biologie samenvatting hoofdstuk 28
28.1 Inleiding
de dunne buitenste laag om de aarde wordt de biosfeer genoemd.
invloeden vanuit de omgeving worden milieufactoren genoemd. je hebt twee soorten
milieufactoren, abiotische en biotische milieufactoren.
abiotische milieufactoren zijn levenloze dingen, temperatuur, lucht, licht, water en bodem.
biotische milieufactoren zijn geboorte, sterfte, concurrentie, predatie en symbiose. de
invloeden die een organismen bij een ander organismen ondervindt.
28.2 Abiotische milieufactoren
28.2.1 Temperatuur
de temperatuur is van invloed voor verdamping van water bij planten en dieren, als er
temperatuur hoger is zal er meer diffusiesnelheid zijn, zodat meer water aan het milieu kan
worden afgegeven.
verder is de temperatuur ook belangrijk bij de enzymactiviteit en dus op de snelheid
waarmee de verschillende stofwisselingsprocessen in een organisme verlopen.
de optimumtemperatuur is de eigen temperatuur waarbij de stofwisseling het snelst verloopt.
dan heb je de minimumtemperatuur en de maximumtemperatuur. de minimumtemperatuur is
de beneden deze temperatuur de stofwisseling niet goed of niet werkt. en de
maximumtemperatuur is boven deze temperatuur werkt de stofwisseling het niet.
28.2.2 Lucht
de hoeveelheid vocht in de lucht is van invloed bij de verdamping. naarmate de lucht minder
vocht bevat zal de verdamping toenemen.
ook de snelheid waarmee de lucht zich voortbeweegt heeft invloed op de verdamping. bij
een toenemende windsnelheid zal de verdamping groter worden.
verder spelen de luchtstroming een belangrijke rol bij de bestuiving van planten met
windbloemen en bij het verspreiden van zaden.
, 28.2.3 Licht
de afwisseling van licht of donker is belangrijk voor dag- en nacht dieren. ook heeft dit te
maken met de wisselende seizoenen, waarbij je de bloei van bomen en planten tegen komt
en het broedgedrag van vogels.
28.2.5 Bodem
de bodem is voor organismen een leefomgeving. je hebt verschillende soorten bodems:
- zandbodems, dit bestaat uit relatief grote korrels, waartussen zich lucht bevindt. deze
bodum houd weinig water vast.
- kleibodem, bestaat uit fijne deeltjes en zijn daardoor slecht doorlaatbaar voor water.
- humus, zijn resten van afgestorven delen van organismen, humus houd water en
voedingszouten vast en daarom erg geschikt voor de groei van planten.
het klimaat op de plaats van het organismen wordt microklimaat genoemd. van een
microklimaat is sprake als abiotische factoren op een zeer kleine schaal anders zijn dan men
op basis van het klimaat zou verwachten.
28.3 Biotische milieufactoren
bij biotische factoren bestuderen we de populaties en niet de individu. een populatie is een
groep individuen die tot hetzelfde soort behoort en in hetzelfde gebied voorkomt.
een populatie heeft emergente eigenschappen dat zijn eigenschappen die een populatie
heeft en een individu niet. voorbeelden hiervan zijn, geboortecijfer, dichtheid en sterfte cijfer.
28.3.1 Geboorte
onder geboorte verstaan we het aantal individuen dat binnen een bepaalde populatie
gedurende een bepaalde periode worden geboren.
28.3.2 Sterfte
onder sterfte valt het aantal individuen dat binnen een bepaalde populatie gedurende een
bepaalde periode doodgaat. dit kan door ouderdom, gebrek aan voedsel, ziekte of dat ze als
voedsel voor andere dieren zijn.
28.3.3 Concurrentie
concurrentie is wanneer organismen elkaar proberen te verdringen. dit kan door de beperkte
aantal voedsel of de hoeveelheid licht.
territorium is de plaats waar de individu de baas is.
28.3.4 Predatie
28.1 Inleiding
de dunne buitenste laag om de aarde wordt de biosfeer genoemd.
invloeden vanuit de omgeving worden milieufactoren genoemd. je hebt twee soorten
milieufactoren, abiotische en biotische milieufactoren.
abiotische milieufactoren zijn levenloze dingen, temperatuur, lucht, licht, water en bodem.
biotische milieufactoren zijn geboorte, sterfte, concurrentie, predatie en symbiose. de
invloeden die een organismen bij een ander organismen ondervindt.
28.2 Abiotische milieufactoren
28.2.1 Temperatuur
de temperatuur is van invloed voor verdamping van water bij planten en dieren, als er
temperatuur hoger is zal er meer diffusiesnelheid zijn, zodat meer water aan het milieu kan
worden afgegeven.
verder is de temperatuur ook belangrijk bij de enzymactiviteit en dus op de snelheid
waarmee de verschillende stofwisselingsprocessen in een organisme verlopen.
de optimumtemperatuur is de eigen temperatuur waarbij de stofwisseling het snelst verloopt.
dan heb je de minimumtemperatuur en de maximumtemperatuur. de minimumtemperatuur is
de beneden deze temperatuur de stofwisseling niet goed of niet werkt. en de
maximumtemperatuur is boven deze temperatuur werkt de stofwisseling het niet.
28.2.2 Lucht
de hoeveelheid vocht in de lucht is van invloed bij de verdamping. naarmate de lucht minder
vocht bevat zal de verdamping toenemen.
ook de snelheid waarmee de lucht zich voortbeweegt heeft invloed op de verdamping. bij
een toenemende windsnelheid zal de verdamping groter worden.
verder spelen de luchtstroming een belangrijke rol bij de bestuiving van planten met
windbloemen en bij het verspreiden van zaden.
, 28.2.3 Licht
de afwisseling van licht of donker is belangrijk voor dag- en nacht dieren. ook heeft dit te
maken met de wisselende seizoenen, waarbij je de bloei van bomen en planten tegen komt
en het broedgedrag van vogels.
28.2.5 Bodem
de bodem is voor organismen een leefomgeving. je hebt verschillende soorten bodems:
- zandbodems, dit bestaat uit relatief grote korrels, waartussen zich lucht bevindt. deze
bodum houd weinig water vast.
- kleibodem, bestaat uit fijne deeltjes en zijn daardoor slecht doorlaatbaar voor water.
- humus, zijn resten van afgestorven delen van organismen, humus houd water en
voedingszouten vast en daarom erg geschikt voor de groei van planten.
het klimaat op de plaats van het organismen wordt microklimaat genoemd. van een
microklimaat is sprake als abiotische factoren op een zeer kleine schaal anders zijn dan men
op basis van het klimaat zou verwachten.
28.3 Biotische milieufactoren
bij biotische factoren bestuderen we de populaties en niet de individu. een populatie is een
groep individuen die tot hetzelfde soort behoort en in hetzelfde gebied voorkomt.
een populatie heeft emergente eigenschappen dat zijn eigenschappen die een populatie
heeft en een individu niet. voorbeelden hiervan zijn, geboortecijfer, dichtheid en sterfte cijfer.
28.3.1 Geboorte
onder geboorte verstaan we het aantal individuen dat binnen een bepaalde populatie
gedurende een bepaalde periode worden geboren.
28.3.2 Sterfte
onder sterfte valt het aantal individuen dat binnen een bepaalde populatie gedurende een
bepaalde periode doodgaat. dit kan door ouderdom, gebrek aan voedsel, ziekte of dat ze als
voedsel voor andere dieren zijn.
28.3.3 Concurrentie
concurrentie is wanneer organismen elkaar proberen te verdringen. dit kan door de beperkte
aantal voedsel of de hoeveelheid licht.
territorium is de plaats waar de individu de baas is.
28.3.4 Predatie
