Hoofdstuk 4 De late middeleeuwen
§1 de steden komen weer tot bloei
11e eeuw opleving van handel, als gevolg van toegenomen opbrengsten van de landbouw
Oorzaken groei landbouw:
2slagstelsel 3slagstelsel
1. drieslagstelsel
braak=niks, zo kon grond tarwe Braak braak tarwe graan
herstellen i.p.v.1/2 1/3
grond
2. de woeste gronden (bos enzo) in gebruik als landbouwgrond:
ontginning graan braak tarwe
3. gebruik van ijzeren ploegen (dieper in de grond)
Grote hoeveelheid voedsel gevolgen:
1. bevolking kon groeien
2. handel nam toe
Gevolgen bloei handel:
ontstaan Hanze steden
Hanze: samenwerkingsverband van handelssteden in Noord-Europa, ze hielpen elkaar bij de
bescherming van kooplieden en gaven elkaar handelsvoorwaarden
koningen en andere landheren gaan zich actief met de handel bemoeien
(markten stimuleerde de welvaart in hun gebied) ze zorgde voor meer veiligheid in hun
gebied en ze richtte rechtbanken op.
Ontstaan groeiende vraag naar geld
Midden 13e eeuw gouden munten geslagen→ geldeconomie→ ontstaan banken
Handelaren vormde handelgemeenschappen waar men rijk was of goed bereikbaar→ ambachtlieden
werden aangetrokken→ bewoners onderhandelen met landsheer: vroegen om speciale voorrechten:
privileges→ ze kregen een aantal rechten: stadsrecht, landheren kregen belasting en militaire steun
terug.
Een stad met stadsrechten was relatief onafhankelijk van de heer →ze konden hun eigen wetten
maken
Middeleeuwse stad groepen:
Burgerij: mensen met burgerrecht, hierin vervulde rijke en machtige families de
bestuursambten: patriciërs (eerst vooral kooplieden→ later ook ambachtslieden)
Armen
Komst nieuwe stedelingen→ ontstaan gilde
Gilde: een christelijke beroepsvereniging met mensen met allemaal hetzelfde beroep. Je moest een
echte opleiding hebben, je kwam binnen als: leerling→gezel→meester. Ze beschermen hun beroep
en hielpen elkaar.
Groei zelfstandige steden → macht adel zwakt af en verzwakt het feodale stelsel
14e en 15e eeuw: zwarte dood/pest
Daling bevolking → crisis landbouw→minder mensen veel spullen→ mensen rijker
§1 de steden komen weer tot bloei
11e eeuw opleving van handel, als gevolg van toegenomen opbrengsten van de landbouw
Oorzaken groei landbouw:
2slagstelsel 3slagstelsel
1. drieslagstelsel
braak=niks, zo kon grond tarwe Braak braak tarwe graan
herstellen i.p.v.1/2 1/3
grond
2. de woeste gronden (bos enzo) in gebruik als landbouwgrond:
ontginning graan braak tarwe
3. gebruik van ijzeren ploegen (dieper in de grond)
Grote hoeveelheid voedsel gevolgen:
1. bevolking kon groeien
2. handel nam toe
Gevolgen bloei handel:
ontstaan Hanze steden
Hanze: samenwerkingsverband van handelssteden in Noord-Europa, ze hielpen elkaar bij de
bescherming van kooplieden en gaven elkaar handelsvoorwaarden
koningen en andere landheren gaan zich actief met de handel bemoeien
(markten stimuleerde de welvaart in hun gebied) ze zorgde voor meer veiligheid in hun
gebied en ze richtte rechtbanken op.
Ontstaan groeiende vraag naar geld
Midden 13e eeuw gouden munten geslagen→ geldeconomie→ ontstaan banken
Handelaren vormde handelgemeenschappen waar men rijk was of goed bereikbaar→ ambachtlieden
werden aangetrokken→ bewoners onderhandelen met landsheer: vroegen om speciale voorrechten:
privileges→ ze kregen een aantal rechten: stadsrecht, landheren kregen belasting en militaire steun
terug.
Een stad met stadsrechten was relatief onafhankelijk van de heer →ze konden hun eigen wetten
maken
Middeleeuwse stad groepen:
Burgerij: mensen met burgerrecht, hierin vervulde rijke en machtige families de
bestuursambten: patriciërs (eerst vooral kooplieden→ later ook ambachtslieden)
Armen
Komst nieuwe stedelingen→ ontstaan gilde
Gilde: een christelijke beroepsvereniging met mensen met allemaal hetzelfde beroep. Je moest een
echte opleiding hebben, je kwam binnen als: leerling→gezel→meester. Ze beschermen hun beroep
en hielpen elkaar.
Groei zelfstandige steden → macht adel zwakt af en verzwakt het feodale stelsel
14e en 15e eeuw: zwarte dood/pest
Daling bevolking → crisis landbouw→minder mensen veel spullen→ mensen rijker
