SMW
integraal helikoptervisie, kijken op alle levensdomeinen van cliënt
- Niet goed met kind, vrezen voor welzijn kind
Werkinstrumenten : genogram, ecogram, life eventlijn
EXPLOREREN IN HET SOCIAL CASEWORK?
Probleemgerichte benadering
Inzicht/ uitzicht/ vooruitzicht hoe?
Systematisch : EDDA-model : exploreren, dialogisch diagnosticeren, actie handelingsplan
Toepassen op de methodiek social casework
3 KENMERKEN VAN EEN METHODE
1) Doelgericht (Waarom doe je dit? Wat wil je bereiken?)
- Je bent gericht op het behalen van doelen; regelmatig bijstellen gedurende het hulpverleningsproces;
met aandacht tempo cliënt
- Doelen zijn niet altijd heel groot, soms is in stand houden = status quo
- Doelen moeten haalbaar, realistisch zijn
- Bepalen in DIALOOG met je cliënt en/of zijn omgeving
2) Systematisch (Wat doe je wanneer?)
- Bepaalde, logisch geordende werkvolgorde
3) Procesmatig (Hoe pak je het aan?)
- Verloopt in verschillende fasen
- Per fase bekijken welke interventies zinvol zijn
- Centraal staat het tempo van de cliënt
- Elke interventie gebeurt vanuit een connectie met de cliënt
4 LAGEN VAN EEN METHODE
1) Doel
2) Visie
3) Relatie tussen cliënt en hulpverlener : MA van politie heeft andere relatie dan MA van CAW
4) Technieken/interventies
EDDA
Dynamisch model
- verschillende stappen zijn steeds anders
1
,Spiraalvorming proces
- Grillig verloop, in elke casus een ander verloop
Eclectisch proces W
- Meerdere referentiekaders en modellen worden opgenomen
Verhaalvorm in het maatschappelijk werk
- Elk hulpverlenend proces is
Uniek
Vindt plaats in een andere context
4.1. INLEIDING (P87)
Exploreren W is een proces tussen de verschillende EDDA-actoren
Verschillende stappen / fasen:
- Proloog W
- Onthaal W
- Aanmelding W
- Intake W
Exploratiestappen komen niet altijd afzonderlijk voor
soms valt onthaal samen met aanmelding, soms sluit de intake aan bij de aanmelding
Wie systematisch exploreert maakt gebruik van hulpmiddelen of werkinstrumenten –
intakedocument/checklist
Exploreren vereist specifieke vaardigheden (taal)
Exploratie plaatst de verschillende EDDA-actoren voor specifieke uitdagingen
4.2. WAT IS EXPLOREREN
DEFINITIE EXPLOREREN W =
- Verkennen van de situatie
- Het (zich) laten informeren
- Bevragen
- Verzamelen van gegevens over
• Hulpvrager Wat zijn mogelijkheden/sterktes/competenties. KRACHTGERICHTE KIJK
• Situatie Wat is de hulpvraag?
• Omgeving Bij wie kan hulpvrager terecht met zijn zorgen? Hoe zit het met zijn
geldzaken, woning, relaties, werk,…?
Scw’er informeert de hulpvrager over organisatie & ook de omgeving over het probleem
!! Exploreren is geen éénmalig gebeuren, bij elke nieuw probleemaspect exploreren
2
,Exploreren = WEDERZIJDS COMMUNICATIEPROCES tussen hulpverlener en hulpvrager / cliënt
= hulpverlener informeert de hulpvrager over de organisatie
= hulpvrager/zijn omgeving informeert de hulpverlener over de probleemsituatie
= eventuele derden
DOEL: weten, kennis opdoen, ordenen en samen leggen
nabijheid – verbindend werken – proceslogica – generalistisch werken
4.3. EXPLORATIE ALS PROCES = INHOUD RESPONSIECOLLEGE 1 (P88-91)
4.3.1. EDDA-ACTOREN IN HET EXPLORATIEPROCES
- Hulpverlener/social caseworker
- Hulpverlenende organisatie
- Hulpvrager en diens omgeving/netwerk
- Verwijzer
- Maatschappelijke context
> EDDA-actoren als explorerende actor
HULPVERLENER / SOCIAL CASEWORKER
? Welke ruimte : letterlijk (welke ruimte vanuit organisatie)+ mentaal (welke mate vind ge zelf belangrijk om
breed te exploreren?)
? Tijd voor exploratie
? Op welke hulpvraag wel of niet in gaan? door mandaat/ visie organisatie niet alle vragen want geen tijd
? Welke betekenis geeft hulpverlener aan exploratie?
Vertrouwen in eigen deskundigheid gesprekstechnieken, breed werkveld, problematieken, …
? Met welke problemen, doelgroepen of cliëntsystemen kan hij goed of minder goed mee overweg vanuit het
verleden (binnenste drempel = hulpverlener)
HULPVERLENENDE ORGANISATIE
- Taal van brochures en website goede perceptie ???
CLB: instapbrief over hun hulpverlening in 22 talen – filmpjes klasse over hun aanbod
- Tot welke hulpvragers en hulpvragen richt de organisatie zich?
www.CAW.be, www.pleegzorgvlaanderen.be
Goede websites die alles goed aanduiden
Veel communicatie via onzichtbare tekens:
- Huisvesting – ontvangstruimte – inplanting in de stad – huisstijl – kledij – pers –
Geen wachtruimte, geen parking : drempel
3
, HULPVRAGER EN OMGEVING
- ? Wie is de hulpvrager?
- ? Hoe ziet zijn omgeving eruit?
- ? Wat is zijn levensgeschiedenis /rugzak?
- ? Hoe is zijn beeld over zijn werkelijkheid?
- ? Individuele hulpvraag of cliëntsysteem is hulpvrager? Bv partnergeweld, geweld
- …
Proloog: vrijwilligheid of onvrijwilligheid
- Alertheid voor zorgmijders W /zorgmissers W omwille vroegere ervaringen
- ? Wat is de impact van vroegere hulpverleningservaringen?
- Karakter van de hulpvrager – veelprater/chaotische verteller,…
- Relatie tussen hulpvrager en zijn omgeving verdient aandacht!!
- ? Is omgeving hiervan op de hoogte? Welke reacties/steun verwacht hij?
Bv wie weet dat je hier bent? Wie mag dat niet weten? Van wie krijg je steun?
- ? Wat is hun kennis over de organisatie?
VERWIJZER
- ? Hoe is de relatie tussen de social caseworker en de verwijzer
- Vertrouwdheid met elkaars werkwijze/methodiek/visie positief of confronterend door andere
manier van werken (bellen naar verwijzer wat hij deed)
- Persoonsgebonden informatie over de verwijzer mee in overweging nemen bij de exploratie
- ? Welk beeld heeft de cliënt over de verwijzer
- Proloog
Vrijheid van de cliënt om al dan niet in te gaan op de verwijzing
zelfbeschikkingsrecht (zelf beslissen wat er gedaan wordt)
Mogelijke consequenties voor cliëntsysteem wanneer de verwijzing niet
geaccepteerd wordt
- Wat verwacht de verwijzer van social caseworker? Op de hoogte houden? Bellen, email?
Maatschappelijke CONTEXT 2023-2024
- mentimeter
MAATSCHAPPELIJKE CONTEXT
- Maatschappelijke context beïnvloedt ALTIJD het exploratieproces
Bv. Negatief gekeken naar psychiatrie : ik wil me laten opnemen, : ‘nee, dat moet ge niet doen want ze
verklaren u gek’
Door media & wetenschappelijke onderzoeken onder aandacht andere kijk door maatschappij
- Aan welke problemen/doelgroepen worden er middelen toegekend?
• Gratis eerste lijnspsychologische zorg (ELP) hulp voor jongeren - (psychisch welzijn: slechts 3
op 10 mensen zoekt hulp binnen 3 maanden)
• Lange wachtlijsten binnen jeugdzorg – toenemende agressie in jeugdhulp
4
integraal helikoptervisie, kijken op alle levensdomeinen van cliënt
- Niet goed met kind, vrezen voor welzijn kind
Werkinstrumenten : genogram, ecogram, life eventlijn
EXPLOREREN IN HET SOCIAL CASEWORK?
Probleemgerichte benadering
Inzicht/ uitzicht/ vooruitzicht hoe?
Systematisch : EDDA-model : exploreren, dialogisch diagnosticeren, actie handelingsplan
Toepassen op de methodiek social casework
3 KENMERKEN VAN EEN METHODE
1) Doelgericht (Waarom doe je dit? Wat wil je bereiken?)
- Je bent gericht op het behalen van doelen; regelmatig bijstellen gedurende het hulpverleningsproces;
met aandacht tempo cliënt
- Doelen zijn niet altijd heel groot, soms is in stand houden = status quo
- Doelen moeten haalbaar, realistisch zijn
- Bepalen in DIALOOG met je cliënt en/of zijn omgeving
2) Systematisch (Wat doe je wanneer?)
- Bepaalde, logisch geordende werkvolgorde
3) Procesmatig (Hoe pak je het aan?)
- Verloopt in verschillende fasen
- Per fase bekijken welke interventies zinvol zijn
- Centraal staat het tempo van de cliënt
- Elke interventie gebeurt vanuit een connectie met de cliënt
4 LAGEN VAN EEN METHODE
1) Doel
2) Visie
3) Relatie tussen cliënt en hulpverlener : MA van politie heeft andere relatie dan MA van CAW
4) Technieken/interventies
EDDA
Dynamisch model
- verschillende stappen zijn steeds anders
1
,Spiraalvorming proces
- Grillig verloop, in elke casus een ander verloop
Eclectisch proces W
- Meerdere referentiekaders en modellen worden opgenomen
Verhaalvorm in het maatschappelijk werk
- Elk hulpverlenend proces is
Uniek
Vindt plaats in een andere context
4.1. INLEIDING (P87)
Exploreren W is een proces tussen de verschillende EDDA-actoren
Verschillende stappen / fasen:
- Proloog W
- Onthaal W
- Aanmelding W
- Intake W
Exploratiestappen komen niet altijd afzonderlijk voor
soms valt onthaal samen met aanmelding, soms sluit de intake aan bij de aanmelding
Wie systematisch exploreert maakt gebruik van hulpmiddelen of werkinstrumenten –
intakedocument/checklist
Exploreren vereist specifieke vaardigheden (taal)
Exploratie plaatst de verschillende EDDA-actoren voor specifieke uitdagingen
4.2. WAT IS EXPLOREREN
DEFINITIE EXPLOREREN W =
- Verkennen van de situatie
- Het (zich) laten informeren
- Bevragen
- Verzamelen van gegevens over
• Hulpvrager Wat zijn mogelijkheden/sterktes/competenties. KRACHTGERICHTE KIJK
• Situatie Wat is de hulpvraag?
• Omgeving Bij wie kan hulpvrager terecht met zijn zorgen? Hoe zit het met zijn
geldzaken, woning, relaties, werk,…?
Scw’er informeert de hulpvrager over organisatie & ook de omgeving over het probleem
!! Exploreren is geen éénmalig gebeuren, bij elke nieuw probleemaspect exploreren
2
,Exploreren = WEDERZIJDS COMMUNICATIEPROCES tussen hulpverlener en hulpvrager / cliënt
= hulpverlener informeert de hulpvrager over de organisatie
= hulpvrager/zijn omgeving informeert de hulpverlener over de probleemsituatie
= eventuele derden
DOEL: weten, kennis opdoen, ordenen en samen leggen
nabijheid – verbindend werken – proceslogica – generalistisch werken
4.3. EXPLORATIE ALS PROCES = INHOUD RESPONSIECOLLEGE 1 (P88-91)
4.3.1. EDDA-ACTOREN IN HET EXPLORATIEPROCES
- Hulpverlener/social caseworker
- Hulpverlenende organisatie
- Hulpvrager en diens omgeving/netwerk
- Verwijzer
- Maatschappelijke context
> EDDA-actoren als explorerende actor
HULPVERLENER / SOCIAL CASEWORKER
? Welke ruimte : letterlijk (welke ruimte vanuit organisatie)+ mentaal (welke mate vind ge zelf belangrijk om
breed te exploreren?)
? Tijd voor exploratie
? Op welke hulpvraag wel of niet in gaan? door mandaat/ visie organisatie niet alle vragen want geen tijd
? Welke betekenis geeft hulpverlener aan exploratie?
Vertrouwen in eigen deskundigheid gesprekstechnieken, breed werkveld, problematieken, …
? Met welke problemen, doelgroepen of cliëntsystemen kan hij goed of minder goed mee overweg vanuit het
verleden (binnenste drempel = hulpverlener)
HULPVERLENENDE ORGANISATIE
- Taal van brochures en website goede perceptie ???
CLB: instapbrief over hun hulpverlening in 22 talen – filmpjes klasse over hun aanbod
- Tot welke hulpvragers en hulpvragen richt de organisatie zich?
www.CAW.be, www.pleegzorgvlaanderen.be
Goede websites die alles goed aanduiden
Veel communicatie via onzichtbare tekens:
- Huisvesting – ontvangstruimte – inplanting in de stad – huisstijl – kledij – pers –
Geen wachtruimte, geen parking : drempel
3
, HULPVRAGER EN OMGEVING
- ? Wie is de hulpvrager?
- ? Hoe ziet zijn omgeving eruit?
- ? Wat is zijn levensgeschiedenis /rugzak?
- ? Hoe is zijn beeld over zijn werkelijkheid?
- ? Individuele hulpvraag of cliëntsysteem is hulpvrager? Bv partnergeweld, geweld
- …
Proloog: vrijwilligheid of onvrijwilligheid
- Alertheid voor zorgmijders W /zorgmissers W omwille vroegere ervaringen
- ? Wat is de impact van vroegere hulpverleningservaringen?
- Karakter van de hulpvrager – veelprater/chaotische verteller,…
- Relatie tussen hulpvrager en zijn omgeving verdient aandacht!!
- ? Is omgeving hiervan op de hoogte? Welke reacties/steun verwacht hij?
Bv wie weet dat je hier bent? Wie mag dat niet weten? Van wie krijg je steun?
- ? Wat is hun kennis over de organisatie?
VERWIJZER
- ? Hoe is de relatie tussen de social caseworker en de verwijzer
- Vertrouwdheid met elkaars werkwijze/methodiek/visie positief of confronterend door andere
manier van werken (bellen naar verwijzer wat hij deed)
- Persoonsgebonden informatie over de verwijzer mee in overweging nemen bij de exploratie
- ? Welk beeld heeft de cliënt over de verwijzer
- Proloog
Vrijheid van de cliënt om al dan niet in te gaan op de verwijzing
zelfbeschikkingsrecht (zelf beslissen wat er gedaan wordt)
Mogelijke consequenties voor cliëntsysteem wanneer de verwijzing niet
geaccepteerd wordt
- Wat verwacht de verwijzer van social caseworker? Op de hoogte houden? Bellen, email?
Maatschappelijke CONTEXT 2023-2024
- mentimeter
MAATSCHAPPELIJKE CONTEXT
- Maatschappelijke context beïnvloedt ALTIJD het exploratieproces
Bv. Negatief gekeken naar psychiatrie : ik wil me laten opnemen, : ‘nee, dat moet ge niet doen want ze
verklaren u gek’
Door media & wetenschappelijke onderzoeken onder aandacht andere kijk door maatschappij
- Aan welke problemen/doelgroepen worden er middelen toegekend?
• Gratis eerste lijnspsychologische zorg (ELP) hulp voor jongeren - (psychisch welzijn: slechts 3
op 10 mensen zoekt hulp binnen 3 maanden)
• Lange wachtlijsten binnen jeugdzorg – toenemende agressie in jeugdhulp
4
