KSMW
INLEIDING
HOE VERLOOPT HET PROCES (NIET) IN SOCIAL CASEWORK?
INLEIDENDE BEGRIPPEN
Methodisch werken W = tijdens het hulpverlenen gebruik maken van verschillende
methodieken, waarvan aangetoond is dat ze effectief zijn in bepaalde situatie of voor een
bepaalde doelgroep.
Deze effectiviteit werd aangetoond door:
- Praktijkervaring
- (wetenschappelijk) onderzoek
Methodisch werken en de metafoor en de gereedschapskoffer van een loodgieter
Loodgieter laat je niet snel komen, net zoals een MA
Je bent beschaamt om ze te laten komen
Zelf eraan prutsen tot het nog erger wordt
Gereedsschapskoffer sociaal werker
Iets niet werkt → andere techniek
,Methode W :
- Systematische, doelgerichte en procesmatige handelingswijze én bewust.
- Gesystematiseerde manier van werken in een bepaalde situatie om een bepaald doel
te bereiken
- Wat je doet of laat met een cliënt, daar is een goede reden voor
P206 : griekse woord metodos betekent de weg naar
- Specifieke manier van handelen om een bepaald doel te bereiken, WAT ER HOE
GEDAAN WORDT
3 kenmerken van methodisch werken
Waarom?
Je bent een professionele hulpverlener & in staat zijn om je hulpverlening op professionele
gronden uitvoeren
Doelgericht :
- Oplossen van een probleem
- Gericht zijn op behalen van doelen
- Veranderen aan situatie → vervallen/ vervangen
- Niet te groot
- haalbaar, realistisch zijn
- Doelen worden bepaald in DIALOOG met je cliënt en/of zijn omgeving
- regelmatig geëvalueerd en bijstellen
- vaak tussenstappen nodig
Systematisch :
- Verschillende stappen / fasen die we doorlopen
- In een bepaalde logische volgorde
- Stappenplan
- Ordelijk & samenhangend
- Stappen afleiden van te bereiken doel
Procesmatig :
- Richten op verschillende processen
- Per fase : specifieke technieken
- Bewust omgaan met interventies
- Rekening houden met het tempo van de cliënt
- in contact / relatie met de cliënt = relatieontwikkeling
, - Afgestemd op de vraag van de cliënt, bepalen van bereiken doel, rekening houden
met wijzigingen = probleemafwikkeling
- Gericht op de cliënt sterker en vaardiger maken, TOT hun recht laten komen =
cliëntontwikkeling
Methodiek W
- De leer van een methode
- Vanuit praktijk gebaseerd op theoretische inzichten over de manier waarop
mogelijkheden van cliënten, omgeving & hulpverleningsmethoden met elkaar
verbonden zijn
1. Draagt bij tot BEWUST + VERANTWOORD kiezen en handelen
- Wat wil de hulpvrager bereiken? Hoe kunnen we dit realiseren? …
- Welke specifieke doelgroep?
- Omgeving rond cliënt al dan niet betrekken bij proces?
Het WAAROM? en het WAT? en het HOE?
2. steunt op ethische W kaders
- alert en kritische nadenken
- alle waarden en normen die aan de orde zijn (cliënt – MA – organisatie(s) –
samenleving)
- een zoekproces om tot verantwoorde en afgewogen keuzes te komen: de dingen
goed doen maar ook de goede dingen doen
- lastige dilemma’s
- tijd & ruimte om na te denken & overleg met beroepsgenoten
- én steunt op normatieve W kaders
• waarden & normen die belangrijk zijn
3. uitwisseling tussen theorie en praktijk (wetenschappelijk – evidence based W ) →
practice based evidence W
Practice based evidence : interventies die op basis van ervaringskennis, persoonlijke kennis,
stille kennis een bepaalde gelegenheid verwerven & grotere kans op effectiviteit
Evidence based practice : praktijken en praktijk modellen waarvan empirische aantoonbaar
is dat ze een grotere kans hebben op effect
- kleine selectie van cliënten met een probleem
- behandeld door mensen die methode theoretisch ontwikkelde
- in praktijk toepassen door hulpverleners met minder omschreven problemen
- goeie afstemming nodig
, - Verwijst naar een handelingsmodel (weten hoe te handelen) én
verklaringstheorieën, empirische en ethische grondslagen,
- centrale vraag: hoe zou een goede sociaal werker hier handelen?
Eerste methodisch handelen : social casework
Social casework W:
- Is een vorm van methodisch hulpverlenen in het sociaal werk vanaf 20ste eeuw
- = oudste methode van hulpverlening
- Doelgericht proces waarin personen in problematische situatie vanuit plaats worden
geholpen om welzijn te verhogen & samenwerking een essentiële rol speelt
oorspronkelijk ‘de methode van individuele hulpverlening’ ondertussen ook ruimer onder
invloed van systeemdenken (beïnvloeding van de cliënt en zijn omgeving)
- Grondleggers zijn Marie Kamphuis en Florence Hollis
Van een boom met 3 takken …
- Social casework
- Opbouwwerk
- Groepsmaatschappelijk werk
➔ Eigen stroming & accenten
nadien
- groepsmaatschappelijk werk
= helpt personen hun maatschappelijk functioneren te verbeteren door middel van
- doelgerichte groepservaringen bv. VriendEntaal
- persoonlijke moeilijkheden en problemen in groep beter te laten verwerken
bv. assertiviteitstrainingen – praatgroepen rond diverse thema’s (AA,
rouw, …)
- opbouwwerk
= aanpak van maatschappelijke problemen met participatie van de doelgroep
bv. RIMO – buurtopbouwwerk (versterken cohesie, ontmoetingsruimte voor
jongeren, samenbrengen van verschillende culturen, …)
… naar een boom met veel takken!
→ brede kruin met vele vertakkingen
→ diverse methodieken
INLEIDING
HOE VERLOOPT HET PROCES (NIET) IN SOCIAL CASEWORK?
INLEIDENDE BEGRIPPEN
Methodisch werken W = tijdens het hulpverlenen gebruik maken van verschillende
methodieken, waarvan aangetoond is dat ze effectief zijn in bepaalde situatie of voor een
bepaalde doelgroep.
Deze effectiviteit werd aangetoond door:
- Praktijkervaring
- (wetenschappelijk) onderzoek
Methodisch werken en de metafoor en de gereedschapskoffer van een loodgieter
Loodgieter laat je niet snel komen, net zoals een MA
Je bent beschaamt om ze te laten komen
Zelf eraan prutsen tot het nog erger wordt
Gereedsschapskoffer sociaal werker
Iets niet werkt → andere techniek
,Methode W :
- Systematische, doelgerichte en procesmatige handelingswijze én bewust.
- Gesystematiseerde manier van werken in een bepaalde situatie om een bepaald doel
te bereiken
- Wat je doet of laat met een cliënt, daar is een goede reden voor
P206 : griekse woord metodos betekent de weg naar
- Specifieke manier van handelen om een bepaald doel te bereiken, WAT ER HOE
GEDAAN WORDT
3 kenmerken van methodisch werken
Waarom?
Je bent een professionele hulpverlener & in staat zijn om je hulpverlening op professionele
gronden uitvoeren
Doelgericht :
- Oplossen van een probleem
- Gericht zijn op behalen van doelen
- Veranderen aan situatie → vervallen/ vervangen
- Niet te groot
- haalbaar, realistisch zijn
- Doelen worden bepaald in DIALOOG met je cliënt en/of zijn omgeving
- regelmatig geëvalueerd en bijstellen
- vaak tussenstappen nodig
Systematisch :
- Verschillende stappen / fasen die we doorlopen
- In een bepaalde logische volgorde
- Stappenplan
- Ordelijk & samenhangend
- Stappen afleiden van te bereiken doel
Procesmatig :
- Richten op verschillende processen
- Per fase : specifieke technieken
- Bewust omgaan met interventies
- Rekening houden met het tempo van de cliënt
- in contact / relatie met de cliënt = relatieontwikkeling
, - Afgestemd op de vraag van de cliënt, bepalen van bereiken doel, rekening houden
met wijzigingen = probleemafwikkeling
- Gericht op de cliënt sterker en vaardiger maken, TOT hun recht laten komen =
cliëntontwikkeling
Methodiek W
- De leer van een methode
- Vanuit praktijk gebaseerd op theoretische inzichten over de manier waarop
mogelijkheden van cliënten, omgeving & hulpverleningsmethoden met elkaar
verbonden zijn
1. Draagt bij tot BEWUST + VERANTWOORD kiezen en handelen
- Wat wil de hulpvrager bereiken? Hoe kunnen we dit realiseren? …
- Welke specifieke doelgroep?
- Omgeving rond cliënt al dan niet betrekken bij proces?
Het WAAROM? en het WAT? en het HOE?
2. steunt op ethische W kaders
- alert en kritische nadenken
- alle waarden en normen die aan de orde zijn (cliënt – MA – organisatie(s) –
samenleving)
- een zoekproces om tot verantwoorde en afgewogen keuzes te komen: de dingen
goed doen maar ook de goede dingen doen
- lastige dilemma’s
- tijd & ruimte om na te denken & overleg met beroepsgenoten
- én steunt op normatieve W kaders
• waarden & normen die belangrijk zijn
3. uitwisseling tussen theorie en praktijk (wetenschappelijk – evidence based W ) →
practice based evidence W
Practice based evidence : interventies die op basis van ervaringskennis, persoonlijke kennis,
stille kennis een bepaalde gelegenheid verwerven & grotere kans op effectiviteit
Evidence based practice : praktijken en praktijk modellen waarvan empirische aantoonbaar
is dat ze een grotere kans hebben op effect
- kleine selectie van cliënten met een probleem
- behandeld door mensen die methode theoretisch ontwikkelde
- in praktijk toepassen door hulpverleners met minder omschreven problemen
- goeie afstemming nodig
, - Verwijst naar een handelingsmodel (weten hoe te handelen) én
verklaringstheorieën, empirische en ethische grondslagen,
- centrale vraag: hoe zou een goede sociaal werker hier handelen?
Eerste methodisch handelen : social casework
Social casework W:
- Is een vorm van methodisch hulpverlenen in het sociaal werk vanaf 20ste eeuw
- = oudste methode van hulpverlening
- Doelgericht proces waarin personen in problematische situatie vanuit plaats worden
geholpen om welzijn te verhogen & samenwerking een essentiële rol speelt
oorspronkelijk ‘de methode van individuele hulpverlening’ ondertussen ook ruimer onder
invloed van systeemdenken (beïnvloeding van de cliënt en zijn omgeving)
- Grondleggers zijn Marie Kamphuis en Florence Hollis
Van een boom met 3 takken …
- Social casework
- Opbouwwerk
- Groepsmaatschappelijk werk
➔ Eigen stroming & accenten
nadien
- groepsmaatschappelijk werk
= helpt personen hun maatschappelijk functioneren te verbeteren door middel van
- doelgerichte groepservaringen bv. VriendEntaal
- persoonlijke moeilijkheden en problemen in groep beter te laten verwerken
bv. assertiviteitstrainingen – praatgroepen rond diverse thema’s (AA,
rouw, …)
- opbouwwerk
= aanpak van maatschappelijke problemen met participatie van de doelgroep
bv. RIMO – buurtopbouwwerk (versterken cohesie, ontmoetingsruimte voor
jongeren, samenbrengen van verschillende culturen, …)
… naar een boom met veel takken!
→ brede kruin met vele vertakkingen
→ diverse methodieken
