Samenvatting welzijn in kaart

WELZIJN IN KAART
HOOFDSTUK 1: VOORKENNIS VLAANDEREN EN BELGIË

Dit moet je niet kennen

HOOFDSTUK 2: WELZIJN IN KAART – WHAT’S IN A NAME

- Als cliënten naar jou komen met problemen is het niet de bedoeling dat je
alles zelf moet oplossen, maar wel dat je vanuit zorgvragen of noden van
een cliënt de weg kan wijzen naar de juiste instanties of organisaties
- Het is de bedoeling dat je vanuit inzicht in onze sociale kaart cliënten kan
begeleiden naar de juiste expertise en ondersteuning

2.1 DE SAMENLEVING EN ZIJ VERSCHILLENDE ACTOREN

De samenlevingsdriehoek




DE AS PUBLIEK- PRIVAAT
- De organisaties boven deze as zijn publieke organisaties -> ze worden
door de overheid georganiseerd.
- De overheid wordt publiek verkozen en maakt gebruik van publieke
middelen ( onze belanstingen en sociale bijdrage) voor zijn werking.

- Alle organisaties onder deze as zijn private organisaties -> waarbij niet de
overheid aan het roer staat, maar burgers die zich hiervoor inzetten.
- Private organisaties kunnen gebruik maken van publieke middelen indien
een overheid deze voor hen beschikbaar maakt, maar vaak zoeken ze hun
eigen middelen.


1

,DE AS FORMEEL-INFORMEEL
De as geeft betekenis aan de mate waarin wetten en regels worden
opgelegd.

- Aan de informele kant -> de gemeenschappen, dit zijn de burgers die zich
vrijwillig organiseren voor een gezamenlijk project zonder hiertoe een
specifieke opdracht te krijgen.
- Ze vallen niet onder een formele rechtspersoonlijkheid (zoals vzw, BVBA,
NV)
- BV: groepje vrienden die eenmalig een actie willen opzetten voor goeie
doel.
- Soms groeien burgerinitiatieven uit tot formele initiatieven. BV: wanneer
deze actie structureer wordt en er kunnen leden aanlsuiten, dan kan deze
groep zich formeel organiseren als vzw.

- Aan de formele zijde zie je alle organisaties , diensten en ook de
economische markt – die zich wel formeel, volgens tal van regels en
wetgeving dient te organiseren.


DE AS NON PROFIT – PROFIT
De as heeft betrekking op de inhoudelijke focus die een organisatie of
bedrijf heeft.

- Profit-organisaties: gericht op winst maken als belangrijkste doel. Hun
activiteiten zijn dan ook gericht op winst maken, wat niet wil zeggen dat
profit organisaties zich niet bezig houden met het realiseren van sociale
doelen of impact vanuit de SDG’s of nadenken over hun ecologische
voetafdruk.

- Non-profit zijde : organisaties en initiatieven die zich in de eerste plaats
richten op het realiseren van sociale impact.

2.1.1 DE OVERHEID ( STAAT): REGELGEVING EN CONTROLE
De overheid: regelgeving en controle

- Kenmerken: publiek, formeel, non-profit
- Dit kan een lokale ( gemeentelijke), regionale ( Vlaamse overheid) ,
Federale overheid, Europese overheid zijn die de wetgeving, de regels
bepaalt waarbinnen een sector zijn opdracht moet realiseren.
- Werkt samen met zijn ‘administraties’:
 Federaal: Federale overheidsdiensten (FOD’s); bv: FOD Sociale
zekerheid
 Vlaams: Vlaams Agentschappen, bv: VAPH
- Werkt samen met het MS Middenveld: Adviesraden + belangengroepen
Werkveldvertegenwoordigers… , Bv: IROJ


2

,Soms zelf organiseren van publieke diensten OF subsidiërende/ controlerende rol
in diensten uit het MS middenveld.




2.1.2 HET MAATSCHAPPELIJK MIDDENVELD
5 kenmerken


Privaat  geen deel van de overheid, maar ze kunnen
wel subsidies van een overheid ontvangen.


Formeel  vzw’s, moeten voldoen aan opgelegde regels
en afspraken


Zelfbesturend  Eigen Raad van Bestuur die de organisatie
aanstuurt


non-profit/ Social-  winst wordt terug in de organisatie
profit staat voorop geïnvesteerd


 Je bent als burger niet verplicht om de diensten
Vrijwillig
te gebruiken



2 opdrachten:


Uitvoerders van  Bv: armoede-beleid, zorg voor personen met
beleid een handicap


Belangenverdediger  Komen op voor doelgroep, geven stem,
s beleidsadvies




2.1.3 DE GEMEENSCHAPPEN: BURGERINITIATIEVEN
- informele, vrijwillige initiatieven
- Georganiseerd door enkele burgers, vanuit goesting om samen iets te
doen. Vaak niet lang van duur, worden niet gesubideerd
- Vaak vanuit een ervaren nood waarvoor er nog geen oplossing bestaat.
- Als het burgerinitiatief zich bewezen heeft -> groeit hieruit vaak een
geformaliseerde organisatie in het maatschappelijk middenveld


3

, ➔dus: vaak innovatief
➔OVERHEID: moedigt aan, bv: via wijkbudget




2.1.4 DE MARKT: WINST STAAT VOOROP
- Kenmerken: privaat, formeel, profit

- Kunnen winst wel uitkeren

- Tendens: steeds grotere rol in realiseren van sociale en maatschappelijke
beleidsdoelen

 Bv: door verplichting: ecologische voetafdruk in kaart
 Bv: door verplichting – inzetten op welbevinden op het werk
 Bv: Samenleving: shift in circulair denken – zorgt voor druk op
bedrijven om te kiezen voor producten zonder uitbuiting en
kinderarmoede
 bedrijven: steeds meer ethisch en verantwoord handelen in hun missie
 Duurzaam ondernemen/ Maatschappelijk verantwoord ondernemen

2.1.5 MAATSCHAPPELIJK MIDDENVELD OF MARKT
Vanuit het maatschappelijk middenveld zie je bij heel wat organisaties
een verschuiving naar de markt:

- MS Middenveld: organisaties gaan toch meer focussen op winst om
dalende subsidies op te vangen.
 Bv: winkeltje bij voorziening VAPH, winst dient om de dagelijkse
dienstverlening te ondersteunen
 Bv: jeugdbeweging verkoopt spaghetti en heeft wegwinkel met
gadgets.



- Maatwerkbedrijven: in concurrentie met de markt – bedoeld om mensen
met een afstand tot de arbeidsmarkt terug te oriënteren naar de gewone
bedrijven.
Dus geen winst centraal, hun maatschappelijk doel staat centraal.



- Markt: woon-zorgcentra, daklozenopvang als privé-bedrijven
 Dus: winst maken mag!! EN publieke middelen
 Gevaren?

En vanuit de markt zien we ook dat sommige bedrijven vanuit een
winstgevende visie zorg en welzijn gaan organiseren

- Woon-zorgcentra, daklozenopvang als privé-bedrijven.


4