Hoofdstuk 2 de klassieke oudheid
§1 de Griekse democratie
500V.C polis (kleine stadstaat) in Griekenland
5e eeuw V.C hoogte punt Athene→hoofd van Deltisch-Attische zeebond ( bondgenootschap van groot
aantal poleis; effectiever verdedigen tegen vijanden)
5e eeuw Atheens Imperium (Athene machtspositie niet verliezen bij vrede → samenwerking
afdwingen) soms verzet, meeste schikte onder de hegemonie (heerschappij) van Athene
Interne politiek van ondergeschikte poleis bemoeit Athene zich niet → gedachte iedereen eigen stad
besturen.
Atheense democratie:
Volksvergaderingen: Elke vrije man met Atheense burgerrecht mocht meebeslissen (directe
democratie) Iedereen was gelijk
(Eerst Athene Tirannie → door oorlog voering soldaten belangrijker)
Raad van 500: door volksvergadering gekozen
Dagelijks bestuur: 50 raadsleden (1 maand) & elke dag andere voorzitter
Rechtspraak: volksjury
Leger geleid door 10 generaals, elk jaar opnieuw gekozen
Scherven gericht: naam op scherf → meeste stemmen → verbannen: ostracisme
Filosofen: mensen die allerlei aspecten van het bestaan onderzochten
600 V.C Griekse onderzoekers probeerde algemene theorie te ontwikkelen voor natuurverschijnselen
→ begin wetenschap
3 Filosofen:
Socrates→Plato→Aristoteles (Zij hadden kritiek op de democratie)
Soorten heerschappij:
Monarchie: land wordt bestuurd door koning(in)
Democratie: land wordt bestuurd door volk
Tirannie: land wordt bestuurd door 1 persoon
Aristocratie: land wordt bestuurd door mensen die een bepaalde afkomst hebben
Oligarchie: land wordt bestuurd door rijke mensen
§2 het hellenisme
Alexander de Grote: koningszoon (Philippus) uit Macedonië. Philippus had vel veroverd & ook heel
Griekenland onder zijn heerschappij met als voordeel dat de poleis verzwakt waren door onderlinge
ruzie. Formeel poleis onafhankelijk maar feitelijk was hun autonomie (zelfbeschikking)
Alexander erfde dit allemaal met ambitie Perzische rijk veroveren → Gelukt!
Redenen van Alexander zijn snelle en invloedrijke veroveringen:
Militair inzicht
Persoonlijke eigenschappen(doorzettingsvermogen, wispelturig)
Hij speelde goed in op de tradities van de landen waarin hij regeerde
Hij streefde doelbewust naar een gemengde elite
Alexander had geen erfelijke opvolger→ reeks burgeroorlogen waarin generaals delen van het rijk
veroverde → Griekse heersers in Egypte, Azië en Europa →
Griekse cultuur verspreid:
Migratie van Grieken
Stichting van Griekse steden
, ‘Vergrieksing’
Griekse beschavingen uit deze periode: Hellenisme
Aspecten verbreiding Griekse cultuur:
Verandering Perzisch bestuur:
Grieks; bestuurstaal
Griekse bestuursorganen in leven geroepen
Weinig democratie→ Oligarchie
Steden Grieks uiterlijk
V.B rechte straatjes
Verbreiding Griekse beeldende kunst
( ook andersom invloeden)
§3 de Romeinse republiek
Ontstaan Romeinse rijk: nooit vooropgezet plan; aaneenschakeling van gebeurtenissen
Veroveringen koste geld en soldaten, maar er kwamen ook inkomsten door:
- Belastingen
- Nieuwe landbouwgrond
- Groot aantal krijgsgevangene
e
5 eeuw V.C Rome: herdersplaatsje
3e eeuw V.C Rome: groot deel van Italië onder controle → later hele middellandse zeegebied
Uitbreiding van rijk gebruik van:
Diplomatie: sluiten van bondgenootschappen
Het leger: diplomatie mislukt→ militair geweld
Romeins leger eerst boeren→ beroepsleger
Redenen groot rijk in stand houden:
Aanleg verharde wegen
Legerkampen
Natuurlijke grenzen
Soldaten krijgen na afloop dienst stukken grond in nieuw veroverd gebied
Edelmoedige behandelingen (belonen)
Romeins burgerrecht
Imperium: wereldrijk
Rome werd tot in de 1e V.C geleid door magistraten (mensen die tijdelijk een hoge ambt vervulden)
Rome was een republiek: een staat die door de burgers gemeenschappelijk wordt bestuurd
Republiek:
Consuls:
Hadden veto
10 Volkstribunen: 2 volksvergaderingen:
Namens lager volk 2 voorzitters Iedereen met Romeins burgerrecht
uitzoek besluiten werden gekozen
voldeden aan de
wet
Senaat:
(Plebejers)
Vergadering van ong. 300
leden afkomstig uit
rijkste, machtigste
families
§1 de Griekse democratie
500V.C polis (kleine stadstaat) in Griekenland
5e eeuw V.C hoogte punt Athene→hoofd van Deltisch-Attische zeebond ( bondgenootschap van groot
aantal poleis; effectiever verdedigen tegen vijanden)
5e eeuw Atheens Imperium (Athene machtspositie niet verliezen bij vrede → samenwerking
afdwingen) soms verzet, meeste schikte onder de hegemonie (heerschappij) van Athene
Interne politiek van ondergeschikte poleis bemoeit Athene zich niet → gedachte iedereen eigen stad
besturen.
Atheense democratie:
Volksvergaderingen: Elke vrije man met Atheense burgerrecht mocht meebeslissen (directe
democratie) Iedereen was gelijk
(Eerst Athene Tirannie → door oorlog voering soldaten belangrijker)
Raad van 500: door volksvergadering gekozen
Dagelijks bestuur: 50 raadsleden (1 maand) & elke dag andere voorzitter
Rechtspraak: volksjury
Leger geleid door 10 generaals, elk jaar opnieuw gekozen
Scherven gericht: naam op scherf → meeste stemmen → verbannen: ostracisme
Filosofen: mensen die allerlei aspecten van het bestaan onderzochten
600 V.C Griekse onderzoekers probeerde algemene theorie te ontwikkelen voor natuurverschijnselen
→ begin wetenschap
3 Filosofen:
Socrates→Plato→Aristoteles (Zij hadden kritiek op de democratie)
Soorten heerschappij:
Monarchie: land wordt bestuurd door koning(in)
Democratie: land wordt bestuurd door volk
Tirannie: land wordt bestuurd door 1 persoon
Aristocratie: land wordt bestuurd door mensen die een bepaalde afkomst hebben
Oligarchie: land wordt bestuurd door rijke mensen
§2 het hellenisme
Alexander de Grote: koningszoon (Philippus) uit Macedonië. Philippus had vel veroverd & ook heel
Griekenland onder zijn heerschappij met als voordeel dat de poleis verzwakt waren door onderlinge
ruzie. Formeel poleis onafhankelijk maar feitelijk was hun autonomie (zelfbeschikking)
Alexander erfde dit allemaal met ambitie Perzische rijk veroveren → Gelukt!
Redenen van Alexander zijn snelle en invloedrijke veroveringen:
Militair inzicht
Persoonlijke eigenschappen(doorzettingsvermogen, wispelturig)
Hij speelde goed in op de tradities van de landen waarin hij regeerde
Hij streefde doelbewust naar een gemengde elite
Alexander had geen erfelijke opvolger→ reeks burgeroorlogen waarin generaals delen van het rijk
veroverde → Griekse heersers in Egypte, Azië en Europa →
Griekse cultuur verspreid:
Migratie van Grieken
Stichting van Griekse steden
, ‘Vergrieksing’
Griekse beschavingen uit deze periode: Hellenisme
Aspecten verbreiding Griekse cultuur:
Verandering Perzisch bestuur:
Grieks; bestuurstaal
Griekse bestuursorganen in leven geroepen
Weinig democratie→ Oligarchie
Steden Grieks uiterlijk
V.B rechte straatjes
Verbreiding Griekse beeldende kunst
( ook andersom invloeden)
§3 de Romeinse republiek
Ontstaan Romeinse rijk: nooit vooropgezet plan; aaneenschakeling van gebeurtenissen
Veroveringen koste geld en soldaten, maar er kwamen ook inkomsten door:
- Belastingen
- Nieuwe landbouwgrond
- Groot aantal krijgsgevangene
e
5 eeuw V.C Rome: herdersplaatsje
3e eeuw V.C Rome: groot deel van Italië onder controle → later hele middellandse zeegebied
Uitbreiding van rijk gebruik van:
Diplomatie: sluiten van bondgenootschappen
Het leger: diplomatie mislukt→ militair geweld
Romeins leger eerst boeren→ beroepsleger
Redenen groot rijk in stand houden:
Aanleg verharde wegen
Legerkampen
Natuurlijke grenzen
Soldaten krijgen na afloop dienst stukken grond in nieuw veroverd gebied
Edelmoedige behandelingen (belonen)
Romeins burgerrecht
Imperium: wereldrijk
Rome werd tot in de 1e V.C geleid door magistraten (mensen die tijdelijk een hoge ambt vervulden)
Rome was een republiek: een staat die door de burgers gemeenschappelijk wordt bestuurd
Republiek:
Consuls:
Hadden veto
10 Volkstribunen: 2 volksvergaderingen:
Namens lager volk 2 voorzitters Iedereen met Romeins burgerrecht
uitzoek besluiten werden gekozen
voldeden aan de
wet
Senaat:
(Plebejers)
Vergadering van ong. 300
leden afkomstig uit
rijkste, machtigste
families
