100% satisfaction guarantee Immediately available after payment Read online or as PDF No strings attached 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting STRAF EN STRAFPROCESRECHT

Rating
-
Sold
-
Pages
49
Uploaded on
08-02-2026
Written in
2024/2025

Zie hier mijn samenvatting van strafrecht en strafprocesrecht.

Institution
Course

Content preview

STRAFRECHT
Deel 1: Strafrecht
1. Belangrijke begrippen
2. Toepassing van het algemeen strafrecht op het bijzonder strafrecht
3. De misdrijven
4. De straffen en sancties
5. Misdaden en wanbedrijven tegen personen
Deel 2: Strafprocesrecht
Artikel berechtiging op examen
8 april 2026 nieuw strafrecht in werking

1. Belangrijke begrippen
• Wat is strafrecht?
• Kenmerken van het strafrecht
• Drie kernbegrippen
• Bronnen van het strafrecht
• Werking in de tijd: de niet-retroactiveit van de strafwet
• Cases
Premier De Wever sinds 2 februari 2025. Stad Antwerpen geplaagd door veel
criminele feiten, toemalige burgemeester wou burgerstage invoeren nadat tieners
een ambulance stalen.

Vaak minderjarigen (schuldonbekwaam), deze kunnen geen straffen krijgen, (MOF
en VOS), sanctie? Beveiligheidsmaatregelen. Zwaarste maatregel bij bv. moord:
plaatsen in een gesloten instelling. Uitz. 16 en 17jarigen kunnen ‘uit handen gegeven
worden’ (kunnen wel onder vw voor het HvA komen).
Fraude: soort misdrijf? valsheid, gebruik van stukken, sluikwerk, bedriegelijke
praktijken en oplichting
Valsheid in geschrifte art. 191 SW (gevangenisstraffen): bv. doktersbriefjes die
vervalst worden. + vals stuk gebruiken met een bepaald doel.
Sluikwerk: wanneer je pretenteert om zelfstandige te zijn, je werkt als zelfstandige
maar bent niet erkend als zelfstandige. Je voldoet niet aan de wettelijke
voorschriften.

Annelies Verlinden (minister v Justitie) wil als ‘pijnpunt’ in de nieuwe regering de
overbevolking in de gevangenissen aanpakken. → alternatieve straffen voor
gevangenissenstraffen: werkstraf, autonome probatiestraf (dat er zelfstandig vw
worden opgelegd), elektronisch toezicht.
Drugs, een noodzakelijk kwaad in het strafrecht.
Bij een huiszoeking worden drugs en geld in beslag genomen.
Gerechtelijk onderzoek en opsporingsonderzoek.

Slagen en verwondingen (partnergeweld)


Man heeft vorig jaar in februari 2024, 2 wielertoeristen doodgereden, dit komt voor
de politierb. Is nu voorgekomen voor de politierb, hij was veroordeelt, hij is in beroep
gegaan, en werd in beroep zwaarder veroordeelt. → Parket/OM was het niet eens, is
in beroep gegaan, hij vondt dat de straf te laag op de uitzonderlijke ernst van de
feiten gelet, en het hof van beroep is daarin gevolgd.

Sven Pichal, voormalige radiopresentator is veroordeelt voor gevangenisstraf van 3
jaar met uitstel voor het bezit en verspreiden van beelden van kindermisbruik.

,Probatieuitstel:
- Uitstel: je moet niet naar de gevangenis, het is een straf met uitstel.
- Probatie: er zijn vw aan gekoppeld, de celstraf wordt niet uitgevoerd, als hij zich gedurende
een periode van 5 jaar aan bepaalde vw houdt.
(bv. geen alcohol of drugs nemen – maandelijks hier testen voor afleggen, strikte oproepen
justitieassistent en probatiecommissie aanmelden, intensieve therapie, geen contact
minderjarigen, vast adres hebben, ..)

Wat is strafrecht?
• Geheel van rechtsregels die bepalen onder welke voorwaarden voor specifieke gedragingen
(misdrijven) specifieke sancties (strafrechtelijke sancties) opgelegd en uitgevoerd worden
→ dader pleegt misdrijf en wordt hiervoor gestraft
• Materieel strafrecht (spel dat je speelt = materieel recht → in het strafrecht: misdrijven,
sancties en daders)
• Formeel strafrecht (= strafprocesrecht – spelregels/procedureregels)
Bv. meisje dat in FR in het bos gevonden is:
- Materieel strafrecht: wat? het gaat wss over een moord, we zoeken de dader
- Formeel strafrecht: hoe? Lijk zal moeten onderzocht worden, autopsie, DNA-onderzoek
afgenemen, gekeken worden camerabeelden, getuigen ondervragen, dader moet opgespoord
worden, huiszoeking gebeuren, voor welke rb? Wie onderzoeken? Taak
politie/parket/onderzoeksrechter?
• Beschermende functie straf- en strafprocesrecht
• Strafprocesrecht: alle regels omtrent opsporing, vervolging, berechting en de
strafuitvoering
• Strafrecht: misdrijven (bv. drugs), sancties en daders (bv. camerabeelden)
• Beschermende functie: als anderen misdrijven plegen, zal door de overheid daar
tegen wordt opgetreden. Bestraffen van onschuldigen moeten vermeden worden.




Rben bevoegd in strafzaken: correctionele rb, hof van Assisen (moord), politierb, hof van beroep.

Kenmerken van het strafrecht
• Publiek recht: want het systeem van opsporing, vervolging, berechting, onderzoek, en
bestraffing is in handen van de overheid.
• Uitzondering privaat recht: verhouding dader/SL, indien SL effectief een schadevergoeding
wil krijgen = burgelijke partij stellen.
• Openbare orde: zodanig belangrijk, raakt algemene belangen/ fundamenten van de
maatschappij, waardoor je er niet kunt van afwijken.
• Legaal recht (strafrecht houdt zich bezig met het illegale maar is legaal recht)
✓ Legaliteitsbeginsel bv. doodstraf/lijfstraffen zijn uit ons strafwetboek gehaald
‘geen misdrijf, geen straf zonder wet’ - ‘nullum crimen, nulla poena sine lege’
• Sanctierecht

Drie kernbegrippen
• Dader
• Strafrechtelijke sancties (geldboete, gevangenisstraf, werkstraf, autonome probatiestraf,
elektronisch toezicht, ontzet burgelijke en politieke rechten, bijzondere verbeurdverklaring)
• Misdrijf

,De bronnen van het strafrecht: vindplaats? SW strafwetboek, SV wetboek voor strafvordering
Als een wet wordt gepubliceerd in Belgisch staatsblad treedt deze in werking: 10 dagen na publicatie
MAAR je kan daarvan afwijken (aanvullend recht). 8 april 2024 dateert van 1867 → 8 april 2026 (2
jaar later).
In het Belgische strafrecht bestaan er drie soorten van misdrijven: overtredingen, wanbedrijven en
misdaden. Deze veranderen in 2026 naar niveau’s 8, de hoogste schaal, worden bestraft met
levenslange opsluiting.

• Wetgeving
✓ Internationale bronnen (art. 6 EVRM – recht eerlijk proces en BUPO)
✓ Nationale bronnen
• Rechtspraak
• Rechtsleer




Hof van beroep → Hof van Cassatie (pijl), correctionele (wanbedrijven)

Een moord plegen betekent 'iemand opzettelijk doden met voorbedachten rade', doodslag plegen
betekent 'iemand opzettelijk doden zonder voorbedachten rade'

Opzettelijke doodslag: iemand opzettelijk doden zonder voorbedachten rade (intentie pas ontstaan
op het moment zelf)
Moord: iemand opzettelijk doden (doodslag) met voorbedachten rade (er zit een tijd tussen het
moment waarop je beslist om het misdrijf te plegen en het effectief te gaan doen)
→ belang in de strafmaat want: maximum moord = levenslang, opzettelijke doodslag = 30 jaar,
vervroegd vrijkomen kan na 1/3 van u straf, maar wat met levenslang?

Werking in de tijd: de niet-retroactiviteit van de strafwet
• Principe: verbod van retroactiviteit (wet mag je niet met terugwerkende kracht
worden toegepast , tenzij nieuwe wet milder zou zijn)
• Uitzondering: retroactiviteit mildere strafwetten
✓ Art. 2, 2e lid Sw.: “Indien de straf, ten tijde van het vonnis bepaald, verschilt
van die welke ten tijde van het misdrijf was bepaald, wordt de minst zware
straf toegepast.

Bv. Diefstal: art. 461 SW + 463 SW straf van diefstal. 11 februari diefstal gepleegd → diefstal komt
voor de correctionele rb, volgend jaar in februari komt de diefstal voor de rb. Intussen wordt de wet
aangepast en gaat men de straffen op diefstal gaan bezwaren, in februari ’26 volgens welke
wetgeving wordt de persoon gestraft? Art. 2 duidelijk, verbod op retroactiviteit. ‘je kunt de nieuwe
wet niet toepassen met terugwerkende kracht’.

Bv. Kraken strafbaar sinds november 2017, bepaald pand gekraakt september 2017 was toen nog niet
strafbaar. In maart 2018 komt dit voor de rb. Welke straf? Niet gesanctioneerd omdat de feiten zijn
gebeurt voordat de wet werd ingesteld.

, Bv. Omgekeerde nachtlawaai niet meer strafbaar. In mei komt deze voor → zal worden vrijgesproken,
want het is een mildere strafwet. Wordt met terugwerkende kracht toegepast.
Hier wordt de strafbaarheid opgegeven (meest vergaande vorm)
strafverzwarende omstandigheid die wordt opgeschaft, bv. diefstal is strafbaar, maar diefstal ’s
nachts, met braak, geweld wordt zwaarder bestraft. Stel beslist verzwarende omstandigheid wordt
afgeschaft is dit een minder verzwarende straf.

CASE 1
Omer Vanderbiest is al enkele jaren gelukkig getrouwd met Annelies. De jonggehuwden hebben
een leuk huis met een mooie tuin in een klein dorp op het platteland. Annelies is een echte
zonneklopper, en als het weer en het werk het toelaten, ligt ze in de tuin van de zon te genieten.
Omer heeft er daarom voor gezorgd dat de tuin goed afgemaakt is met een haag die bijna
ondoorzichtig is, zodat Annelies rustig kan liggen en genieten, zonder ongewenste gluurders in de
buurt.
De buurman is de pastoor van het dorp. Het is al een paar keer gebeurd dat Annelies, als ze zeer
schaars gekleed in de zon lag, opgeschrikt werd doordat buurman pastoor op een ladder stond
omdat hij plots herstellingen moest doen aan het dank van zijn huis, of omdat hij de vensters van
de bovenverdieping moest wassen en daardoor een prachtig zicht had op haar. Door deze en
andere incidenten denken Omer en Annelies dat ze met een gluurder te maken hebben. Op een
zekere dag wordt het teveel. Annelies ligt te slapen in de zon en schrikt zich een hoedje als de
pastoor ineens naast haar staat. Nu blijkt dat de pastoor door een opening in de haag in hun tuin
binnengedrongen is, en als excuus zegt hij dat hij kwam zien of ze soms geen eieren had voor hem.
Omer wordt woest en geeft de pastoor een vuistslag waardoor hij even KO is.
De pastoor doet een aangifte bij de politie. Op grond van welk artikel zal Omer vervolgd worden?
obv art. 398 SW → Opzettelijk toebrengen v lichamelijke letsels
Pastoor hier niet want is een misdrijf als hoedanigheid v burger.
CASE 2
Mevrouw Vandevoort werd al jong weduwe. Ze heeft echter heel haar leven hard gewerkt en goed
gespaard, met als resultaat dat haar kinderen degelijke studies hebben kunnen doen en zeer goed
hun eigen weg kunnen gaan. Ze heeft haar huis kunnen afbetalen en goed in orde kunnen houden
en ze heeft nog een som gespaard waarmee ze nu ook nog een kleiner huisje kan kopen maar
hiervoor moet ze een lening nemen. Op zich is dit geen probleem, want mevr. Vandevoort
verhuurt haar ‘grote’ huis aan een Nederlands echtpaar dat juist verhuisd is naar België. Met het
huurgeld kan ze haar lening afbetalen en zo hoopt ze ongestoord te kunnen genieten van haar
pensioen.
In het begin betaalt het Nederlandse echtpaar de huur heel stipt, maar daarna begint het een
beetje slechter te gaan. Aanvankelijk maakt mevrouw Vandevoort zich geen zorgen, want iedereen
heeft het financieel wel eens moeilijk, maar daarna loopt het toch de spuigaten uit. Het echtpaar
heeft al meer dan een jaar niet meer betaald, en ondanks de aangetekende brief die mevrouw
heeft geschreven, krijgt ze geen reactie. De zoon van mevrouw Vandevoort beslist dat het genoeg
is geweest en gaat klacht neerleggen bij de politie tegen het echtpaar wegens oplichting en
diefstal. Hij vindt het een schande dat zijn hardwerkende, alleenstaande moeder zo schandelijk
wordt behandeld door deze ‘oplichters’. Is het Nederlandse echtpaar strafbaar? Motiveer.
Is dit strafbaar? Wrm wel/niet?
Niet betalen van huur is geen misdrijf maar iets burgelijk. Iets is een misdrijf als het strafbaar is.
→ neen, het heeft te maken met huur
→ Huur is een burgerlijke wet, geen strafwet
→ Belangrijk principe/beginsel : legaliteitsbeginsel
- Geen misdrijf, geen straf zonder wet
- Burgerlijk probleem ! Geen strafwettelijk ( : burgerlijk wetboek)
- Je kan pas iem. Strafbaar stellen als je ook effectief kan terugvallen op een bepaald misdrijf

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
February 8, 2026
Number of pages
49
Written in
2024/2025
Type
SUMMARY

Subjects

Get to know the seller

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
janavlaeminck Arteveldehogeschool
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
25
Member since
2 year
Number of followers
1
Documents
36
Last sold
4 weeks ago

3.0

3 reviews

5
1
4
0
3
1
2
0
1
1

Trending documents

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Frequently asked questions