,Inhoud
1 Nulmeting ......................................................................................................................................... 3
2 Profiel van de cliënt .......................................................................................................................... 4
3 Verantwoording ................................................................................................................................ 4
Een procesmodel van vier processen .............................................................................................. 4
Basishouding.................................................................................................................................... 6
Vijf kernvaardigheden...................................................................................................................... 7
4 Interventie analyse ........................................................................................................................... 7
5 Reflectie ............................................................................................................................................ 8
Methodiekreflectie - Korthagen ...................................................................................................... 8
Persoonsreflectie - Het model van Bateson .................................................................................... 9
Bijlagen .............................................................................................................................................. 12
Bijlage A – Transcript ..................................................................................................................... 12
Bronnenlijst ....................................................................................................................................... 19
, 1 Nulmeting
Aan de start van deze module heb ik een nulmeting ingevuld. Door dit te doen, kreeg ik direct mijn
persoonlijke aandachtspunten concreet in beeld. Op het gebied van professionele gespreksvoering
heb ik voor mijzelf drie persoonlijke aandachtspunten opgesteld. Deze komen onder andere voort uit
reflecties van eerdere modules en uit ervaringen in mijn dagelijks (werk)leven.
1. Verantwoordelijkheid bij de ander neerleggen: Bij de module waarin ‘coachen’ centraal
stond, nam ik de verantwoordelijkheid door voorafgaand aan het gesprek een richting
voor de invulling van het gesprek voor te bereiden. In de komende gesprekken wil ik de
verantwoordelijkheid voor de gesprekken meer bij de ander neerleggen door vragen als
‘Waar wil jij het over hebben?’ of ‘Waar ga je mee aan de slag?’ te stellen.
2. Sfeer laten: Bij de module waarin ‘coachen’ centraal stond, merkte ik dat ik bij sommige
momenten de ongemakkelijke sfeer opvulde door gedragingen van de cliënt te verklaren.
3. Samenvatten: Bij het bestuderen van de eerder opgenomen filmfragmenten constateerde
ik dat ik meer mag samenvatten. Dit werd bevestigd door eerder verkregen feedback van
mijn docent op mijn filmfragmenten.
Bij motiverende gespreksvoering zijn verschillende belangrijke elementen en vaardigheden te
herkennen. ORBSI is een belangrijke techniek om in te zetten, omdat het helpt om op een positieve
manier contact te maken en te behouden. Volgens Van Der Veen en Goijarts (2021) richt deze
techniek zich op empathie, onderzoek, begrip en steun. Daarnaast spelen vier processen een
belangrijke rol in het begeleiden van verandering. Miller en Rollnick (2013) onderscheiden de
volgende vier processen: engageren, focus aanbrengen, ontlokken en plannen. Deze processen zijn
belangrijk omdat ze het veranderproces stapsgewijs en gestructureerd ondersteunen. Tot slot is de
basishouding van de professional een belangrijk element van de motiverende gespreksvoering. De
basishouding bestaat uit vier elementen en het eerste element is de samenwerking, waarbij de
professional een gelijkwaardige werkrelatie met de cliënt aangaat. Als tweede bestaat de
basishouding uit ontlokken. De wensen van de cliënt staan centraal en worden opgeroepen en
versterkt door de professional (Van Der Veen & Goijarts, 2021). Hierdoor verwoordt de cliënt
uiteindelijk zijn eigen redenen om te veranderen waardoor de cliënt daadwerkelijk veranderd. Als
derde bestaat de basishouding uit accepteren. De professional accepteert de cliënt onvoorwaardelijk,
waardoor een veilige ruimte voor de cliënt gecreëerd wordt. Als vierde en laatste element bestaat de
basishouding uit compassie. Als professional handel je altijd uit het belang van de cliënt, waarmee je
bijdraagt aan het welzijn van de cliënt en aan zijn duurzame groei en ontwikkeling (Van Der Veen &
Goijarts, 2021).
Vanuit deze elementen uit de motiverende gespreksvoering zijn een aantal leerpunten
ontstaan die toepasselijk zijn voor de komende gesprekken. Deze zijn als volgt:
1. Reflectief luisteren: Dit is een onderdeel van ORBSI (Van Der Veen en Goijarts, 2021). In
eerdere modules waarbij gespreksvoering centraal stond, is reflectief luisteren niet aan bod
geweest. Het is voor mij belangrijk om dit te leren, zodat ik op een krachtige manier terug kan
geven wat de cliënt zei, waardoor verdieping ontstaat.
2. Verandertaal ontlokken: Verandertaal ontlokken is één van de vier processen volgens Miller
en Rollnick (2013). Net zoals bij reflectief luisteren, heb ik nog geen ervaring opgedaan met
het ontlokken van verandertaal. Dit zou ik graag willen leren om de ambivalentie van de cliënt
te onderzoeken en te beïnvloeden.
3. Samenvatten: Ook dit eerdergenoemde leerpunt is een onderdeel van ORBSI (Van Der Veen
en Goijarts, 2021). Zoals genoemd is samenvatten een persoonlijk aandachtspunt en kan
daarmee goed gecombineerd worden met de leerpunten op het gebied van motiverende
gespreksvoering.
1 Nulmeting ......................................................................................................................................... 3
2 Profiel van de cliënt .......................................................................................................................... 4
3 Verantwoording ................................................................................................................................ 4
Een procesmodel van vier processen .............................................................................................. 4
Basishouding.................................................................................................................................... 6
Vijf kernvaardigheden...................................................................................................................... 7
4 Interventie analyse ........................................................................................................................... 7
5 Reflectie ............................................................................................................................................ 8
Methodiekreflectie - Korthagen ...................................................................................................... 8
Persoonsreflectie - Het model van Bateson .................................................................................... 9
Bijlagen .............................................................................................................................................. 12
Bijlage A – Transcript ..................................................................................................................... 12
Bronnenlijst ....................................................................................................................................... 19
, 1 Nulmeting
Aan de start van deze module heb ik een nulmeting ingevuld. Door dit te doen, kreeg ik direct mijn
persoonlijke aandachtspunten concreet in beeld. Op het gebied van professionele gespreksvoering
heb ik voor mijzelf drie persoonlijke aandachtspunten opgesteld. Deze komen onder andere voort uit
reflecties van eerdere modules en uit ervaringen in mijn dagelijks (werk)leven.
1. Verantwoordelijkheid bij de ander neerleggen: Bij de module waarin ‘coachen’ centraal
stond, nam ik de verantwoordelijkheid door voorafgaand aan het gesprek een richting
voor de invulling van het gesprek voor te bereiden. In de komende gesprekken wil ik de
verantwoordelijkheid voor de gesprekken meer bij de ander neerleggen door vragen als
‘Waar wil jij het over hebben?’ of ‘Waar ga je mee aan de slag?’ te stellen.
2. Sfeer laten: Bij de module waarin ‘coachen’ centraal stond, merkte ik dat ik bij sommige
momenten de ongemakkelijke sfeer opvulde door gedragingen van de cliënt te verklaren.
3. Samenvatten: Bij het bestuderen van de eerder opgenomen filmfragmenten constateerde
ik dat ik meer mag samenvatten. Dit werd bevestigd door eerder verkregen feedback van
mijn docent op mijn filmfragmenten.
Bij motiverende gespreksvoering zijn verschillende belangrijke elementen en vaardigheden te
herkennen. ORBSI is een belangrijke techniek om in te zetten, omdat het helpt om op een positieve
manier contact te maken en te behouden. Volgens Van Der Veen en Goijarts (2021) richt deze
techniek zich op empathie, onderzoek, begrip en steun. Daarnaast spelen vier processen een
belangrijke rol in het begeleiden van verandering. Miller en Rollnick (2013) onderscheiden de
volgende vier processen: engageren, focus aanbrengen, ontlokken en plannen. Deze processen zijn
belangrijk omdat ze het veranderproces stapsgewijs en gestructureerd ondersteunen. Tot slot is de
basishouding van de professional een belangrijk element van de motiverende gespreksvoering. De
basishouding bestaat uit vier elementen en het eerste element is de samenwerking, waarbij de
professional een gelijkwaardige werkrelatie met de cliënt aangaat. Als tweede bestaat de
basishouding uit ontlokken. De wensen van de cliënt staan centraal en worden opgeroepen en
versterkt door de professional (Van Der Veen & Goijarts, 2021). Hierdoor verwoordt de cliënt
uiteindelijk zijn eigen redenen om te veranderen waardoor de cliënt daadwerkelijk veranderd. Als
derde bestaat de basishouding uit accepteren. De professional accepteert de cliënt onvoorwaardelijk,
waardoor een veilige ruimte voor de cliënt gecreëerd wordt. Als vierde en laatste element bestaat de
basishouding uit compassie. Als professional handel je altijd uit het belang van de cliënt, waarmee je
bijdraagt aan het welzijn van de cliënt en aan zijn duurzame groei en ontwikkeling (Van Der Veen &
Goijarts, 2021).
Vanuit deze elementen uit de motiverende gespreksvoering zijn een aantal leerpunten
ontstaan die toepasselijk zijn voor de komende gesprekken. Deze zijn als volgt:
1. Reflectief luisteren: Dit is een onderdeel van ORBSI (Van Der Veen en Goijarts, 2021). In
eerdere modules waarbij gespreksvoering centraal stond, is reflectief luisteren niet aan bod
geweest. Het is voor mij belangrijk om dit te leren, zodat ik op een krachtige manier terug kan
geven wat de cliënt zei, waardoor verdieping ontstaat.
2. Verandertaal ontlokken: Verandertaal ontlokken is één van de vier processen volgens Miller
en Rollnick (2013). Net zoals bij reflectief luisteren, heb ik nog geen ervaring opgedaan met
het ontlokken van verandertaal. Dit zou ik graag willen leren om de ambivalentie van de cliënt
te onderzoeken en te beïnvloeden.
3. Samenvatten: Ook dit eerdergenoemde leerpunt is een onderdeel van ORBSI (Van Der Veen
en Goijarts, 2021). Zoals genoemd is samenvatten een persoonlijk aandachtspunt en kan
daarmee goed gecombineerd worden met de leerpunten op het gebied van motiverende
gespreksvoering.
