Nederland binnen Europa en de wereld
Internationaal recht: dit rechtsgebied regelt alle betrekkingen tussen staten
Het openbaar bestuur
Openbare lichamen zijn de staat, de provincies, de gemeenten en de
waterschappen. Zij vormen het openbaar bestuur voor het grondgebied
(territorium) of taakgebied (functie) waarvoor zij op grond van art. 123 of 133 Gw
zijn ingesteld.
Openbare lichamen zijn rechtspersonen die door de wet (‘krachtens
publiekrecht’) zijn ingesteld.
Rechtshandelingen zijn gericht op een rechtsgevolg, waardoor rechten of plichten
ontstaan of worden gewijzigd.
,Bestuursorganen in Nederland en de Europese Unie
Methoden van bevoegdheidsverkrijging
, Decentralisatie = verticale spreiding overheidsmacht; de centrale overheid laat
een deel van haar regelgevende en bestuurlijke taken over aan lagere overheden
die dichter bij de burger staan.
- Verticaal spreiden overheidsmacht om machtscontrole te voorkomen
- Sneller inspelen op de omstandigheden in een bepaald gebied, functie of
sector (de invloed van de burger vergroten)
Welke wetten zijn van belang als het gaat om decentralisatie?
- Grondwet
- Provinciewet
- Gemeentewet
- Waterschapswet
- Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR)
- Ambtinstructie van de CvdK
Territoriale en functionele decentralisatie
Territoriaal: deel overheidsmacht verdelen over publiekrechtelijke lichamen die
binnen een bepaald grondgebied hun bevoegdheden mogen uitoefenen
12 provincies (125 Gw en Provinciewet) en 393 gemeenten (125 Gw en
Gemeentewet)
Functioneel: deel overheidsmacht verdelen over publiekrechtelijke lichamen die
hun bevoegdheden mogen uitoefenen ter verwezenlijking van een bepaald doel
(Waterschap of Nederlandse orde van advocaten)
Gebonden bevoegdheid: als de wet, die de bevoegdheid toekent om een
besluit te nemen, tevens aangeeft hoe een besluit in een bepaalde situatie moet
luiden.
Discretionaire (vrije) bevoegdheid: verwijst naar de bevoegdheid die een
overheidsorgaan of een andere beslissingsbevoegde instantie heeft om een
zekere mate van vrijheid of beoordelingsruimte te gebruiken bij het nemen van
beslissingen.
Een besluit van een bestuursorgaan kan een besluit van algemene strekking
(BAS) (geldend voor iedereen) of een beschikking (voor één persoon) zijn.
Besluit van algemene strekking:
- Algemeen verbindende voorschriften; regels die algemeen en herhaaldelijk
op (rechts) personen of zaken van toepassing zijn
- Beleidsregels: eigen regels die een bestuursorgaan kan opstellen voor het
gebruik van discretionaire bestuursbevoegdheid
- Plannen: voornemens en ideeën om een bepaald doel te realiseren
Sommige plannen zijn wel op een rechtsgevolg gericht en worden dan
door de wet als besluit aangemerkt.
- Overige besluiten van algemene strekking
Verordeningen van de gemeente mogen niet in strijd zijn met hogere, dus
landelijke of provinciale wettelijke voorschriften (art. 121 Gemw). Als er in een
gemeentelijke verordening een bepaling staat waarin al door een wet, een
algemene maatregel van bestuur of een provinciale verordening wordt voorzien,
dan is deze van rechtswege vervallen.
Internationaal recht: dit rechtsgebied regelt alle betrekkingen tussen staten
Het openbaar bestuur
Openbare lichamen zijn de staat, de provincies, de gemeenten en de
waterschappen. Zij vormen het openbaar bestuur voor het grondgebied
(territorium) of taakgebied (functie) waarvoor zij op grond van art. 123 of 133 Gw
zijn ingesteld.
Openbare lichamen zijn rechtspersonen die door de wet (‘krachtens
publiekrecht’) zijn ingesteld.
Rechtshandelingen zijn gericht op een rechtsgevolg, waardoor rechten of plichten
ontstaan of worden gewijzigd.
,Bestuursorganen in Nederland en de Europese Unie
Methoden van bevoegdheidsverkrijging
, Decentralisatie = verticale spreiding overheidsmacht; de centrale overheid laat
een deel van haar regelgevende en bestuurlijke taken over aan lagere overheden
die dichter bij de burger staan.
- Verticaal spreiden overheidsmacht om machtscontrole te voorkomen
- Sneller inspelen op de omstandigheden in een bepaald gebied, functie of
sector (de invloed van de burger vergroten)
Welke wetten zijn van belang als het gaat om decentralisatie?
- Grondwet
- Provinciewet
- Gemeentewet
- Waterschapswet
- Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR)
- Ambtinstructie van de CvdK
Territoriale en functionele decentralisatie
Territoriaal: deel overheidsmacht verdelen over publiekrechtelijke lichamen die
binnen een bepaald grondgebied hun bevoegdheden mogen uitoefenen
12 provincies (125 Gw en Provinciewet) en 393 gemeenten (125 Gw en
Gemeentewet)
Functioneel: deel overheidsmacht verdelen over publiekrechtelijke lichamen die
hun bevoegdheden mogen uitoefenen ter verwezenlijking van een bepaald doel
(Waterschap of Nederlandse orde van advocaten)
Gebonden bevoegdheid: als de wet, die de bevoegdheid toekent om een
besluit te nemen, tevens aangeeft hoe een besluit in een bepaalde situatie moet
luiden.
Discretionaire (vrije) bevoegdheid: verwijst naar de bevoegdheid die een
overheidsorgaan of een andere beslissingsbevoegde instantie heeft om een
zekere mate van vrijheid of beoordelingsruimte te gebruiken bij het nemen van
beslissingen.
Een besluit van een bestuursorgaan kan een besluit van algemene strekking
(BAS) (geldend voor iedereen) of een beschikking (voor één persoon) zijn.
Besluit van algemene strekking:
- Algemeen verbindende voorschriften; regels die algemeen en herhaaldelijk
op (rechts) personen of zaken van toepassing zijn
- Beleidsregels: eigen regels die een bestuursorgaan kan opstellen voor het
gebruik van discretionaire bestuursbevoegdheid
- Plannen: voornemens en ideeën om een bepaald doel te realiseren
Sommige plannen zijn wel op een rechtsgevolg gericht en worden dan
door de wet als besluit aangemerkt.
- Overige besluiten van algemene strekking
Verordeningen van de gemeente mogen niet in strijd zijn met hogere, dus
landelijke of provinciale wettelijke voorschriften (art. 121 Gemw). Als er in een
gemeentelijke verordening een bepaling staat waarin al door een wet, een
algemene maatregel van bestuur of een provinciale verordening wordt voorzien,
dan is deze van rechtswege vervallen.
