H16:Spijsverteringsstelsel
INLEIDING MAAG- EN DARMSTELSEL
● Alle levende wezens moeten voedingsstoffen uit hun omgeving opnemen om te overleven
⮚ Nodig voor opbouw (= anabolisme)
⮚ Afgebroken om energie te leveren (= katabolisme)
● Onderdelen van het spijsverteringskanaal/GI kanaal
16.1 HET SPIJSVERTERINGSKANAAL EN DE BIJHORENDE ORGANEN VERRICHTEN VERSCHILLENDE
FUNCTIES TEN BEHOEVE VAN DE OMZETTING VAN DE VOEDINGSMIDDELEN
● Functies van het GI kanaal
1. Ingestie
⮚ Wanneer voedsel via de mond het GI kanaal binnenkomt
2. Mechanische verwerking
⮚ De fysieke bewerking ven (vast) voedsel door:
- De tong en gebitselementen
- Knedende en mengende bewegingen GI kanaal
, ⮚ Makkelijkere voortbeweging doorheen kanaal
⮚ Oppervlaktevergroting (makkelijkere enzymatische vertering)
3. Vertering
⮚ De chemische afbraak van voedsel
⮚ Afbraak van voedsel tot kleine organische bouwstoffen
- Worden opgenomen door het epitheel van het GI kanaal
4. Secretie
⮚ Afgifte van water, zuren, enzymen en buffers door het GI kanaal en accessoire
structuren (vb. gal, pancreas, enz…)
5. Opname
⮚ Verplaatsing van kleine organische moleculen, elektrolyten, vitaminen en water
doorheen het epitheel (=dekweefsel) van het GI kanaal
6. Uitscheiding
⮚ De verwijdering van afvalstoffen uit de lichaamsvloeistoffen
⮚ Worden in het GI kanaal ingedikt en onder de vorm van Feces (ontlasting)
uitgescheiden
● Functies GI kanaal
⮚ Bijkomende functie is afweer
▪ Bekleding GI kanaal beschermt omringende weefsels tegen:
- Slijtage (zuren en enzymen)
- Bacteriën die ingeslikt worden of aanwezig zijn in GI kanaal
, 16.1.3 DE VERPLAATSING VAN DE SPIJSBRIJ
● Verplaatsing van de spijsbrij
⮚ Autonome spiercellen in spierweefsel van GI kanaal veroorzaken contractiegolven
▪ Gecoördineerde cycli van activiteit
▪ Ritmische cycli van activiteit
⮚ Spelen een rol in 2 processen
I. Peristaltiek
● Gecoördineerde spiercontractie
🡪 voortstuwing spijsbrij doorheen hele GI kanaal
🡪 Peristaltische beweging:
- Samentrekking kringspieren achter voedselbrok
- Daarna samentrekking lengtespieren (verkorting van aangrenzende
segmenten van het GI kanaal)
- Nieuwe contractie kringspieren
- Peristaltische beweging van de maag
II. Segmentatiebewegingen
● In sommige delen van de dunne darm (jejunum)
INLEIDING MAAG- EN DARMSTELSEL
● Alle levende wezens moeten voedingsstoffen uit hun omgeving opnemen om te overleven
⮚ Nodig voor opbouw (= anabolisme)
⮚ Afgebroken om energie te leveren (= katabolisme)
● Onderdelen van het spijsverteringskanaal/GI kanaal
16.1 HET SPIJSVERTERINGSKANAAL EN DE BIJHORENDE ORGANEN VERRICHTEN VERSCHILLENDE
FUNCTIES TEN BEHOEVE VAN DE OMZETTING VAN DE VOEDINGSMIDDELEN
● Functies van het GI kanaal
1. Ingestie
⮚ Wanneer voedsel via de mond het GI kanaal binnenkomt
2. Mechanische verwerking
⮚ De fysieke bewerking ven (vast) voedsel door:
- De tong en gebitselementen
- Knedende en mengende bewegingen GI kanaal
, ⮚ Makkelijkere voortbeweging doorheen kanaal
⮚ Oppervlaktevergroting (makkelijkere enzymatische vertering)
3. Vertering
⮚ De chemische afbraak van voedsel
⮚ Afbraak van voedsel tot kleine organische bouwstoffen
- Worden opgenomen door het epitheel van het GI kanaal
4. Secretie
⮚ Afgifte van water, zuren, enzymen en buffers door het GI kanaal en accessoire
structuren (vb. gal, pancreas, enz…)
5. Opname
⮚ Verplaatsing van kleine organische moleculen, elektrolyten, vitaminen en water
doorheen het epitheel (=dekweefsel) van het GI kanaal
6. Uitscheiding
⮚ De verwijdering van afvalstoffen uit de lichaamsvloeistoffen
⮚ Worden in het GI kanaal ingedikt en onder de vorm van Feces (ontlasting)
uitgescheiden
● Functies GI kanaal
⮚ Bijkomende functie is afweer
▪ Bekleding GI kanaal beschermt omringende weefsels tegen:
- Slijtage (zuren en enzymen)
- Bacteriën die ingeslikt worden of aanwezig zijn in GI kanaal
, 16.1.3 DE VERPLAATSING VAN DE SPIJSBRIJ
● Verplaatsing van de spijsbrij
⮚ Autonome spiercellen in spierweefsel van GI kanaal veroorzaken contractiegolven
▪ Gecoördineerde cycli van activiteit
▪ Ritmische cycli van activiteit
⮚ Spelen een rol in 2 processen
I. Peristaltiek
● Gecoördineerde spiercontractie
🡪 voortstuwing spijsbrij doorheen hele GI kanaal
🡪 Peristaltische beweging:
- Samentrekking kringspieren achter voedselbrok
- Daarna samentrekking lengtespieren (verkorting van aangrenzende
segmenten van het GI kanaal)
- Nieuwe contractie kringspieren
- Peristaltische beweging van de maag
II. Segmentatiebewegingen
● In sommige delen van de dunne darm (jejunum)
