Anatomie
Grote hersenen (cerebrum)
• Frontaalkwab → nadenken, emoties,
plannen maken, taken uitvoeren
o Persoonlijkheidsveranderingen,
geheugenproblemen,
concentratiestoornissen, sociaal
ontremd gedrag
• Pariëtaal kwab → zintuigen, nadenken,
lezen, rekenen, ruimtelijk inzicht
o Gevoelloosheid tegengestelde lichaamshelft, neglect syndroom
• Occipitaalkwab → zien
o Voorwerpen en gezichten niet meer herkennen, blind worden
• Temporaalkwab → taal, geheugen
o Taal minder goed begrijpen, geluiden minder goed begrijpen en
onthouden
Linkerhersenhelft stuurt de rechterhersenhelft aan, rechterhersenhelft stuurt de
linkerhersenhelft aan. Beide helften zijn verbonden door de hersenbalk (corpus callosum).
De hersenschors ontvangt en analyseert informatie uit het lichaam.
Kleine hersenen (cerebellum)
• Beweging, evenwicht, coördinatie
o Verstoring in evenwicht en coördinatie → lopen alsof je gedronken hebt
Hersenstam
• Functies waarbij je niet nadenkt: reflexen, ademhaling, bloedsomloop,
slaap/waakritme
o Vitale functies lopen gevaar → ademhalingsstoornissen
Onderdelen hersenen
- Gebied van Broca: verwerking en produceren van taal, in de frontaalkwab
o Broca’s afasie = moeilijk om duidelijk te spreken
- Gebied van Wernicke: begrijpen van taal, in de temporaalkwab
o Wernicke’s afasie = taal niet meer begrijpen
- Hippocampus: opslag van informatie in het geheugen, ruimtelijke oriëntatie
- Thalamus: dorgeven en aanpassen van prikkels uit de zintuigen, motoriek,
handhaving bewustzijn
- Hypothalamus: homeostase handhaven, besturing hormonale systeem, reguleren
autonome zenuwstelsel, energiehuishouding, biologische klok
, - Hypofyse: uitscheiding van de hormoonproducerende klieren in het lichaam, staat
onder invloed van de hypothalamus, wordt afgeremd door negatieve feedback
Hersenvliezen (van buiten naar binnen):
- Harde hersenvlies = dura mater
- Spinnenwebvlies = arachnoïdea
- Zachte hersenvlies = pia mater
De hersenvliezen zitten om de hersenen heen en
beschermen de hersenen.
Epiduraal hematoom → bloeding tussen de schedel en de dura mater
Subduraal hematoom → bloeding tussen de dura mater en de arachnoïdea
Subarachnoïdale bloeding (SAB) → bloeding tussen de arachnoïdea en de pia mater
Deze bloedingen zorgen voor een verhoogde druk in de hersenen. Patiënten krijgen klachten
zoals hoofdpijn, misselijkheid, verwardheid en bewustzijnsverlies.
Bloedvaten van de hersenen
Uit de aortaboog ontspringt de arteria carotis communis. Deze slagader vertakt in de arteria
carotis interna en arteria carotis externa (hoofdhuid, tong, keel, schildklier en
hersenvliezen). Dit zijn de halsslagaderen.
De wervelslagaders, arteriae vertebralis, komen ter hoogte van het verlengde merg samen
en vormen de arteria basilaris.
Cirkel van Willis = vaatkring van hersenbloedvaten die de linker, rechter, voor en achterkant
verbindt. Het is een beveiligingsmechanisme: als een deel van de doorbloeding wegvalt, kan
de andere kant het overnemen.
Verschillende aders komen vanuit de hersenen samen in de vena jugularis. Deze ader loopt
via de hals naar de vena cava superior.
Ventrikels en liquor
Ventrikels zijn hersenholtes. Hierin stroomt liquor (hersenvocht). Het hersenvocht
beschermt de hersenen en het ruggenmerg tegen schokken. Ook voert het afvalstoffen af,
zorgt het voor het transport van voedingsstoffen en helpt het om een goede temperatuur te
houden.
, Wervelkolom en ruggenmerg
De functie van de wervelkolom is stabiliteit geven aan het lichaam en tegelijkertijd
bewegingen als buigen en draaien mogelijk maken. Door het wervelkanaal loopt het
ruggenmerg: een belangrijke bundel zenuwen. Door het ruggenmerg worden prikkels geleid
en verbindingen gemaakt naar de hersenen en de rest van het lichaam. Ook speelt het een
rol bij een aantal reflexen.
Het ruggenmerg bestaat uit witte en grijze stof. De grijze stof zit aan de binnenkant en bevat
de zenuwcellen. Her wordt de informatie verwerkt. De witte stof zit aan de buitenkant en
bestaat uit gemyeliniseerde axonen. Hier wordt de informatie doorgegeven
Wervels → C1-C7, T1-T12, L1-L5
Er zijn 31 spinale zenuwen. De functie van de zenuwen is om sensorische prikkels naar de
hersenen te geleiden en motorische prikkels naar het lichaam te geleiden.
Hersenzenuwen
Er zijn 12 hersenzenuwen. Deze hersenzenuwen zijn sensorisch of motorisch en sturen
verschillende gebieden aan, voornamelijk in het hoofd en de nek
- I N. olfactrius
- II N. opticus
- III N. oculomtorius
- IV N. troclearis
- V N. trigeminus
- VI N. abducens
- VII N. facialis
- VIII N. vestibulocochlearis
- IX N. glosspharyngeus
- X N. vagus
- XI N. accesorius
- XII hypoglossus
Grote hersenen (cerebrum)
• Frontaalkwab → nadenken, emoties,
plannen maken, taken uitvoeren
o Persoonlijkheidsveranderingen,
geheugenproblemen,
concentratiestoornissen, sociaal
ontremd gedrag
• Pariëtaal kwab → zintuigen, nadenken,
lezen, rekenen, ruimtelijk inzicht
o Gevoelloosheid tegengestelde lichaamshelft, neglect syndroom
• Occipitaalkwab → zien
o Voorwerpen en gezichten niet meer herkennen, blind worden
• Temporaalkwab → taal, geheugen
o Taal minder goed begrijpen, geluiden minder goed begrijpen en
onthouden
Linkerhersenhelft stuurt de rechterhersenhelft aan, rechterhersenhelft stuurt de
linkerhersenhelft aan. Beide helften zijn verbonden door de hersenbalk (corpus callosum).
De hersenschors ontvangt en analyseert informatie uit het lichaam.
Kleine hersenen (cerebellum)
• Beweging, evenwicht, coördinatie
o Verstoring in evenwicht en coördinatie → lopen alsof je gedronken hebt
Hersenstam
• Functies waarbij je niet nadenkt: reflexen, ademhaling, bloedsomloop,
slaap/waakritme
o Vitale functies lopen gevaar → ademhalingsstoornissen
Onderdelen hersenen
- Gebied van Broca: verwerking en produceren van taal, in de frontaalkwab
o Broca’s afasie = moeilijk om duidelijk te spreken
- Gebied van Wernicke: begrijpen van taal, in de temporaalkwab
o Wernicke’s afasie = taal niet meer begrijpen
- Hippocampus: opslag van informatie in het geheugen, ruimtelijke oriëntatie
- Thalamus: dorgeven en aanpassen van prikkels uit de zintuigen, motoriek,
handhaving bewustzijn
- Hypothalamus: homeostase handhaven, besturing hormonale systeem, reguleren
autonome zenuwstelsel, energiehuishouding, biologische klok
, - Hypofyse: uitscheiding van de hormoonproducerende klieren in het lichaam, staat
onder invloed van de hypothalamus, wordt afgeremd door negatieve feedback
Hersenvliezen (van buiten naar binnen):
- Harde hersenvlies = dura mater
- Spinnenwebvlies = arachnoïdea
- Zachte hersenvlies = pia mater
De hersenvliezen zitten om de hersenen heen en
beschermen de hersenen.
Epiduraal hematoom → bloeding tussen de schedel en de dura mater
Subduraal hematoom → bloeding tussen de dura mater en de arachnoïdea
Subarachnoïdale bloeding (SAB) → bloeding tussen de arachnoïdea en de pia mater
Deze bloedingen zorgen voor een verhoogde druk in de hersenen. Patiënten krijgen klachten
zoals hoofdpijn, misselijkheid, verwardheid en bewustzijnsverlies.
Bloedvaten van de hersenen
Uit de aortaboog ontspringt de arteria carotis communis. Deze slagader vertakt in de arteria
carotis interna en arteria carotis externa (hoofdhuid, tong, keel, schildklier en
hersenvliezen). Dit zijn de halsslagaderen.
De wervelslagaders, arteriae vertebralis, komen ter hoogte van het verlengde merg samen
en vormen de arteria basilaris.
Cirkel van Willis = vaatkring van hersenbloedvaten die de linker, rechter, voor en achterkant
verbindt. Het is een beveiligingsmechanisme: als een deel van de doorbloeding wegvalt, kan
de andere kant het overnemen.
Verschillende aders komen vanuit de hersenen samen in de vena jugularis. Deze ader loopt
via de hals naar de vena cava superior.
Ventrikels en liquor
Ventrikels zijn hersenholtes. Hierin stroomt liquor (hersenvocht). Het hersenvocht
beschermt de hersenen en het ruggenmerg tegen schokken. Ook voert het afvalstoffen af,
zorgt het voor het transport van voedingsstoffen en helpt het om een goede temperatuur te
houden.
, Wervelkolom en ruggenmerg
De functie van de wervelkolom is stabiliteit geven aan het lichaam en tegelijkertijd
bewegingen als buigen en draaien mogelijk maken. Door het wervelkanaal loopt het
ruggenmerg: een belangrijke bundel zenuwen. Door het ruggenmerg worden prikkels geleid
en verbindingen gemaakt naar de hersenen en de rest van het lichaam. Ook speelt het een
rol bij een aantal reflexen.
Het ruggenmerg bestaat uit witte en grijze stof. De grijze stof zit aan de binnenkant en bevat
de zenuwcellen. Her wordt de informatie verwerkt. De witte stof zit aan de buitenkant en
bestaat uit gemyeliniseerde axonen. Hier wordt de informatie doorgegeven
Wervels → C1-C7, T1-T12, L1-L5
Er zijn 31 spinale zenuwen. De functie van de zenuwen is om sensorische prikkels naar de
hersenen te geleiden en motorische prikkels naar het lichaam te geleiden.
Hersenzenuwen
Er zijn 12 hersenzenuwen. Deze hersenzenuwen zijn sensorisch of motorisch en sturen
verschillende gebieden aan, voornamelijk in het hoofd en de nek
- I N. olfactrius
- II N. opticus
- III N. oculomtorius
- IV N. troclearis
- V N. trigeminus
- VI N. abducens
- VII N. facialis
- VIII N. vestibulocochlearis
- IX N. glosspharyngeus
- X N. vagus
- XI N. accesorius
- XII hypoglossus
