelt een rol bij de afweer.
Met je voedsel krijg je nuttige, maar ook schadelijke bacteriën binnen.
Probiotica: bacteriën in je voedsel die je gezondheid bevorderen
Prebiotica: onverteerbare plantenresten waar nuttige bacteriën in je darmen van leven
Met je voedsel komen ook schadelijke bacteriën je lichaam binnen. Een goede hygiëne
verkleint de kans dat je te veel van deze micro-organismen binnenkrijgt.
Voedingsmiddelen bestaan uit de volgende voedingsstoffen:
- Koolhydraten (Binas 67F):
Koolhydraten dienen als brandstof.
Ze leveren energie in de vorm van ATP.
Je cellen gebruiken ze als bouwstof, bijvoorbeeld als onderdeel van receptoreiwitten.
Het koolhydraat glycogeen is een reservestof
Voorbeeld: aardappelen, granen, brood, pasta en sauzen
- Vetten (Binas 67G):
Vetten dienen als brandstof.
Ze worden ook gebruikt als bouwstof voor membranen en hormonen.
Ook dienen ze als warmte-isolatie.
Je lichaam slaat vetten onder andere op onder de huid.
Bijvoorbeeld: oliën, boter, noten en pinda’s
- Eiwitten (Binas 67H):
Eiwitten zijn bouwstoffen, bijvoorbeeld voor spiereiwitten, hemoglobine en
antistoffen.
Je gebruikt eiwitten als brandstof. Je kunt eiwitten niet opslaan.
Bijvoorbeeld: vlees, vis, zuivelproducten, eieren en zaden.
- Water:
Water is een bouwstof voor je cellen.
Water is ook een transportmiddel (bloedplasma) en warmtebuffer (houdt
lichaamswarmte vast).
Je hebt 1,5 – 2 L water nodig per dag.
- Mineralen:
Mineralen dienen als bouwstof (bv kalkzouten voor botten).
Mineralen spelen ook een rol bij verschillende processen in je lichaam.
, Typen en hoeveelheden minderalen variëren per voedingsmiddel.
Van sommige mineralen heb je maar weinig nodig, dit zijn spoorelementen.
- Vitaminen (Binas 82A):
Vitaminen zijn essentiele voedingsstoffen die het lichaam in kleine hoeveelheden
gebruikt.
Vitaminen zitten in plantaardige en dierlijke voedingsmiddelen.
Bij een tekort ontstaan gebrekziekten (bijvoorbeeld nachtblindheid bij vitamine A
tekort)
Bepaalde plantaardige koolhydraten in het voedsel kun je niet verteren. Dit zijn
voedingsvezels.
Voedingsvezels: onverteerbare plantaardige koolhydraatmoleculen
- Hun functie is het stimuleren van de darmperistaltiek en daarmee een goede
doorstroming.
- Voedingsvezels nemen veel water op, zodat het volume van de darminhoud
toeneemt en de ontlasting structuur krijgt en soepel blijft.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geeft per voedingsstof een advies over de
dagelijkse consumptie. Dat is de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid of ADH. Deze adviezen
zijn gemiddelden, het kan zijn dat jij meer of minder nodig hebt.
Volwassenen hebben ongeveer 10 000 kJ energie per dag nodig.
Voor de energierijke voedingsstoffen (koolhydraten, vetten en eiwitten) geeft de WHO alleen
de percentages van de energiebehoefte. Dit komt omdat iedereen, met zijn eigen
activiteiten, andere hoeveelheden nodig heeft.
Obesitas:
- Minder eten en meer bewegen als advies
- Maar je kan ook een allel hebben dat vetcellen aanzet tot deling. Hoe meer vetcellen,
hoe dikker het dier. Dit gen kan uitgeschakeld worden door onderzoekers. Dit
beïnvloedt de voedselconsumptie.
Additieven: stoffen die zijn toegevoegd om het voedingsmiddel aantrekkelijker of langer
houdbaar te maken
- In grote hoeveelheden kan dit schadelijk zijn
- Bijvoorbeeld: conserveringsmiddelen en kleur-, geur- en smaakstoffen
- Je lichaam heeft additieven meestal niet nodig.
ADI (aanvaardbare dagelijkse inname): de maximale hoeveelheid van een additief die je per
dag per kg lichaamsgewicht zonder problemen kunt eten
Voedselallergie: een heftige reactie op een normale voedingsstof
- Dit komt doordat er in hun lichaam dan de stof histamine vrij komt. Slijmvliezen
zetten op en bloedvaten verwijden. Dit kan onder andere leiden tot benauwdheid,
jeuk en bultjes op de huid.
- Te voorkomen door contact met deze producten te vermijden
