Basisverpleegkunde 2: H4: verbandleer:
LEGENDE:
1. Definitie en indicaties
2. Materiaaloverzicht en praktische toepassingen
2.1. Wondverbanden
2.1.1. Gaas en viscose
2.1.2. Celstof of cellulose (absorberend verband)
2.1.3. Katoenwatten
2.1.4. Synthetische watten
2.1.5. Pleisterverband met non-woven laag
2.1.6. Polyurethaan
2.1.7. Geperforeerd polyestervlies – gemetalliseerd geperforeerd
vliesstof
2.1.8. Snelverband of eerstehulpverband
2.1.9. Geïmpregneerde verbanden
2.2. Zwachtelverbanden
2.2.1. Soorten zwachtelverbanden
2.2.2. Algemene aandachtspunten
2.2.3. Soorten zwachtelwindingen
2.3. Kleefpleisters
2.3.1. Gaaspleisterverband
2.3.2. Kleefpleisters
2.3.2.1. Klassieke pleisters
2.3.2.2. Microspore®
2.3.3. Geperforeerde pleisters
2.3.4. Hechtpstrips
2.3.5. Wondfolie
2.4. Gipsverbanden
2.4.1. Gewone gipszwachtel
2.4.2. Synthetische gipszwachtel
2.4.3. Gipsspalken
2.4.4. Toepassing van gips
2.4.5. Aanbrengen, nazorg en aandachtspunten
2.5. Tapes of niet-elastische verbanden
2.6. Doekverbanden
2.7. Tubulaire verbanden
2.7.1. Soorten tubulaire verbanden
2.8. Elastische verbanden – compressietherapie
2.8.1. Soorten elastische verbanden
2.8.1.1. Therapeutische elastische kousen
2.8.1.2. Compressiekousen – compressieverbanden
2.8.1.3. Antitrombosekousen
2.8.1.4. Drukkleding
, 2.8.1.5. Aderspadkousen
2.8.1.6. Steunkousen
2.8.2. Veneuze compressietherapie
2.9. Specifieke verbanden
2.9.1. Collar ‘n’ cuff ® verband
2.9.2. Callacare ® Gilchrist verband
2.9.3. Tricodur ® Clavicula/ Cellacare ® Clavicula
2.9.4. Seton polysling ®
2.9.5. Spalken
1. Definitie en indicaties:
Het zorgvuldig aanleggen van verbanden met juiste materialen en technieken is
essentieel voor de behandeling van interne en externe letsels. Verbanden
vervullen meerdere functies, zoals het stelpen van bloedingen en het
beschermen van wonden, bijvoorbeeld bij arteriële bloedingen. Voor
verpleegkundigen is het cruciaal om het juiste verband te kiezen, afgestemd op
de specifieke behoeften van de patiënt.
Indicaties voor het aanbrengen van een verband kunnen zijn:
- Het bedekken, afsluiten en beschermen van een wonde tegen externe
invloeden
- Absorberen van vloeistoffen zoals bloed, sereus vocht of pus uit een
wonde
- Beperken van beweging van een lichaamsdeel met een steunverband
(bijv. draagdoek, elastische zwachtel)
- Het stelpen van veneuze of arteriële bloedingen met een
stelpingsverband
- Ondersteuning van een lichaamsdeel met een ondersteunend verband
(bijv. Minervakraag)
- Fixatie van een gebroken of geluxeerd lichaamsdeel met een
immobiliserend verband (bijv. gips)
- Uitoefenen van lokale druk op een wonde met een drukverband
- Combinatie van wondbedekking en druk met een wonddrukverband
- Oefenen van druk op een extremiteit met een compressieverband (bijv.
Dauerbinde®)
- Beperkt bewegingsvermogen toestaan met een partieel immobiliserend
verband (bijv. brace)
- Fixeren van verbandmateriaal op een lichaamsdeel met een bevestigend
verband
- Toedienen van warmte of koude met een thermisch verband
(voornamelijk in fysiotherapie)
, - Vormgeven van een stomp na amputatie met een vormgevend verband,
dat ook dient als wonddrukverband en ter preventie van
oedeemvorming.
➔ AANDACHT: gebruik NOOIT verbandhaakjes om een verband te
bevestigen, gebruik hiervoor een kleefband. De verbandhaakjes dienen
om de rol in zijn geheel te houden in de verpakking
2. Materiaaloverzicht en praktische toepassing:
2.1. Wondverbanden:
Er bestaat een grote variatie aan wondverbanden die diverse functies hebben.
Globaal worden 4 soorten wondverbanden onderscheiden:
Passieve wondverbanden: Actieve wondverbanden:
- Hebben GEEN actieve werking. - Net zoals de passieve verbanden
Doel: is om een wonde af te dekken of hebben zij ook een absorberende en
om wondvocht te absorberen. beschermende functie.
Deze verbanden hebben ook een
controlerende en actieve invloed op de
wondheling. Aan het verband is vaak
een werkzame stof toegevoegd
Antibacteriële wondverbanden: Andere:
- Hebben een antibacteriële werking en - Sommige verbanden zijn echter te
worden gebruikt bij kritisch categoriseren onder verschillende van
gekoloniseerde of geïnfecteerde deze 4 verbandgroepen.
wonden.
Gebruikt bij patiënten met een hoger ▪ Bv: Mepilex AG ®, valt onder de
risico op wondinfectie. categorie van actieve
▪ Bv: patiënten met en verzwakte wondverbanden maar door de
weerstand. toevoeging van zilver heeft het
ook een antibacteriële werking
- Andere behandelingsmodaliteiten: ➔ Zilver remt de bacteriegroei,
deze bevatten complexere kleeft niet in en is non-actief.
wondzorgtechnieken die gebruikt
worden bij moeilijk helende wonden.
, 2.1.1. Gaas en viscose:
GAAS VISCOSE of RAYON
- Wijdmazig weefsel van gebleekte - Non-woven (of vlies) is textiel dat geweven
katoendraad noch gebreid is
- Licht, soepel en hydrofiel (= - Laat weinig partikels in de wonde en dus
absorptievermogen) minder inklevende dan een gaascompres
- Hoge doorlaatbaarheid voor bacteriën - Heeft een grotere absorptie dan een
gaascompres
- Eventueel gedrenkt in zalf met/zonder
geneesmiddel of paraffine: bv: Jelonet ®, - Is goedkoper en zachter dan een
Neobiogaze ®, Fucidine ®, … gaascompres
- Nadeel: snel verzadigd, doordrenkt met - Hydrofiel maar net als een gaascompres snel
bloed of wondvocht wordt het verband hard verzadigd
en kleeft het in de wonde
- Gebruik: als kompres, depper bij reinigen of
ontsmetten van de wonde of tampon, wiek,
zwachtel
INDICATIES VOOR GAAS EN VISCOSE:
- Zuivere & droge wonde -> voorkeur voor viscose aangezien deze minder inklevende is
o Chirurgische wondnaden
o Kleine acute wonden
- Als secundair verband
- Drenken met:
o Antibacteriële zalven of vloeistoffen
o Reinigende vloeistoffen
LEGENDE:
1. Definitie en indicaties
2. Materiaaloverzicht en praktische toepassingen
2.1. Wondverbanden
2.1.1. Gaas en viscose
2.1.2. Celstof of cellulose (absorberend verband)
2.1.3. Katoenwatten
2.1.4. Synthetische watten
2.1.5. Pleisterverband met non-woven laag
2.1.6. Polyurethaan
2.1.7. Geperforeerd polyestervlies – gemetalliseerd geperforeerd
vliesstof
2.1.8. Snelverband of eerstehulpverband
2.1.9. Geïmpregneerde verbanden
2.2. Zwachtelverbanden
2.2.1. Soorten zwachtelverbanden
2.2.2. Algemene aandachtspunten
2.2.3. Soorten zwachtelwindingen
2.3. Kleefpleisters
2.3.1. Gaaspleisterverband
2.3.2. Kleefpleisters
2.3.2.1. Klassieke pleisters
2.3.2.2. Microspore®
2.3.3. Geperforeerde pleisters
2.3.4. Hechtpstrips
2.3.5. Wondfolie
2.4. Gipsverbanden
2.4.1. Gewone gipszwachtel
2.4.2. Synthetische gipszwachtel
2.4.3. Gipsspalken
2.4.4. Toepassing van gips
2.4.5. Aanbrengen, nazorg en aandachtspunten
2.5. Tapes of niet-elastische verbanden
2.6. Doekverbanden
2.7. Tubulaire verbanden
2.7.1. Soorten tubulaire verbanden
2.8. Elastische verbanden – compressietherapie
2.8.1. Soorten elastische verbanden
2.8.1.1. Therapeutische elastische kousen
2.8.1.2. Compressiekousen – compressieverbanden
2.8.1.3. Antitrombosekousen
2.8.1.4. Drukkleding
, 2.8.1.5. Aderspadkousen
2.8.1.6. Steunkousen
2.8.2. Veneuze compressietherapie
2.9. Specifieke verbanden
2.9.1. Collar ‘n’ cuff ® verband
2.9.2. Callacare ® Gilchrist verband
2.9.3. Tricodur ® Clavicula/ Cellacare ® Clavicula
2.9.4. Seton polysling ®
2.9.5. Spalken
1. Definitie en indicaties:
Het zorgvuldig aanleggen van verbanden met juiste materialen en technieken is
essentieel voor de behandeling van interne en externe letsels. Verbanden
vervullen meerdere functies, zoals het stelpen van bloedingen en het
beschermen van wonden, bijvoorbeeld bij arteriële bloedingen. Voor
verpleegkundigen is het cruciaal om het juiste verband te kiezen, afgestemd op
de specifieke behoeften van de patiënt.
Indicaties voor het aanbrengen van een verband kunnen zijn:
- Het bedekken, afsluiten en beschermen van een wonde tegen externe
invloeden
- Absorberen van vloeistoffen zoals bloed, sereus vocht of pus uit een
wonde
- Beperken van beweging van een lichaamsdeel met een steunverband
(bijv. draagdoek, elastische zwachtel)
- Het stelpen van veneuze of arteriële bloedingen met een
stelpingsverband
- Ondersteuning van een lichaamsdeel met een ondersteunend verband
(bijv. Minervakraag)
- Fixatie van een gebroken of geluxeerd lichaamsdeel met een
immobiliserend verband (bijv. gips)
- Uitoefenen van lokale druk op een wonde met een drukverband
- Combinatie van wondbedekking en druk met een wonddrukverband
- Oefenen van druk op een extremiteit met een compressieverband (bijv.
Dauerbinde®)
- Beperkt bewegingsvermogen toestaan met een partieel immobiliserend
verband (bijv. brace)
- Fixeren van verbandmateriaal op een lichaamsdeel met een bevestigend
verband
- Toedienen van warmte of koude met een thermisch verband
(voornamelijk in fysiotherapie)
, - Vormgeven van een stomp na amputatie met een vormgevend verband,
dat ook dient als wonddrukverband en ter preventie van
oedeemvorming.
➔ AANDACHT: gebruik NOOIT verbandhaakjes om een verband te
bevestigen, gebruik hiervoor een kleefband. De verbandhaakjes dienen
om de rol in zijn geheel te houden in de verpakking
2. Materiaaloverzicht en praktische toepassing:
2.1. Wondverbanden:
Er bestaat een grote variatie aan wondverbanden die diverse functies hebben.
Globaal worden 4 soorten wondverbanden onderscheiden:
Passieve wondverbanden: Actieve wondverbanden:
- Hebben GEEN actieve werking. - Net zoals de passieve verbanden
Doel: is om een wonde af te dekken of hebben zij ook een absorberende en
om wondvocht te absorberen. beschermende functie.
Deze verbanden hebben ook een
controlerende en actieve invloed op de
wondheling. Aan het verband is vaak
een werkzame stof toegevoegd
Antibacteriële wondverbanden: Andere:
- Hebben een antibacteriële werking en - Sommige verbanden zijn echter te
worden gebruikt bij kritisch categoriseren onder verschillende van
gekoloniseerde of geïnfecteerde deze 4 verbandgroepen.
wonden.
Gebruikt bij patiënten met een hoger ▪ Bv: Mepilex AG ®, valt onder de
risico op wondinfectie. categorie van actieve
▪ Bv: patiënten met en verzwakte wondverbanden maar door de
weerstand. toevoeging van zilver heeft het
ook een antibacteriële werking
- Andere behandelingsmodaliteiten: ➔ Zilver remt de bacteriegroei,
deze bevatten complexere kleeft niet in en is non-actief.
wondzorgtechnieken die gebruikt
worden bij moeilijk helende wonden.
, 2.1.1. Gaas en viscose:
GAAS VISCOSE of RAYON
- Wijdmazig weefsel van gebleekte - Non-woven (of vlies) is textiel dat geweven
katoendraad noch gebreid is
- Licht, soepel en hydrofiel (= - Laat weinig partikels in de wonde en dus
absorptievermogen) minder inklevende dan een gaascompres
- Hoge doorlaatbaarheid voor bacteriën - Heeft een grotere absorptie dan een
gaascompres
- Eventueel gedrenkt in zalf met/zonder
geneesmiddel of paraffine: bv: Jelonet ®, - Is goedkoper en zachter dan een
Neobiogaze ®, Fucidine ®, … gaascompres
- Nadeel: snel verzadigd, doordrenkt met - Hydrofiel maar net als een gaascompres snel
bloed of wondvocht wordt het verband hard verzadigd
en kleeft het in de wonde
- Gebruik: als kompres, depper bij reinigen of
ontsmetten van de wonde of tampon, wiek,
zwachtel
INDICATIES VOOR GAAS EN VISCOSE:
- Zuivere & droge wonde -> voorkeur voor viscose aangezien deze minder inklevende is
o Chirurgische wondnaden
o Kleine acute wonden
- Als secundair verband
- Drenken met:
o Antibacteriële zalven of vloeistoffen
o Reinigende vloeistoffen
