Nederlands C
1 Onthaal anderstalige nieuwkomers
1.1 AN
• Verwachtingen AN:
- Zich thuis voelen
- Vrienden maken
- Andere verstaan en spreken
- Klasleerstof
• Behoeftes lkr:
- Leerinhoud
- Lln problemen kunnen verwoorden en noden kunnen aangeven
- Lln aansluiting vinden bij klasgenoten
- Geborgenheid
• Anderstalige nieuwkomer vs gewezen anderstalige nieuwkomer
Anderstalige nieuwkomer Gewezen anderstalige nieuwkomer
- 5 jaar of > - lln in basisonderwijs
- thuistaal/moedertaal =/= NL - voorgaande schooljaar als ‘anderstalige
- onvoldoende onderwijstaal beheersen nieuwkomer’
- max 9 maand ingeschreven op school met NL als - onthaalonderwijs genoten
onderwijstaal
- max 1 jaar ononderbroken in België
1.2 Beginsituatie achterhalen met technisch lezen
• Vaststellen van niveau geletterdheid:
1) Heeft de lln leren lezen in eigen taal?
o Korte leestoets om te achterhalen of de leerling gealfabetiseerd is
▪ Eerste tekst: Nederlands
▪ Tweede tekst: thuistaal → bij keuze van talen is uitgegaan van de
herkomstlanden van de nieuwkomers die zich op dit moment in Den Haag
bevinden
o Aard van de talen
▪ Spaanse, Turkse, Somalische en Poolse taal worden met letters v. Latijns
alfabet
▪ Andere talen: ander schriftsysteem
▪ Bulgaars: Cyrillische schrift
▪ Grieks; Griekse schrift
▪ Tigrinya: Ge’ez alfabet
▪ Arabisch en Perzisch: Arabisch alfabet
o Meeste talen in brochure= fonetische talen
▪ Elke klank is gekoppeld aan een letterteken
▪ ! Tigrinya ( Syllabische )en Chinees ( logografische taal) zijn geen
fonematische talen
2) Beheerst de lln het latijnse schrift?
o In sommige scholen in buitenland krijgen lln. ook Engels
▪ Zinvol om nieuwkomers die lezen in een niet- Latijns schrift, ook de Engelse
tekst voor te leggen
▪ Landen van Afrika: vaak ook frans
, Door aanbieden van tekst in Engels of Frans → weten of de ll. de lettertekens kent,
o
zoals wij ze kennen
o Chinese kinderen → pinyin aanbieden als hulpmiddel om karakters te leren lezen
▪ Pinyin → Latijnse lettertekens waarmee Chinese klanken kunnen worden
weergegeven
3) Op welke wijze spreekt de lln latijnse letters uit?
o Lln. die redelijk tot vlot kunnen lezen in Latijns schrift → toetsblad Nederlands
geven → woorden i.p.v letters
o Voor bepaling startniveau voor Nederlands leesonderwijs is het echter juist van
belang om zicht te krijgen op fonetische uitspraak
4) Kan de lln de nederlandse klanken uitspreken?
o Nieuwkomer moet Nederlandse klanksysteem onder de knie krijgen
5) Wordt de visuele discriminatie van letters beheerst?
o Lln. die niet hebben leren lezen of nog moeizaam in niet- Latijns schrift → bekijken
of de ll zich al voldoende bewust is van onderscheid tussen op elkaar lijkende
lettertekens
o Visuele discriminatie is één van de voorwaarden om tot lezen te kunnen komen
1.3 Onthaalonderwijs
• Wat?
= onderwijs dat taalvaardigheid NL en de sociale integratie van de anderstalige nieuwkomers
bevordert.
= een onthaaljaar en een vervolgjaar.
• Doel:
- AN voorbereiden op instroom in reguliere onderwijs
1.4 Meertalige taalverwerving
• 4 fases:
3)
1) voortalige fase 2) vroegtalige fase 4) voltooiingsfase
differentiatiefase
1) Brabbelen, eenvoudige woorden en zinnen begrijpen
2) Losse woorden en vaste uitdrukkingsvormen, begrip neemt toe
3) Korte woorden samenvoegen
4) Langere zinnen
- Simultane taalverwerving = meerdere talen tegelijkertijd aanleren, voor elke taal dezelfde
fases doorlopen.
- Successieve taalverwerving = aanleren van bijkomende taal later dan moedertaal, kind
doorloopt zelfde fases als bij 1e taalverwerving maar slaat enkele over door kennis van 1e
taal.
- Duur taalverwervingsproces → 2 jaar voor 2e taal
1.5 Organisatie
• Onthaalklas:
- Doelen:
o Eerste doel: schoolse taalvaardigheid ontwikkelen die nodig is om snel en met
succes het reguliere onderwijs te volgen
o Integratie: pas leren als ze zich goed voelen op de school en in de klas
1. Centrale opvang
a. Voltijds in taalbadklas of onthaalklas
, i. + hebben allemaal iets gemeenschappelijk of gelijk meegemaakt
ii. + er wordt op hetzelfde niveau gewerkt
iii. + misschien meer gericht oefenen en eventueel meer durf
iv. – minder integratie in klasgroep
v. – eventueel uitsluiting van klas
b. Doel: zo snel mogelijk naar reguliere klas
c. Zo komt mogelijk → max 1 jaar
2. Semi-geïntegreerde opvang
a. Beperkt aantal uren in onthaalklas / zorglkr
b. Overige lessen bij reguliere klas vb: muzische, wereldoriëntatie, LO…
i. + sociale integratie
ii. + traject op maat met spreekkansen
iii. – goede communicatie nodig en wisselwerking lkr en begeleiding
3. Geïntegreerde opvang
a. Alle lessen volgen in regulier klas
i. + maximale integratie
ii. – soms niet gemakkelijk door grote kloof die ze moeten overbruggen
iii. – alle lessen volgen is lastig/minder haalbaar en vraagt veel van lkr
1.6 Warm en veilig onthaal
• Intake ouders, lln en intakegesprek:
- Werken aan ouderbetrokkenheid
- Informatie geven: schooluren, vakanties, verwachtingen, brieven en agendasysteem,
sporten en zwemmen…
- Informatie verzamelen: verwachtingen en noden, thuistaal, talige BS...
- Voorbeelden:
o gevoelensmonsters,
o symbolen naar directie, onthaal…,
o achtergronden weergeven in de klas,
o peter/meter systeem voor jonge en oudere lln,
o lln eigen stoel en tafel geven + plaats om tot rust te komen,
1.7 Onderwijs voor AN organiseren
• Competenties in volgorde:
1) Sociale competenties:
o Warm onthaal
o Focussen op zich veilig voelen en inzetten op verbinding
o Sociale vaardigheden
2) Competenties ivm zelfsturing:
o Zichtbaar maken van verwachtingen, regels en gewoontes in de klas/op school
o Soms voor de hand liggende zaken uitleggen vb: brooddoos, toiletten,
lijmstift…
o Net zoals bij andere lln: leren plannen, doorzetten…
3) Talige competenties:
o Taal leren door taal te gebruiken
▪ Mondelinge vaardigheden -> begrijpen (luisteren) en overbrengen (spreken)
▪ Schriftelijke vaardigheden -> begrijpen (lezen) en overbrengen
(schrijven)
- Aandachtspunten in stapgewijze ontwikkeling pervaardigheid
1. Luisteren:
a. Initieel vooral bereiken dat ANK de mededelingen van de lk over concrete
situaties begrijpen, net als de mondelinge instructies om een handeling uit te
voeren
1 Onthaal anderstalige nieuwkomers
1.1 AN
• Verwachtingen AN:
- Zich thuis voelen
- Vrienden maken
- Andere verstaan en spreken
- Klasleerstof
• Behoeftes lkr:
- Leerinhoud
- Lln problemen kunnen verwoorden en noden kunnen aangeven
- Lln aansluiting vinden bij klasgenoten
- Geborgenheid
• Anderstalige nieuwkomer vs gewezen anderstalige nieuwkomer
Anderstalige nieuwkomer Gewezen anderstalige nieuwkomer
- 5 jaar of > - lln in basisonderwijs
- thuistaal/moedertaal =/= NL - voorgaande schooljaar als ‘anderstalige
- onvoldoende onderwijstaal beheersen nieuwkomer’
- max 9 maand ingeschreven op school met NL als - onthaalonderwijs genoten
onderwijstaal
- max 1 jaar ononderbroken in België
1.2 Beginsituatie achterhalen met technisch lezen
• Vaststellen van niveau geletterdheid:
1) Heeft de lln leren lezen in eigen taal?
o Korte leestoets om te achterhalen of de leerling gealfabetiseerd is
▪ Eerste tekst: Nederlands
▪ Tweede tekst: thuistaal → bij keuze van talen is uitgegaan van de
herkomstlanden van de nieuwkomers die zich op dit moment in Den Haag
bevinden
o Aard van de talen
▪ Spaanse, Turkse, Somalische en Poolse taal worden met letters v. Latijns
alfabet
▪ Andere talen: ander schriftsysteem
▪ Bulgaars: Cyrillische schrift
▪ Grieks; Griekse schrift
▪ Tigrinya: Ge’ez alfabet
▪ Arabisch en Perzisch: Arabisch alfabet
o Meeste talen in brochure= fonetische talen
▪ Elke klank is gekoppeld aan een letterteken
▪ ! Tigrinya ( Syllabische )en Chinees ( logografische taal) zijn geen
fonematische talen
2) Beheerst de lln het latijnse schrift?
o In sommige scholen in buitenland krijgen lln. ook Engels
▪ Zinvol om nieuwkomers die lezen in een niet- Latijns schrift, ook de Engelse
tekst voor te leggen
▪ Landen van Afrika: vaak ook frans
, Door aanbieden van tekst in Engels of Frans → weten of de ll. de lettertekens kent,
o
zoals wij ze kennen
o Chinese kinderen → pinyin aanbieden als hulpmiddel om karakters te leren lezen
▪ Pinyin → Latijnse lettertekens waarmee Chinese klanken kunnen worden
weergegeven
3) Op welke wijze spreekt de lln latijnse letters uit?
o Lln. die redelijk tot vlot kunnen lezen in Latijns schrift → toetsblad Nederlands
geven → woorden i.p.v letters
o Voor bepaling startniveau voor Nederlands leesonderwijs is het echter juist van
belang om zicht te krijgen op fonetische uitspraak
4) Kan de lln de nederlandse klanken uitspreken?
o Nieuwkomer moet Nederlandse klanksysteem onder de knie krijgen
5) Wordt de visuele discriminatie van letters beheerst?
o Lln. die niet hebben leren lezen of nog moeizaam in niet- Latijns schrift → bekijken
of de ll zich al voldoende bewust is van onderscheid tussen op elkaar lijkende
lettertekens
o Visuele discriminatie is één van de voorwaarden om tot lezen te kunnen komen
1.3 Onthaalonderwijs
• Wat?
= onderwijs dat taalvaardigheid NL en de sociale integratie van de anderstalige nieuwkomers
bevordert.
= een onthaaljaar en een vervolgjaar.
• Doel:
- AN voorbereiden op instroom in reguliere onderwijs
1.4 Meertalige taalverwerving
• 4 fases:
3)
1) voortalige fase 2) vroegtalige fase 4) voltooiingsfase
differentiatiefase
1) Brabbelen, eenvoudige woorden en zinnen begrijpen
2) Losse woorden en vaste uitdrukkingsvormen, begrip neemt toe
3) Korte woorden samenvoegen
4) Langere zinnen
- Simultane taalverwerving = meerdere talen tegelijkertijd aanleren, voor elke taal dezelfde
fases doorlopen.
- Successieve taalverwerving = aanleren van bijkomende taal later dan moedertaal, kind
doorloopt zelfde fases als bij 1e taalverwerving maar slaat enkele over door kennis van 1e
taal.
- Duur taalverwervingsproces → 2 jaar voor 2e taal
1.5 Organisatie
• Onthaalklas:
- Doelen:
o Eerste doel: schoolse taalvaardigheid ontwikkelen die nodig is om snel en met
succes het reguliere onderwijs te volgen
o Integratie: pas leren als ze zich goed voelen op de school en in de klas
1. Centrale opvang
a. Voltijds in taalbadklas of onthaalklas
, i. + hebben allemaal iets gemeenschappelijk of gelijk meegemaakt
ii. + er wordt op hetzelfde niveau gewerkt
iii. + misschien meer gericht oefenen en eventueel meer durf
iv. – minder integratie in klasgroep
v. – eventueel uitsluiting van klas
b. Doel: zo snel mogelijk naar reguliere klas
c. Zo komt mogelijk → max 1 jaar
2. Semi-geïntegreerde opvang
a. Beperkt aantal uren in onthaalklas / zorglkr
b. Overige lessen bij reguliere klas vb: muzische, wereldoriëntatie, LO…
i. + sociale integratie
ii. + traject op maat met spreekkansen
iii. – goede communicatie nodig en wisselwerking lkr en begeleiding
3. Geïntegreerde opvang
a. Alle lessen volgen in regulier klas
i. + maximale integratie
ii. – soms niet gemakkelijk door grote kloof die ze moeten overbruggen
iii. – alle lessen volgen is lastig/minder haalbaar en vraagt veel van lkr
1.6 Warm en veilig onthaal
• Intake ouders, lln en intakegesprek:
- Werken aan ouderbetrokkenheid
- Informatie geven: schooluren, vakanties, verwachtingen, brieven en agendasysteem,
sporten en zwemmen…
- Informatie verzamelen: verwachtingen en noden, thuistaal, talige BS...
- Voorbeelden:
o gevoelensmonsters,
o symbolen naar directie, onthaal…,
o achtergronden weergeven in de klas,
o peter/meter systeem voor jonge en oudere lln,
o lln eigen stoel en tafel geven + plaats om tot rust te komen,
1.7 Onderwijs voor AN organiseren
• Competenties in volgorde:
1) Sociale competenties:
o Warm onthaal
o Focussen op zich veilig voelen en inzetten op verbinding
o Sociale vaardigheden
2) Competenties ivm zelfsturing:
o Zichtbaar maken van verwachtingen, regels en gewoontes in de klas/op school
o Soms voor de hand liggende zaken uitleggen vb: brooddoos, toiletten,
lijmstift…
o Net zoals bij andere lln: leren plannen, doorzetten…
3) Talige competenties:
o Taal leren door taal te gebruiken
▪ Mondelinge vaardigheden -> begrijpen (luisteren) en overbrengen (spreken)
▪ Schriftelijke vaardigheden -> begrijpen (lezen) en overbrengen
(schrijven)
- Aandachtspunten in stapgewijze ontwikkeling pervaardigheid
1. Luisteren:
a. Initieel vooral bereiken dat ANK de mededelingen van de lk over concrete
situaties begrijpen, net als de mondelinge instructies om een handeling uit te
voeren
