Het diner is een psychologische roman van de Nederlandse schrijver Herman Koch. Het
verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van Paul Lohman, een man met een
cynische kijk op de wereld. Samen met zijn vrouw Claire gaat hij uit eten in een chic
restaurant met zijn broer Serge Lohman en diens vrouw Babette. Serge is een bekende
politicus en maakt kans om minister-president te worden. Het diner lijkt in eerste
instantie een normaal familie-etentje, maar al snel wordt duidelijk dat er iets onder de
oppervlakte speelt.
Het verhaal is opgebouwd rond de verschillende gangen van het diner. Tussen deze
gangen door vertelt Paul steeds meer over het verleden en de spanningen binnen de
familie. De sfeer is ongemakkelijk en afstandelijk. Paul ergert zich aan het overdreven
gedrag van de obers en aan zijn broer Serge, die hij ziet als arrogant en zelfingenomen.
Langzaam komt de echte reden van het diner naar voren: de zonen van Paul en Serge,
Michel en Rick, hebben samen met een vriend een gewelddadige misdaad gepleegd.
Ze hebben een dakloze vrouw in brand gestoken, wat uiteindelijk tot haar dood leidde.
De misdaad is vastgelegd door beveiligingscamera’s, maar de jongens zijn nog niet
herkend. De ouders weten inmiddels wat er is gebeurd en staan voor een moeilijke
keuze: hun kinderen aangeven bij de politie of hen beschermen.
Paul en Claire blijken bereid ver te gaan om hun zoon te beschermen. Paul
rationaliseert het geweld en laat weinig empathie zien voor het slachtoffer. Hij ziet de
wereld als hard en meent dat je je gezin altijd moet verdedigen, ongeacht de morele
gevolgen. Serge daarentegen worstelt meer met zijn geweten, vooral omdat zijn
politieke carrière op het spel staat. Toch blijkt ook hij uiteindelijk vooral bezig met zijn
imago.
Naarmate het verhaal vordert, wordt Paul steeds onbetrouwbaarder als verteller. Het
wordt duidelijk dat hij een gewelddadige kant heeft en weinig morele grenzen kent. Aan
het einde van het boek escaleert de situatie: Paul pleegt opnieuw geweld om te
voorkomen dat de waarheid naar buiten komt. Uiteindelijk besluiten Paul en Claire hun
zoon te beschermen, zelfs als dat betekent dat anderen daarvoor moeten lijden.
Het boek eindigt zonder echte gerechtigheid voor het slachtoffer. De daders blijven
ongestraft, terwijl de volwassenen hun eigen keuzes goedpraten. Herman Koch laat
hiermee zien hoe dun de grens is tussen beschaving en barbarij, en hoe ver mensen
bereid zijn te gaan om hun eigen gezin te beschermen.