STAATS- EN BESTUURSRECHT
Voordat de overheid bevoegdheden heeft om regulerend op te treden is van belang te weten
welke instanties tot de overheid behoren en welke bevoegdheden zij hebben
Nederland is een staat met een koningshuis, een regering, een parlement, decentrale
overheden en ‘semi’-bestuursorganen
Staat = een soevereine (recht om het hoogste gezag uit te oefenen zonder verantwoording)
organisatie bestaande (politiek) bestuur met gezag over een territoriaal gebied
STAAT DER NEDERLANDEN
Koninkrijk der Nederlanden
o Landen
Nederland
Aruba
Curaçao
Sint Maarten
o Eilanden (gemeenten die onder het land Nederland vallen)
Bonaire
Saba
Sint Eustatius
SCHEIDING DER MACHTEN (TRIAS POLITICA)
Wetgevend
o Regering (koning + ministers) + Staten-Generaal (Eerste+ Tweede kamer)
Uitvoerend
o Regering
Controlerend
o Parlement (Eerste + Tweede kamer)
WETGEVING
Kabinet = ministers + staatssecretarissen
o Staatssecretarissen mogen een vergadering van de ministerraad bijwonen m.b.t. hun
aandachtsgebied
De regering kan een wetsvoorstel indienen, de leden van de Tweede Kamer kunnen een
initiatiefvoorstel indienen.
Wetgevingsprocedure in het kort:
1. Indiening voorstel of initiatief
2. De Tweede Kamer gaat vergaderen en waar nodig het voorstel amenderen
3. De Tweede Kamer gaat stemmen
4. Na aanname door de Tweede Kamer gaat het voorstel zoals die is aangenomen naar de
Eerste Kamer voor beraadslaging en stemming
5. De Eerste Kamer mag het voorstel niet wijzigen, behoudens een novelle
6. Als de Eerste Kamer het voorstel aanneemt wordt het naar de regering gezonden
7. De verantwoordelijke minister en de koning tekenen het voorstel (bekrachtiging)
8. Na publicatie ‘is het wet’
MOTIE VAN WANTROUWEN
, Regering functioneert niet goed -> parlement kan een motie van wantrouwen aannemen: het
vertrouwen in het kabinet of in een minister/staatssecretaris is opgegeven
In de regel stapt de bewindspersoon of het kabinet op
KABINET
Meerderheidskabinet bestaat uit partijen die een meerderheid hebben in de Tweede Kamer
o Regeringsvoorstellen kunnen op steun van de Tweede Kamer rekenen
Minderheidskabinet bestaat uit partijen die geen meerderheid hebben in de Tweede Kamer
o Lastiger om steun van de Tweede Kamer te krijgen bij regeringsvoorstellen
o Kan met gedoogsteun toch een meerderheid in de Tweede Kamer bewerkstelligen
HIËRARCHIE VAN WET-/-REGELGEVING
1. Internationaal/Europees recht
o Europees recht is afkomstig van de EU
o Internationaal recht vloeit voor uit verdragen waar Nederland zich aan heeft
verbonden
2. Statuut van het koninkrijk
3. Grondwet
4. Wetten
5. AMvB
6. Ministeriële regeling
7. Provinciale verordening
8. Gemeentelijke verordening
ERVM: Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mensen (internationaal recht)
Verdrag gesloten door lidstaten op het Europese continent, niet door de EU
ALGEMENE WET BESTUURSRECHT
Regelt:
o Handhaving (H5)
Straf door bestuursorgaan
Bestuurlijke boete: geldboete als straf
Herstel door bestuursorgaan
Bestuursdwang: bestuursorgaan herstelt op kosten van de overtreder
Dwangsom: bestuursorgaan verplicht de overtreder tot herstel,
anders geldbedrag
(Mogen niet tegelijk worden opgelegd)
o Rechtsbescherming
O BESLUITEN
Art. 1:3 Awb
SCHRIFTELIJKE beslissing
Van een BESTUURSORGAAN
o A-orgaan: krachtens publiekrecht opgericht
o B-orgaan: enig openbaar gezag
Inhoudende een PUBLIEKRECHTELIJKE RECHTSHANDELING
Beschikking (bezwaar)
Besluit van algemene strekking (zienswijze)
Algemeen verbindend voorschrift
Concretiserend besluit van algemene strekking
, Wordt gevolgd door bijzondere wetgeving, regelt bijzondere wetgeving niks over een
onderwerp, dán geldt Awb
BEZWAAR EN BEROEP
Normale procedure: bezwaar – beroep – hoger beroep bij Raad van State
Of administratief beroep: lijkt op bezwaar maar dan bij een ander bestuursorgaan dan die het
bestreden besluit heeft genomen
Bezwaar en beroep hebben geen schorsende werking: art. 6:16 Awb, dus:
Art. 8:81 Awb: voorlopende voorziening, eisen:
o Bodemprocedure: bezwaar of beroep moet al zijn ingesteld
o Onverwijlde spoed: er moet dwingende urgentie achter zitten
o Bevoegde voorzieningenrechter: verzoek op een voorlopige voorziening moet worden
ingediend bij de voorzieningenrechten van de bevoegde bestuursrechter
BEZWAARSCHRIFTPROCEDURE
Vooronderzoek
1. Bezwaar tijdig? (art. 6:7 Awb: zes weken)
2. Bezwaar tegen een besluit?
3. Is de bezwaarmaker een belanghebbende?
4. Is het juiste bestuursorgaan aangeschreven?
5. Voldoet het bezwaarschrift aan de wettelijke vereisten? (art. 6:5 Awb)
o Vier mogelijke uitspraken
1. Niet bevoegd
2. Niet ontvankelijk (niet voldaan aan formele vereisten)
3. Ongegrond
4. Gegrond
BEROEPSPROCEDURE
1. Formele vereisten
2. Indieningstermijn
3. Vooronderzoek
4. Terechtzitting
5. Uitspraak
6. Gevolgen
Beroep niet mogelijk m.b.t. algemeen verbindende voorschriften en beleidsregels
Uitzondering, sommige AVV’s wel, zoals in het omgevingsplan (beroep bij RvS, art. 16.62 Ow)
KOSTENVERHAAL
Initiatiefnemers die zelf geen overheidsinstelling zijn maar die wel hulp van
overheidsinstellingen nodig hebben. De kosten die de overheidsinstelling, bijv. gemeente,
maakt om bijv. regelgeving aan te passen, verhaalt de gemeente deels op de initiatiefnemer.
Verplichte bijdrage van de initiatiefnemer aan de gemeente
Bestuursorganen zijn verplicht de bijdrage te verhalen
Primair wordt een overeenkomst gesloten met de initiatiefnemer
Indien de overeenkomst er niet is of de bijdrage niet is verhaald, wordt een publiekrechtelijke
weg gekozen
Zo lang de bijdrage niet is voldaan, mag het project niet worden gestart