Strafrecht
Hoorcollege 1
40 mc
Arresten uit boek kennen
Causaliteit; leer van oorzaak en gevolg
Causaliteit is onder andere van belang bij materiële (gevolgs) delicten.
Gebeurtenis = schakel (steken met mes) daardoor komt de vrouw te overlijden
(=gevolg)
Ja/ nee kwestie: het oorzakelijk verband tussen gebeurtenissen wordt wel of
niet aangenomen.
Wat is ook alweer een strafbaar feit
- Menselijke gedraging (een hond kan niet worden vervolgd)
- Delictsomschrijving (bestanddelen)
- Wederrechtelijkheid (element)
- Schuld (element)
Een menselijke gedraging die valt binnen de grenzen van een wettelijke
delictsomschrijving, die wederrechtelijk is en aan schuld te wijten.
Causaliteitstheorieën
1. Leer van de conditio sine qua non
Indien bij het ontbreken van een schakel in de reeks der gebeurtenissen,
het gevolg zou zijn uitgebleven, dan is deze schakel kennelijk onmisbaar is
en daarom als oorzaak aan te wijzen is.
Nadeel: een van de tekortkomingen van deze theorie is dat de
oorzakelijkheid almaar doorgaand is zonder effect/ resultaat (uiteindelijk is
alles dan misschien wel terug te leiden tot de Big Bang)
2. Causa-proximaleer
De laatste schakel is de oorzaak (als er een ongeluk gebeurd en het
slachtoffer uiteindelijk komt te overlijden door de operatie naderhand is de
operatie de oorzaak)
Nadeel: deze theorie kan problemen opleveren bij een wat langere reeks
van gebeurtenissen en geeft niet de mogelijkheid om verder weg liggende,
relevante factoren te betrekken in de causaliteit.
3. Voorzienbaarheidsleer
De nadruk ligt bij deze leer op de handeling waarvan kan worden gezegd
dat deze een gevolg heeft dat naar algemene ervaringsregels redelijkerwijs
voorzienbaar was.
Nadeel: er ontstaan problemen als de omstandigheden van het geval zo
liggen dat het toeval een nogal grote rol heeft gespeeld in het optreden
van de gevolgen het is mogelijk dat er dan een situatie ontstaat waarin
men wel aanvoelt dat het niet onredelijk zou zijn om het gevolg toe te
rekenen aan de dader maar het problematisch is om te stellen dat de
dader het gevolg heeft kunnen zien
, 4. Leer van de redelijke toerekening (huidige leer)
Kun je de verdachte de gebeurtenis die hij veroorzaakt heeft, kun je dat
hem toerekenen; ja of nee.
Opzet en schuld
Per ongeluk/ het niet-opzettelijke, onvoorzichtige handelen; culpoos; culpa
(Latijns voor schuld)
Als opzet of schuld in de delictsomschrijving is opgenomen (subjectieve
bestanddelen) dat doet het er noodzakelijkerwijs toe met welke intentie de dader
gehandeld heeft.
(Porsche arrest)
Culpa is anders dan verwijtbaarheid het is mogelijk dat een dader opzettelijk
handelt, terwijl dit niet verwijtbaar is
Opzet (dolus)
Schuld (culpa)
Opzet en geobjectiveerde delictsbestanddelen
, Wat is schuld (culpa)?
1. Onvoorzichtig
(Zorgvuldigheidseisen)
2. Verwijtbaar
(Gedrag is hem toe te rekenen)
3. Aanmerkelijke mate
Culpoos delict: een strafbaar feit plegen door gebrek aan beleid, door
onvoldoende zorg, door gebrek aan nadenken waar dat eigenlijk nodig was, door
onachtzaamheid.
Bij culpoze delicten gaan de vragen naar de wederrechtelijkheid en de
verwijtbaarheid deel uitmaken van de vraag naar het vervullen van de
delictsomschrijving:
3e voorwaarde: wederrechtelijkheid
4e voorwaarde: schuld (verwijtbaarheid)
Culpa (schuld als bestandsdeel) in delictsomschrijving
Als de elementen wederrechtelijkheid en verwijtbaarheid als element wegvallen
en terugkomen als bestanddeel in de delictsomschrijving dan heeft dat invloed
op de uitspraak die de rechter doet; kans is dan groter op vrijspraak van de
verdachte (?)
Culpa (een verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid) (A):
Bewuste schuld: bewust onvoorzichtig; de culpoze dader realiseert zich dat hij
onvoorzichtig bezig is
Roekeloosheid; als er een of meer gedragingen van de dader aangewezen
kunnen worden die erop duiden dat door hem welbewust onaanvaardbare risico’s
zijn genomen; bewustheid van het risico van ernstige gevolgen, waarbij er op
zeer lichtzinnige wijze van wordt uitgegaan dat deze risico’s zich niet zullen
realiseren.
Onbewuste schuld: onbewust onvoorzichtig; als de wetenschap over de
onvoorzichtigheid niet bij de dader aanwezig is
Hoorcollege 1
40 mc
Arresten uit boek kennen
Causaliteit; leer van oorzaak en gevolg
Causaliteit is onder andere van belang bij materiële (gevolgs) delicten.
Gebeurtenis = schakel (steken met mes) daardoor komt de vrouw te overlijden
(=gevolg)
Ja/ nee kwestie: het oorzakelijk verband tussen gebeurtenissen wordt wel of
niet aangenomen.
Wat is ook alweer een strafbaar feit
- Menselijke gedraging (een hond kan niet worden vervolgd)
- Delictsomschrijving (bestanddelen)
- Wederrechtelijkheid (element)
- Schuld (element)
Een menselijke gedraging die valt binnen de grenzen van een wettelijke
delictsomschrijving, die wederrechtelijk is en aan schuld te wijten.
Causaliteitstheorieën
1. Leer van de conditio sine qua non
Indien bij het ontbreken van een schakel in de reeks der gebeurtenissen,
het gevolg zou zijn uitgebleven, dan is deze schakel kennelijk onmisbaar is
en daarom als oorzaak aan te wijzen is.
Nadeel: een van de tekortkomingen van deze theorie is dat de
oorzakelijkheid almaar doorgaand is zonder effect/ resultaat (uiteindelijk is
alles dan misschien wel terug te leiden tot de Big Bang)
2. Causa-proximaleer
De laatste schakel is de oorzaak (als er een ongeluk gebeurd en het
slachtoffer uiteindelijk komt te overlijden door de operatie naderhand is de
operatie de oorzaak)
Nadeel: deze theorie kan problemen opleveren bij een wat langere reeks
van gebeurtenissen en geeft niet de mogelijkheid om verder weg liggende,
relevante factoren te betrekken in de causaliteit.
3. Voorzienbaarheidsleer
De nadruk ligt bij deze leer op de handeling waarvan kan worden gezegd
dat deze een gevolg heeft dat naar algemene ervaringsregels redelijkerwijs
voorzienbaar was.
Nadeel: er ontstaan problemen als de omstandigheden van het geval zo
liggen dat het toeval een nogal grote rol heeft gespeeld in het optreden
van de gevolgen het is mogelijk dat er dan een situatie ontstaat waarin
men wel aanvoelt dat het niet onredelijk zou zijn om het gevolg toe te
rekenen aan de dader maar het problematisch is om te stellen dat de
dader het gevolg heeft kunnen zien
, 4. Leer van de redelijke toerekening (huidige leer)
Kun je de verdachte de gebeurtenis die hij veroorzaakt heeft, kun je dat
hem toerekenen; ja of nee.
Opzet en schuld
Per ongeluk/ het niet-opzettelijke, onvoorzichtige handelen; culpoos; culpa
(Latijns voor schuld)
Als opzet of schuld in de delictsomschrijving is opgenomen (subjectieve
bestanddelen) dat doet het er noodzakelijkerwijs toe met welke intentie de dader
gehandeld heeft.
(Porsche arrest)
Culpa is anders dan verwijtbaarheid het is mogelijk dat een dader opzettelijk
handelt, terwijl dit niet verwijtbaar is
Opzet (dolus)
Schuld (culpa)
Opzet en geobjectiveerde delictsbestanddelen
, Wat is schuld (culpa)?
1. Onvoorzichtig
(Zorgvuldigheidseisen)
2. Verwijtbaar
(Gedrag is hem toe te rekenen)
3. Aanmerkelijke mate
Culpoos delict: een strafbaar feit plegen door gebrek aan beleid, door
onvoldoende zorg, door gebrek aan nadenken waar dat eigenlijk nodig was, door
onachtzaamheid.
Bij culpoze delicten gaan de vragen naar de wederrechtelijkheid en de
verwijtbaarheid deel uitmaken van de vraag naar het vervullen van de
delictsomschrijving:
3e voorwaarde: wederrechtelijkheid
4e voorwaarde: schuld (verwijtbaarheid)
Culpa (schuld als bestandsdeel) in delictsomschrijving
Als de elementen wederrechtelijkheid en verwijtbaarheid als element wegvallen
en terugkomen als bestanddeel in de delictsomschrijving dan heeft dat invloed
op de uitspraak die de rechter doet; kans is dan groter op vrijspraak van de
verdachte (?)
Culpa (een verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid) (A):
Bewuste schuld: bewust onvoorzichtig; de culpoze dader realiseert zich dat hij
onvoorzichtig bezig is
Roekeloosheid; als er een of meer gedragingen van de dader aangewezen
kunnen worden die erop duiden dat door hem welbewust onaanvaardbare risico’s
zijn genomen; bewustheid van het risico van ernstige gevolgen, waarbij er op
zeer lichtzinnige wijze van wordt uitgegaan dat deze risico’s zich niet zullen
realiseren.
Onbewuste schuld: onbewust onvoorzichtig; als de wetenschap over de
onvoorzichtigheid niet bij de dader aanwezig is
