Rudy Vandevoorde
Methodisch werken in de gezondheidszorg
INLEIDING
Methodisch werken is 1 van de belangrijkste beroepsgerichte competenties die
een zorgverlener moet verwerven.
De gezamenlijke taal zorgt ervoor dat de zorg vlot kan worden afgestemd met
andere zorgverleners. Het zorgt voor minder misverstanden en een vlottere
samenwerking. Ze porberen dagelijks het verschil te maken in het leven van heel
wat mensen.
HOOFDSTUK 1: inleiding in de gezondheidszorg
1.1Gezondheidszorgsysteem
1.2Gezond versus ziek
1.3Cure, care en gezondheidsbevordering
De zorgsector is een verzamelnaam voor alle professionele aanbieders van
zorg gericht op genezing (= cure) of langdurige zorg/verzorging (= care en
gezondheidsbevordering. Zorgverleners bieden verschillende soorten zorg
aan zoals VOORBEELD: het gezond maken/houden van wie ziek is, zich ziek
voelt of een beperking heeft.
Wat is het verschil tussen cure en care
1.3.1 Cure
= medisch geschoolden (arts, vpk)
Wat is curatieve zorg of cure? (5)
- Zorg gericht op onderzoeken, diagnosticeren en behandelen van ziekte of
aandoening met de bedoeling om te genezen;
- Betreft fysiek en psychisch herstel of verbetering;
- Meestal kortdurend;
- Bekostigt door de sociale zekerheid van het RIZIV1 via het ziekenfonds
- Eerstelijnszorg (in een algemeen of universitair ziekenhuis, medisch-
specialistische zorg, ambulant en residentieel)
Ambulant Je moet blijven in het ziekenhuis
Residentie Je mag naar huis
el
1.3.2 Care
Wat is care? (5)
- Gezondheidszorg gericht op langdurige verzorging en revalidatie (> 1
jaar)
- Voorkomen (=preventie) van beperkingen en complicaties van ziekten of
aandoeningen
- Ondersteunen van de kwaliteit (care) van leven
- Bestemd voor mensen met een beperking, chronisch zieken en ouderen
die professionele begeleiding nodig hebben
- Voorzien vanuit Vlaams niveau
1.3.3 Gezondheidsbevordering
Wat is/ waaruit bestaat gezondheidsbevordering?
- Regionale bevoegdheid
1
Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering. Gelegen in Brussel. Vertakt in
ziekenfondsen/mutualiteiten (deze zijn een soort doorgeefluik)
1
, Rudy Vandevoorde
- 3 onderdelen: ziektepreventie, gezondheidspromotie en
gezondheidsbescherming
1.3.3.1 Ziektepreventie
EXAMEN: Hoeveel vormen van preventie zijn er EN leg uit?
= er zijn er 3: primair, secundair en tertiair
1. Primaire preventie
DOEL: Activiteiten die gezondheidsproblemen, specifieke aandoeningen of
ongevallen voorkomen
VOORBEELDEN: vaccineren, gezondheidsbevordering en
gezondheidsvoorlichting enkel terugbetaald als het probleem er al is
2. Secundaire preventie
= Gaat uit van aanwezigheid van predisponerende conditie
2 zaken
o Vermoed dat er aanleg is om een bepaalde ziekte
o Aandoening te ontwikkelen of er bestaat een extern risico
Vroegtijdige opsporing/tijdig ingrijpen
o Zorgt voor aandoening/ziekte verhinderen/reduceren of gevolgen
beperken Uitzondering: dyslexie
3. Tertiaire preventie (4)
= Er is al sprake van ziekte/stoornis
DOEL: Gevolgen beperken door negatieve implicatie op diverse gebieden
(sociaal, emotioneel, cognitief, perceptueel, motorisch) te voorkomen
1.3.3.2 Gezondheidspromotie
Gezondheidsprom Is wanneer men de gezondheidstoestand van een groep
otie mensen probeert te verbeteren zonder individuele
benadering
VOORBEELDEN: promoten bewegingsprogramma’s,
aanzetten tot evenwichtige voeding, campagnes rond
veilig vrijen, voedingsdriehoeken. Voor
lichtingscampagnes kunnen zich richten op individuen of
groepen (algemene/specifieke doelgroep)
1.3.3.3 Gezondheidsbescherming
Wat is gezondheidsbescherming, wie zorgt daarvoor en wat is het doel
ervan? (3)
- Het beschermen van individuen tegen schadelijke invloeden
- Taken van FOD (federale overheidsdienst volksgezondheid)
- DOEL: wet- en regelgeving met betrekking tot verbetering van
arbeidsomstandigheden en controles uitgevoerd door milieu- en
voedingsinspectie.
1.4Toegankelijkheid van de zorg: nulde-, eerste-, tweede en derdelijnszorg
= echelonnering
Echelonner Doorlopen van een zorgtraject om stapsgewijs met uw ziekte of
en probleem om te gaan/genezen
2
, Rudy Vandevoorde
1.4.1 Nuldelijnszorg
= Verleende zorg voor er een hulpvraag of gezondheidsklachten zijn
VOORBEELD: Consultaties bij Kind&Gezin, CLB, vrijwilligers/mantelzorgers
Wat is mantelzorg?
= mantelzorg omvat de praktische en emotionele steun die personen met
langdurige gezondheidsproblemen (vb. chronisch) vanuit hun directe omgeving
VOORBEELD: partner, familie… krijgen.
Wat onderscheid mantelzorgers van professionele zorgverleners en
vrijwilligers?
= Mantelzorgers bieden hulp omdat ze een persoonlijke band hebben met de
patiënt. De ondersteuning komt niet vanuit beroepsmatige context en ze worden
niet betaald (ze worden wel vergoed door de mutualiteit).
= Vrijwilligerswerk is wettelijk geregeld en gaat uit van een organisatie.
Rotatism Verkeerde uitspraak tongpunt ‘r’. Ze zeggen ‘l’ (cure)
e
1.4.2 Eerstelijnszorg (zelfstandige)
= Direct toegankelijk (aan huis/directe omgeving). Breed opgeleide professionals
(generalisten = algemene opleiding)
VOORBEELD: huisarts, vroedvrouw, kinesitherapeut, tandarts, apotheker,
verpleegkundige, spoeddiensten, diensten maatschappelijk werk, paramedicus,
klinisch psycholoog
1.4.3 Tweedelijnszorg (ziekenhuizen, woonzorgcentra)
= Wanneer gezondheidsproblemen meer expertise (ervaring) vereisen
(specialistische zorg nodig). Vaak aan de hand van een opname. Meestal met een
voorschrift.
VOORBEELD: geneesheer-specialist, algemeen ziekenhuis, psychiatrisch
ziekenhuis, polikliniek, revalidatiecentrum
1.4.4 Derdelijnszorg (universitaire ziekenhuizen)
= Universitaire ziekenhuizen, deze ziekenhuizen bieden minstens dezelfde
dienstverlening als een algemeen ziekenhuis. Ze behandelen ziektes en
aandoeningen en heel gespecialiseerde behandelingen (CHISIS = tropische ziekte,
kan genetisch bepaald worden)
Wie hoort in welk echelon thuis? (3)
o Paramedici: tweedelijn (bij wet niet direct toegankelijk)
o VPK, vroedvrouwen, kinesitherapeuten, psychologen en
orthopedagogen: elk echelon
o Dagbehandeling, nachtopvang en beschermd wonen: moeilijk te
bepalen
1.5Organisatie van de zorg
De zorg kan ingedeeld worden in:
- De plaats: waar de zorg verleend wordt
3
Methodisch werken in de gezondheidszorg
INLEIDING
Methodisch werken is 1 van de belangrijkste beroepsgerichte competenties die
een zorgverlener moet verwerven.
De gezamenlijke taal zorgt ervoor dat de zorg vlot kan worden afgestemd met
andere zorgverleners. Het zorgt voor minder misverstanden en een vlottere
samenwerking. Ze porberen dagelijks het verschil te maken in het leven van heel
wat mensen.
HOOFDSTUK 1: inleiding in de gezondheidszorg
1.1Gezondheidszorgsysteem
1.2Gezond versus ziek
1.3Cure, care en gezondheidsbevordering
De zorgsector is een verzamelnaam voor alle professionele aanbieders van
zorg gericht op genezing (= cure) of langdurige zorg/verzorging (= care en
gezondheidsbevordering. Zorgverleners bieden verschillende soorten zorg
aan zoals VOORBEELD: het gezond maken/houden van wie ziek is, zich ziek
voelt of een beperking heeft.
Wat is het verschil tussen cure en care
1.3.1 Cure
= medisch geschoolden (arts, vpk)
Wat is curatieve zorg of cure? (5)
- Zorg gericht op onderzoeken, diagnosticeren en behandelen van ziekte of
aandoening met de bedoeling om te genezen;
- Betreft fysiek en psychisch herstel of verbetering;
- Meestal kortdurend;
- Bekostigt door de sociale zekerheid van het RIZIV1 via het ziekenfonds
- Eerstelijnszorg (in een algemeen of universitair ziekenhuis, medisch-
specialistische zorg, ambulant en residentieel)
Ambulant Je moet blijven in het ziekenhuis
Residentie Je mag naar huis
el
1.3.2 Care
Wat is care? (5)
- Gezondheidszorg gericht op langdurige verzorging en revalidatie (> 1
jaar)
- Voorkomen (=preventie) van beperkingen en complicaties van ziekten of
aandoeningen
- Ondersteunen van de kwaliteit (care) van leven
- Bestemd voor mensen met een beperking, chronisch zieken en ouderen
die professionele begeleiding nodig hebben
- Voorzien vanuit Vlaams niveau
1.3.3 Gezondheidsbevordering
Wat is/ waaruit bestaat gezondheidsbevordering?
- Regionale bevoegdheid
1
Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering. Gelegen in Brussel. Vertakt in
ziekenfondsen/mutualiteiten (deze zijn een soort doorgeefluik)
1
, Rudy Vandevoorde
- 3 onderdelen: ziektepreventie, gezondheidspromotie en
gezondheidsbescherming
1.3.3.1 Ziektepreventie
EXAMEN: Hoeveel vormen van preventie zijn er EN leg uit?
= er zijn er 3: primair, secundair en tertiair
1. Primaire preventie
DOEL: Activiteiten die gezondheidsproblemen, specifieke aandoeningen of
ongevallen voorkomen
VOORBEELDEN: vaccineren, gezondheidsbevordering en
gezondheidsvoorlichting enkel terugbetaald als het probleem er al is
2. Secundaire preventie
= Gaat uit van aanwezigheid van predisponerende conditie
2 zaken
o Vermoed dat er aanleg is om een bepaalde ziekte
o Aandoening te ontwikkelen of er bestaat een extern risico
Vroegtijdige opsporing/tijdig ingrijpen
o Zorgt voor aandoening/ziekte verhinderen/reduceren of gevolgen
beperken Uitzondering: dyslexie
3. Tertiaire preventie (4)
= Er is al sprake van ziekte/stoornis
DOEL: Gevolgen beperken door negatieve implicatie op diverse gebieden
(sociaal, emotioneel, cognitief, perceptueel, motorisch) te voorkomen
1.3.3.2 Gezondheidspromotie
Gezondheidsprom Is wanneer men de gezondheidstoestand van een groep
otie mensen probeert te verbeteren zonder individuele
benadering
VOORBEELDEN: promoten bewegingsprogramma’s,
aanzetten tot evenwichtige voeding, campagnes rond
veilig vrijen, voedingsdriehoeken. Voor
lichtingscampagnes kunnen zich richten op individuen of
groepen (algemene/specifieke doelgroep)
1.3.3.3 Gezondheidsbescherming
Wat is gezondheidsbescherming, wie zorgt daarvoor en wat is het doel
ervan? (3)
- Het beschermen van individuen tegen schadelijke invloeden
- Taken van FOD (federale overheidsdienst volksgezondheid)
- DOEL: wet- en regelgeving met betrekking tot verbetering van
arbeidsomstandigheden en controles uitgevoerd door milieu- en
voedingsinspectie.
1.4Toegankelijkheid van de zorg: nulde-, eerste-, tweede en derdelijnszorg
= echelonnering
Echelonner Doorlopen van een zorgtraject om stapsgewijs met uw ziekte of
en probleem om te gaan/genezen
2
, Rudy Vandevoorde
1.4.1 Nuldelijnszorg
= Verleende zorg voor er een hulpvraag of gezondheidsklachten zijn
VOORBEELD: Consultaties bij Kind&Gezin, CLB, vrijwilligers/mantelzorgers
Wat is mantelzorg?
= mantelzorg omvat de praktische en emotionele steun die personen met
langdurige gezondheidsproblemen (vb. chronisch) vanuit hun directe omgeving
VOORBEELD: partner, familie… krijgen.
Wat onderscheid mantelzorgers van professionele zorgverleners en
vrijwilligers?
= Mantelzorgers bieden hulp omdat ze een persoonlijke band hebben met de
patiënt. De ondersteuning komt niet vanuit beroepsmatige context en ze worden
niet betaald (ze worden wel vergoed door de mutualiteit).
= Vrijwilligerswerk is wettelijk geregeld en gaat uit van een organisatie.
Rotatism Verkeerde uitspraak tongpunt ‘r’. Ze zeggen ‘l’ (cure)
e
1.4.2 Eerstelijnszorg (zelfstandige)
= Direct toegankelijk (aan huis/directe omgeving). Breed opgeleide professionals
(generalisten = algemene opleiding)
VOORBEELD: huisarts, vroedvrouw, kinesitherapeut, tandarts, apotheker,
verpleegkundige, spoeddiensten, diensten maatschappelijk werk, paramedicus,
klinisch psycholoog
1.4.3 Tweedelijnszorg (ziekenhuizen, woonzorgcentra)
= Wanneer gezondheidsproblemen meer expertise (ervaring) vereisen
(specialistische zorg nodig). Vaak aan de hand van een opname. Meestal met een
voorschrift.
VOORBEELD: geneesheer-specialist, algemeen ziekenhuis, psychiatrisch
ziekenhuis, polikliniek, revalidatiecentrum
1.4.4 Derdelijnszorg (universitaire ziekenhuizen)
= Universitaire ziekenhuizen, deze ziekenhuizen bieden minstens dezelfde
dienstverlening als een algemeen ziekenhuis. Ze behandelen ziektes en
aandoeningen en heel gespecialiseerde behandelingen (CHISIS = tropische ziekte,
kan genetisch bepaald worden)
Wie hoort in welk echelon thuis? (3)
o Paramedici: tweedelijn (bij wet niet direct toegankelijk)
o VPK, vroedvrouwen, kinesitherapeuten, psychologen en
orthopedagogen: elk echelon
o Dagbehandeling, nachtopvang en beschermd wonen: moeilijk te
bepalen
1.5Organisatie van de zorg
De zorg kan ingedeeld worden in:
- De plaats: waar de zorg verleend wordt
3
