Samenvatting beginselen van het recht Hoorcollege 2 + onderwijsgroep 2

Hoorcollege 2- Bronnen van het recht

MATERIËLE BRONNEN = Verklaring van inhoud van rechtsregel, inhoud wat
regel zegt

- Sociale bronnen
Recht vormt de maatschappij soms maatschappij sneller dan recht
en soms stuurt recht samenleving. Hoe recht eruitziet hangt af van
hoe de maatschappij functioneert.
- Historische bronnen
Recht = resultaat van het verleden er zijn regels die komen uit
verleden maar gemoderniseerder. (vb Romeins recht OG1)
- Filosofische bronnen
Nadenken:‘wat is goed recht’ ‘hoe moet ons samenleving eruitzien’
Bepaalt wat de inhoud van het recht is
- Andere omstandigheden: Natuurlijk (leeftijd, dood) ,
Klimatologisch (klimaatverandering), Technologisch (evolutie
internet)

Materiële bronnen metajuridische wetenschappen (rechtsfilosofie,)

FORMELE BRONNEN= Vorm waarin de rechtsregels verschijnen.

- Vormen waarin Positieve recht verschijnt
- Rechtswetenschap: studie van formele bronnen

5 formele bronnen kan bindend of gezaghebbend

Bindend (je MOET het volgen)

Materiële wet= rechtsregel, het objectieve recht. De rechtsregels die zijn
uitgevaardigd door een overheid. Soorten materiële wetten blackboard

Gewoonterecht =objectieve en subjectieve component. Belangrijk
historisch gezien. Maar we hebben van alles schriftelijke werken gemaakt,
dus gewoonterecht niet meer van pas.

Algemene rechtsbeginselen = ongeschreven regels die het recht
sturen, uitdrukken wat eerlijk is, ontstaan in administratief recht (bv. recht
van verdediging) en nu erkend als echte rechtsbron.

, Gezaghebbend (je HOEFT NIET te volgen)

(Bronnen die helpen bij het opsporen en begrijpen van bindende bronnen)

- Rechtspraak= Alle uitspraken van rechters dus het hele pakket van
uitspraken. Uitspraak van rechter is bindend voor de partij.
Rechtspraak is =een belangrijke bron van recht; informeert ons
hoe rechters omgaan met het recht en wordt op een
concreet geval toegepast.
Vonnis= uitspraak van lagere rechtbank
Arrest= uitspraak is in beroep gebeurd

Continentale rechtsstelsels (civil law): de rechter verfijnt zoals het van
toepassing is op een bepaalde zaak, maar uitspraak van die rechter is
niet bindend voor andere zaken enkel voor die partij in dat geval.
Maar er zijn zaken, waarbij ze die rechter wel nadoen. Rechter is nooit
verplicht om het na te doen, maar mag als inspiratie. Eigen analyse
nemen, en zelf beslissen. Wij hebben civil law.

Angelsaksische rechtsstelsels (common law): rechter kan zelf nieuwe
regels maken die bindend zijn voor rechters van een lager/zelfde niveau.
‘Binding force of precedents.

- Rechtsleer/doctrine= Geheel van geschriften (boeken) over het
recht waarin staat hoe ze bepaalde rechtsregels interpreteren.
Naarmate recht complexer wordt, groeit de rol van de rechtsleer,
zeker als er sprake is van tegenstrijdigheden. RL beïnvloedt RS.
Rechters lezen dit en vinden het interessant hoe bepaalde mensen
die de artikels schrijven regels gaan begrijpen.


FORMEEL MAAR NIET BIJ GEZAGHEBBEND

Billijkheid= een algemeen gevoel van rechtvaardigheid en zachtheid.
Doordesemt het recht. Bij concrete rechtstoepassingen.

Overeenkomst=bron van subjectieve rechten en plichten, maar is niet
algemeen verbindend. Enkel bindend voor de partijen die overeenkomst
vrijwillig hebben aanvaard vb. auto kopen. Overeenkomst is afdwingbaar
(tussen 2 mensen). Bindend= algemeen verbindend dus voor iedereen wat
hier het geval NIET is.