Communiceren
Communicatie = interactie. Proces waar 2 personen op elkaar reageren en elkaar wederzijds
beïnvloeden. Door te luisteren en te zoeken naar ervaringen wensen en behoeften (in de ogen van
de zorgverlener) = zorgt voor nieuwe aanknopingspunten voor de behandeling. cliëntgericht
werken door middel van communicatie.
Basismodel van communicatie
SMCR-model van DAVID BERLO. Boodschappen over lange afstand naar elkaar sturen (WO2) = morse
met een morsetoestel signalen doorsturen die deze dan kan omzetten in woorden. Dit idee paste
hij toe in verschillende situaties studie naar communicatieprocessen komt op gang. (hij benadrukt
het proceskarakter van de communicatie. geen begin of einde, mensen communiceren constant)
SMCR staat voor SENDER, MESSAGE, CHANNEL, RECEIVER
Bestaat uit 8 componenten:
1. de zender (S)
2. Het encodeer proces
Verbale en non verbale symbolen selecteren en rangschikken begrijpelijk maken voor ontvanger.
Deze symbolen moeten in overeenstemming zijn met elkaar misverstanden omzeilen.
3. De boodschap (M)
Symbolen die zijn doorgestuurd. Onderscheid maken tussen de boodschap die verzonden wordt en
de boodschap die ontvangen wordt. komen niet noodzakelijk overeen. De ontvanger kan het
anders interpreteren.
4. Het kanaal (C)
Waarop de boodschap wordt overgebracht van de verzender naar de ontvanger. (denk aan gsm,
boek, radio, verkeersbord, website, …)
Menselijke communicatieproces: 2 belangrijke kanalen.
Verbaal-auditief
Lichamelijk-visueel (ipv te bellen (VA) gaan we eens een bezoekje maken (LV)
5. Het decodeerproces
De ontvanger moet de boodschap ontleden of vertalen correct kunnen begrijpen en
interpreteren.
6. De ontvanger (R)
, 7. De feedback
Hoe we de boodschap interpreteren zal bepalen hoe we reageren: reageren door een nieuw bericht
is de feedback. De gegeven feedback zorgt voor informatie die duidelijk maakt of de originele
boodschap correct is ontvangen.
8. De ruis
(noise) ruis of lawaai staat voor elk concurrerende stimulus of storing die interfereert in het
communicatieproces.
Interne ruis: binnen in ons. (tandpijn, dagdromen, …)
Externe ruis: vanuit de omgeving. (achtergrondlawaai, storende beelden,…)
Basisbegrippen
Verbale communicatie
Communicatie via het geschreven of het gesproken woord, via taaltekens. (telefoongesprek, liedjes
beluisteren, artikels lezen,…) kans op fouten: we hebben maar een beperkt aantal woorden om
de informatie over te brengen. (verschillende culturen hebben andere woorden voor andere zaken
(bv eskimo’s met sneeuw). Ook hebben woorden vaak geen eenduidige betekenis. (meerdere
betekenissen per woord).
Paraverbale communicatie
Klank, intonatie, volume, de mimiek, … waarmee woorden en zinnen worden uitgedrukt. heel
gamma van persoonlijk nuancering. Het verschil tussen taal en spreken is het verschil tussen verbale
en Paraverbale communicatie. VC wordt door PVC ondersteunt om de gedachten die men heeft
duidelijker te maken.
Non-verbale communicatie
Oudste manier van communiceren: oermens. lichaamstaal. Tot op de dag van vandaag de meest
gebruikte vorm van communicatie. 70% tot 80% van onze communicatie is door NVC. Nog hoger bij
het overbrengen van emoties. dit is het kanaal om iets van onze emoties, oordelen, en
verwachtingen tot uiting te laten komen.
5 verschillende soorten non-verbale communicatie: GULAG
1. Gelaatsuitdrukkingen
2. Uiterlijk
3. Lichaamshouding
4. Aanrakingen
5. Gebaren
Metacommunicatie en het betrekkingsniveau
Meta communiceren is communiceren over de communicatie. automatisch bij ruzies of
misverstanden. (Luister toch eens naar wat ik zeg!)
Communicatie = interactie. Proces waar 2 personen op elkaar reageren en elkaar wederzijds
beïnvloeden. Door te luisteren en te zoeken naar ervaringen wensen en behoeften (in de ogen van
de zorgverlener) = zorgt voor nieuwe aanknopingspunten voor de behandeling. cliëntgericht
werken door middel van communicatie.
Basismodel van communicatie
SMCR-model van DAVID BERLO. Boodschappen over lange afstand naar elkaar sturen (WO2) = morse
met een morsetoestel signalen doorsturen die deze dan kan omzetten in woorden. Dit idee paste
hij toe in verschillende situaties studie naar communicatieprocessen komt op gang. (hij benadrukt
het proceskarakter van de communicatie. geen begin of einde, mensen communiceren constant)
SMCR staat voor SENDER, MESSAGE, CHANNEL, RECEIVER
Bestaat uit 8 componenten:
1. de zender (S)
2. Het encodeer proces
Verbale en non verbale symbolen selecteren en rangschikken begrijpelijk maken voor ontvanger.
Deze symbolen moeten in overeenstemming zijn met elkaar misverstanden omzeilen.
3. De boodschap (M)
Symbolen die zijn doorgestuurd. Onderscheid maken tussen de boodschap die verzonden wordt en
de boodschap die ontvangen wordt. komen niet noodzakelijk overeen. De ontvanger kan het
anders interpreteren.
4. Het kanaal (C)
Waarop de boodschap wordt overgebracht van de verzender naar de ontvanger. (denk aan gsm,
boek, radio, verkeersbord, website, …)
Menselijke communicatieproces: 2 belangrijke kanalen.
Verbaal-auditief
Lichamelijk-visueel (ipv te bellen (VA) gaan we eens een bezoekje maken (LV)
5. Het decodeerproces
De ontvanger moet de boodschap ontleden of vertalen correct kunnen begrijpen en
interpreteren.
6. De ontvanger (R)
, 7. De feedback
Hoe we de boodschap interpreteren zal bepalen hoe we reageren: reageren door een nieuw bericht
is de feedback. De gegeven feedback zorgt voor informatie die duidelijk maakt of de originele
boodschap correct is ontvangen.
8. De ruis
(noise) ruis of lawaai staat voor elk concurrerende stimulus of storing die interfereert in het
communicatieproces.
Interne ruis: binnen in ons. (tandpijn, dagdromen, …)
Externe ruis: vanuit de omgeving. (achtergrondlawaai, storende beelden,…)
Basisbegrippen
Verbale communicatie
Communicatie via het geschreven of het gesproken woord, via taaltekens. (telefoongesprek, liedjes
beluisteren, artikels lezen,…) kans op fouten: we hebben maar een beperkt aantal woorden om
de informatie over te brengen. (verschillende culturen hebben andere woorden voor andere zaken
(bv eskimo’s met sneeuw). Ook hebben woorden vaak geen eenduidige betekenis. (meerdere
betekenissen per woord).
Paraverbale communicatie
Klank, intonatie, volume, de mimiek, … waarmee woorden en zinnen worden uitgedrukt. heel
gamma van persoonlijk nuancering. Het verschil tussen taal en spreken is het verschil tussen verbale
en Paraverbale communicatie. VC wordt door PVC ondersteunt om de gedachten die men heeft
duidelijker te maken.
Non-verbale communicatie
Oudste manier van communiceren: oermens. lichaamstaal. Tot op de dag van vandaag de meest
gebruikte vorm van communicatie. 70% tot 80% van onze communicatie is door NVC. Nog hoger bij
het overbrengen van emoties. dit is het kanaal om iets van onze emoties, oordelen, en
verwachtingen tot uiting te laten komen.
5 verschillende soorten non-verbale communicatie: GULAG
1. Gelaatsuitdrukkingen
2. Uiterlijk
3. Lichaamshouding
4. Aanrakingen
5. Gebaren
Metacommunicatie en het betrekkingsniveau
Meta communiceren is communiceren over de communicatie. automatisch bij ruzies of
misverstanden. (Luister toch eens naar wat ik zeg!)
