1
Literatuur College 1.
How Migration really works.
Mythe 1: migratie is op een historisch hoogtepunt.
Migratie lijkt recordhoogten te bereiken en uit de hand te lopen. Regeringen lijken steeds
machtelozer te staan tegenover de steeds grotere toevloed van migranten en vluchtelingen.
Als gevolg van de mondialisering is het eenvoudiger dan ooit om over grote afstanden te reizen en
contacten te leggen revolutie in mondiale connectiviteit.
Slechts 3% van de wereldbevolking woont in een ander land dan waar ze geboren zijn, dat percentage
is de afgelopen decennia stabiel gebleven. Hoewel het absolute aantal migranten is gestegen, is dat te
verklaren door de groei van de wereldbevolking.
Uit onderzoek blijkt dat de mondiale migratieniveaus aan het einde van de negentiende eeuw hoger
lagen. Dit waren de hoogtijdagen van de trans-Atlantische migratie Europeanen vertrekken van de
‘Oude Wereld’ om hun geluk te vinden in landen van de ‘Nieuwe Wereld’ (Amerika).
De richting van migratie is wel veranderd. Europa is van emigratiecontinent veranderd in een
populaire bestemming voor migranten.
- Eerst hadden verschillende Europese landen koloniën waar kolonisten zich vestigden.
- Het Europese kolonialisme is de grootste illegale immigratiegolf geweest.
- Door de snelle economische groei na de Tweede Wereldoorlog en de uitbouw van de
verzorgingsstaat, werd het voor Europeanen steeds minder aantrekkelijk om te emigreren.
Vuistregel = hoe groter het land, des te hoger het aandeel migranten dat binnen het land blijft en des
te lager het relatieve aantal mensen dat internationaal migreert.
De zichtbaarheid van migranten in steden versterkt het beeld van een migratiecrisis.
Interne migratie: speelt een grotere rol dan internationale migratie. Migratie is een normaal
onderdeel van economische en maatschappelijke ontwikkeling niet een uitzonderlijke crisis.
Verstedelijking: mensen trekken van het platteland naar de stad.
Nieuwe technologie lijdt niet tot meer migratie. Kapitaal en productie kunnen via ‘outsourcing’
worden verplaatst naar de locatie van de goedkope arbeid.
De structurele arbeidstekorten in sectoren die de fysieke aanwezigheid van werknemers vereisen is
de belangrijkste reden voor de continuering van immigratie over de afgelopen decennia.
Mythe 2: illegale migratie loopt uit de hand.
Het beeld dat grenzen overspoeld worden door illegale migranten domineert de politiek en de media.
- Verreweg de meeste migranten steken legaal de grens over.
- Asielzoekers zijn geen illegale migranten het zoeken van asiel is een fundamenteel recht.
,2
De illegale migratie lijkt in de Verenigde Staten een groter probleem dan in Europa. De Mexicaanse-
Amerikaanse landsgrens is makkelijker over te steken dan de Middellandse zee.
Grenzen worden juist steeds strenger bewaakt.
- Westerse landen investeren miljarden in grensbewaking, technologie en verdragen met
buurlanden om migratie te beperken.
- Hoewel mensen blijven proberen de grens over te steken, is dat vaak het gevolg van
strengere regels wie vroeger vrij kon reizen kunnen dat nu niet meer.
- Dit vergroot de zichtbaarheid van illegale migratie. Maar betekent niet dat grenzen
oncontroleerbaar zijn.
De meeste migranten zijn gewenste arbeidskrachten. Zodra migrantengemeenschappen wortel
hadden geschoten, arriveerden nieuwe arbeidskrachten vaak op een meer spontane en soms illegale
wijze de reeds gevestigde migranten informeerden nieuwe migranten over banen en konden hen
op allerlei manieren helpen.
Migratie is sterk gereguleerd: visa, werkvergunningen en grenscontroles zijn sinds de jaren 80 en 90
sterk aangescherpt. Migranten die erin slagen om illegaal een land binnen te komen, vormen een
klein percentage van alle migranten.
Grenzencrisis = vooral een politieke constructie.
Mythe 3: de wereld kampt met een vluchtelingencrisis.
In Europa bereikte het debat over vluchtelingen een kookpunt in 2015, toen ongeveer 1 miljoen
Syrische vluchtelingen naar Europa migreerden.
Steeds meer asielzoekers worden niet als ‘echte’ vluchtelingen gezien, maar als economische
migranten die zich als vluchtelingen voordoen. Zij zouden misbruik maken van het asielsysteem. Het
hedendaagse asielsysteem is gebaseerd op het VN-vluchtelingenverdrag. Volgens het verdrag is het
een fundamenteel recht om internationale grenzen over te steken om bescherming te zoeken tegen
geweld en vervolging het idee van een illegale asielzoeker is dus intrinsiek tegenstrijdig.
Non-refoulementprincipe: het is verboden voor landen om asielzoekers uit te zetten naar landen
waar ze mogelijk gevaar lopen of worden vervolgd, zonder dat er eerst onderzocht is of de aanspraak
op de vluchtelingenstatus rechtmatig is.
Het idee dat het westen wordt geconfronteerd met een vluchtelingencrisis is gebaseerd op:
1. Het aantal vluchtelingen in de wereld een recordhoogte bereikt heeft.
2. Het aantal vluchtelingen naar het westen in hoog tempo toeneemt.
3. Steeds meer asielzoekers in werkelijkheid economische migranten zijn.
Dit is alle drie niet waar.
Hoewel conflicten en oorlogen veel mensen hebben verdreven, is het aantal vluchtelingen als
percentage van de wereldbevolking relatief laag. Het grootste deel van de hedendaagse vluchtelingen
blijft dicht bij huis vaak in buurlanden (herkomstgebied).
Slechts een klein deel van de wereldbevolking is vluchteling. De term ‘vluchtelingencrisis’ zegt dus
meer over de perceptie en de politieke framing in het Westen dan de feitelijke omvang.
Vluchtelingen = een structureel verschijnsel dat altijd al heeft bestaan groeit niet explosief.
,3
Research on Migration: Facing Realities and Maximising Opportunities.
Migratie is een van de meest besproken thema’s in Europa en roept vaak sterke emoties op. Beelden
die verschijnen in de media versterken het idee van een migratiecrisis. De cijfers zijn echter minder
alarmerend dan vaak wordt gedacht.
- Wereldwijd: 3,2% van de bevolking migrant.
Veel Europeanen overschatten het aantal migranten in hun eigen land. De Europese Unie (EU)
investeert in migratieonderzoek, met als doel beleidsbeslissingen te baseren op betrouwbare
gegevens en de samenwerking tussen lidstaten te bevorderen.
De Europese migratieagenda richt zich op vier pijlers:
1. Het terugdringen van illegale migratie door oorzaken in herkomstlanden aan te pakken en
mensensmokkel te bestrijden.
2. Het gebruik van technologie om grenzen slimmer te beheren.
3. Een eerlijker en efficiënter asielsysteem.
4. Het stimuleren van legale migratie en integratie.
Migranten moeten bijdragen aan de Europese economie, maar ook aan ontwikkeling in thuislanden.
Migratie is diverser dan vaak wordt aangenomen.
- Slechts 40% verhuist van het mondiale zuiden (Afrika) naar het mondiale noorden (Europa).
- Bijna evenveel mensen migreren binnen het zuiden zelf.
- Een aanzienlijk deel verhuist binnen de noordelijke landen (binnen Europa).
Migratie speelt een belangrijke rol in de demografie van Europa. Migratie kan de vergrijzing deels
tegengaan, maar kan ook leiden tot politieke en sociale spanningen.
Migratie en beleid beïnvloeden elkaar voortdurend. Migratiestromen leiden tot nieuwe wetten en
maatregelen, en beleidskeuzes sturen toekomstige migratie. Landen hanteren verschillende niveaus
van toelating.
Het onderscheid tussen vrijwillige en gedwongen migratie, tijdelijke en permanente migratie en
legale en illegale migratie wordt steeds minder duidelijk. Mensen zijn mobieler en reizen vaker heen
en weer de grens tussen migratie en mobiliteit vervaagd.
De geografie van migratie is door de jaren heen sterk veranderd.
- Na de tweede wereldoorlog veel gastarbeiders uit Zuid-Europa naar Noord-Europa.
- Vanaf jaren 80: Zuid-Europese landen zijn belangrijke bestemmingen voor migranten uit
Afrika, Latijns-Amerika en Azië.
Transnationale migratie: migranten verdelen hun leven tussen hun herkomstland en gastland.
Onward migration: migranten gebruiken landen als Spanje als springplank naar Noord-Europa.
Transmigratie: migranten volgen lange gefragmenteerde routes.
Mobiliteit: mensen blijven vaker in beweging en wonen soms tijdelijk in verschillende landen.
Circulaire migratie: migranten reizen heen en weer om te werken migranten verdienen geld,
gastlanden vullen arbeidstekorten op en herkomstlanden profiteren van geldzendingen.
De migranten worden echter vaak behandeld als goedkope arbeidskrachten zonder rechten.
, 4
The Role of Narratives in Migration Policy-Making.
Migratie en asiel vormen een van de meest complexe beleidsdomeinen in Europa. Het beleid wordt
niet alleen gevormd op basis van waarden en belangen, maar ook op basis van kennisclaims over de
oorzaken, dynamiek en gevolgen van migratie.
Deze kennisclaims nemen de vorm aan van beleidsnarratieven: verhalende constructies die
problemen definiëren, oorzaken aanwijzen en oplossingen rechtvaardigen.
Beleidsnarratieven bestaan uit drie elementen:
1. Probleemdefinitie: claims over de aard en omvang van het migratieprobleem en de
doelgroepen waarop het beleid gericht moet zijn.
2. Causaliteit: verhalen die verklaren waardoor het probleem ontstaat, vaak met toewijzing van
verantwoordelijkheid of schuld.
3. Oplossingen: aannames over hoe beleidsinterventies het probleem kunnen beïnvloeden en
welke effecten verwacht worden.
Migratie wordt gezien als een risicovol en complex beleidsdomein waarin regeringen beslissingen
moeten nemen onder grote onzekerheid. Narratieven helpen beleidsmaker en publiek deze
onzekerheid te reduceren door vereenvoudigde verklaringen en handelingsrichtingen te bieden.
In veel Europese landen is er een toenemende verwachting dat beleid ‘evidence-based’ moet zijn.
onderzoeksinstituten, adviesraden en internationale organisaties leveren kennis over migratie. Toch
wordt deze kennis niet altijd gebruikt om beleid te verbeteren.
Onderzoek dient te doen aan een aantal functies:
- Aansluiting bij belangen: actoren kiezen vaak verhalen die hun positie versterken.
- Overtuigingskracht: narratieven moeten begrijpelijk, aantrekkelijk en flexibel genoeg zijn om
verschillende groepen aan te spreken.
- Cognitieve kenmerken: narratieven moeten consistent, plausibel en in overeenstemming met
feiten lijken.
Literatuur College 1.
How Migration really works.
Mythe 1: migratie is op een historisch hoogtepunt.
Migratie lijkt recordhoogten te bereiken en uit de hand te lopen. Regeringen lijken steeds
machtelozer te staan tegenover de steeds grotere toevloed van migranten en vluchtelingen.
Als gevolg van de mondialisering is het eenvoudiger dan ooit om over grote afstanden te reizen en
contacten te leggen revolutie in mondiale connectiviteit.
Slechts 3% van de wereldbevolking woont in een ander land dan waar ze geboren zijn, dat percentage
is de afgelopen decennia stabiel gebleven. Hoewel het absolute aantal migranten is gestegen, is dat te
verklaren door de groei van de wereldbevolking.
Uit onderzoek blijkt dat de mondiale migratieniveaus aan het einde van de negentiende eeuw hoger
lagen. Dit waren de hoogtijdagen van de trans-Atlantische migratie Europeanen vertrekken van de
‘Oude Wereld’ om hun geluk te vinden in landen van de ‘Nieuwe Wereld’ (Amerika).
De richting van migratie is wel veranderd. Europa is van emigratiecontinent veranderd in een
populaire bestemming voor migranten.
- Eerst hadden verschillende Europese landen koloniën waar kolonisten zich vestigden.
- Het Europese kolonialisme is de grootste illegale immigratiegolf geweest.
- Door de snelle economische groei na de Tweede Wereldoorlog en de uitbouw van de
verzorgingsstaat, werd het voor Europeanen steeds minder aantrekkelijk om te emigreren.
Vuistregel = hoe groter het land, des te hoger het aandeel migranten dat binnen het land blijft en des
te lager het relatieve aantal mensen dat internationaal migreert.
De zichtbaarheid van migranten in steden versterkt het beeld van een migratiecrisis.
Interne migratie: speelt een grotere rol dan internationale migratie. Migratie is een normaal
onderdeel van economische en maatschappelijke ontwikkeling niet een uitzonderlijke crisis.
Verstedelijking: mensen trekken van het platteland naar de stad.
Nieuwe technologie lijdt niet tot meer migratie. Kapitaal en productie kunnen via ‘outsourcing’
worden verplaatst naar de locatie van de goedkope arbeid.
De structurele arbeidstekorten in sectoren die de fysieke aanwezigheid van werknemers vereisen is
de belangrijkste reden voor de continuering van immigratie over de afgelopen decennia.
Mythe 2: illegale migratie loopt uit de hand.
Het beeld dat grenzen overspoeld worden door illegale migranten domineert de politiek en de media.
- Verreweg de meeste migranten steken legaal de grens over.
- Asielzoekers zijn geen illegale migranten het zoeken van asiel is een fundamenteel recht.
,2
De illegale migratie lijkt in de Verenigde Staten een groter probleem dan in Europa. De Mexicaanse-
Amerikaanse landsgrens is makkelijker over te steken dan de Middellandse zee.
Grenzen worden juist steeds strenger bewaakt.
- Westerse landen investeren miljarden in grensbewaking, technologie en verdragen met
buurlanden om migratie te beperken.
- Hoewel mensen blijven proberen de grens over te steken, is dat vaak het gevolg van
strengere regels wie vroeger vrij kon reizen kunnen dat nu niet meer.
- Dit vergroot de zichtbaarheid van illegale migratie. Maar betekent niet dat grenzen
oncontroleerbaar zijn.
De meeste migranten zijn gewenste arbeidskrachten. Zodra migrantengemeenschappen wortel
hadden geschoten, arriveerden nieuwe arbeidskrachten vaak op een meer spontane en soms illegale
wijze de reeds gevestigde migranten informeerden nieuwe migranten over banen en konden hen
op allerlei manieren helpen.
Migratie is sterk gereguleerd: visa, werkvergunningen en grenscontroles zijn sinds de jaren 80 en 90
sterk aangescherpt. Migranten die erin slagen om illegaal een land binnen te komen, vormen een
klein percentage van alle migranten.
Grenzencrisis = vooral een politieke constructie.
Mythe 3: de wereld kampt met een vluchtelingencrisis.
In Europa bereikte het debat over vluchtelingen een kookpunt in 2015, toen ongeveer 1 miljoen
Syrische vluchtelingen naar Europa migreerden.
Steeds meer asielzoekers worden niet als ‘echte’ vluchtelingen gezien, maar als economische
migranten die zich als vluchtelingen voordoen. Zij zouden misbruik maken van het asielsysteem. Het
hedendaagse asielsysteem is gebaseerd op het VN-vluchtelingenverdrag. Volgens het verdrag is het
een fundamenteel recht om internationale grenzen over te steken om bescherming te zoeken tegen
geweld en vervolging het idee van een illegale asielzoeker is dus intrinsiek tegenstrijdig.
Non-refoulementprincipe: het is verboden voor landen om asielzoekers uit te zetten naar landen
waar ze mogelijk gevaar lopen of worden vervolgd, zonder dat er eerst onderzocht is of de aanspraak
op de vluchtelingenstatus rechtmatig is.
Het idee dat het westen wordt geconfronteerd met een vluchtelingencrisis is gebaseerd op:
1. Het aantal vluchtelingen in de wereld een recordhoogte bereikt heeft.
2. Het aantal vluchtelingen naar het westen in hoog tempo toeneemt.
3. Steeds meer asielzoekers in werkelijkheid economische migranten zijn.
Dit is alle drie niet waar.
Hoewel conflicten en oorlogen veel mensen hebben verdreven, is het aantal vluchtelingen als
percentage van de wereldbevolking relatief laag. Het grootste deel van de hedendaagse vluchtelingen
blijft dicht bij huis vaak in buurlanden (herkomstgebied).
Slechts een klein deel van de wereldbevolking is vluchteling. De term ‘vluchtelingencrisis’ zegt dus
meer over de perceptie en de politieke framing in het Westen dan de feitelijke omvang.
Vluchtelingen = een structureel verschijnsel dat altijd al heeft bestaan groeit niet explosief.
,3
Research on Migration: Facing Realities and Maximising Opportunities.
Migratie is een van de meest besproken thema’s in Europa en roept vaak sterke emoties op. Beelden
die verschijnen in de media versterken het idee van een migratiecrisis. De cijfers zijn echter minder
alarmerend dan vaak wordt gedacht.
- Wereldwijd: 3,2% van de bevolking migrant.
Veel Europeanen overschatten het aantal migranten in hun eigen land. De Europese Unie (EU)
investeert in migratieonderzoek, met als doel beleidsbeslissingen te baseren op betrouwbare
gegevens en de samenwerking tussen lidstaten te bevorderen.
De Europese migratieagenda richt zich op vier pijlers:
1. Het terugdringen van illegale migratie door oorzaken in herkomstlanden aan te pakken en
mensensmokkel te bestrijden.
2. Het gebruik van technologie om grenzen slimmer te beheren.
3. Een eerlijker en efficiënter asielsysteem.
4. Het stimuleren van legale migratie en integratie.
Migranten moeten bijdragen aan de Europese economie, maar ook aan ontwikkeling in thuislanden.
Migratie is diverser dan vaak wordt aangenomen.
- Slechts 40% verhuist van het mondiale zuiden (Afrika) naar het mondiale noorden (Europa).
- Bijna evenveel mensen migreren binnen het zuiden zelf.
- Een aanzienlijk deel verhuist binnen de noordelijke landen (binnen Europa).
Migratie speelt een belangrijke rol in de demografie van Europa. Migratie kan de vergrijzing deels
tegengaan, maar kan ook leiden tot politieke en sociale spanningen.
Migratie en beleid beïnvloeden elkaar voortdurend. Migratiestromen leiden tot nieuwe wetten en
maatregelen, en beleidskeuzes sturen toekomstige migratie. Landen hanteren verschillende niveaus
van toelating.
Het onderscheid tussen vrijwillige en gedwongen migratie, tijdelijke en permanente migratie en
legale en illegale migratie wordt steeds minder duidelijk. Mensen zijn mobieler en reizen vaker heen
en weer de grens tussen migratie en mobiliteit vervaagd.
De geografie van migratie is door de jaren heen sterk veranderd.
- Na de tweede wereldoorlog veel gastarbeiders uit Zuid-Europa naar Noord-Europa.
- Vanaf jaren 80: Zuid-Europese landen zijn belangrijke bestemmingen voor migranten uit
Afrika, Latijns-Amerika en Azië.
Transnationale migratie: migranten verdelen hun leven tussen hun herkomstland en gastland.
Onward migration: migranten gebruiken landen als Spanje als springplank naar Noord-Europa.
Transmigratie: migranten volgen lange gefragmenteerde routes.
Mobiliteit: mensen blijven vaker in beweging en wonen soms tijdelijk in verschillende landen.
Circulaire migratie: migranten reizen heen en weer om te werken migranten verdienen geld,
gastlanden vullen arbeidstekorten op en herkomstlanden profiteren van geldzendingen.
De migranten worden echter vaak behandeld als goedkope arbeidskrachten zonder rechten.
, 4
The Role of Narratives in Migration Policy-Making.
Migratie en asiel vormen een van de meest complexe beleidsdomeinen in Europa. Het beleid wordt
niet alleen gevormd op basis van waarden en belangen, maar ook op basis van kennisclaims over de
oorzaken, dynamiek en gevolgen van migratie.
Deze kennisclaims nemen de vorm aan van beleidsnarratieven: verhalende constructies die
problemen definiëren, oorzaken aanwijzen en oplossingen rechtvaardigen.
Beleidsnarratieven bestaan uit drie elementen:
1. Probleemdefinitie: claims over de aard en omvang van het migratieprobleem en de
doelgroepen waarop het beleid gericht moet zijn.
2. Causaliteit: verhalen die verklaren waardoor het probleem ontstaat, vaak met toewijzing van
verantwoordelijkheid of schuld.
3. Oplossingen: aannames over hoe beleidsinterventies het probleem kunnen beïnvloeden en
welke effecten verwacht worden.
Migratie wordt gezien als een risicovol en complex beleidsdomein waarin regeringen beslissingen
moeten nemen onder grote onzekerheid. Narratieven helpen beleidsmaker en publiek deze
onzekerheid te reduceren door vereenvoudigde verklaringen en handelingsrichtingen te bieden.
In veel Europese landen is er een toenemende verwachting dat beleid ‘evidence-based’ moet zijn.
onderzoeksinstituten, adviesraden en internationale organisaties leveren kennis over migratie. Toch
wordt deze kennis niet altijd gebruikt om beleid te verbeteren.
Onderzoek dient te doen aan een aantal functies:
- Aansluiting bij belangen: actoren kiezen vaak verhalen die hun positie versterken.
- Overtuigingskracht: narratieven moeten begrijpelijk, aantrekkelijk en flexibel genoeg zijn om
verschillende groepen aan te spreken.
- Cognitieve kenmerken: narratieven moeten consistent, plausibel en in overeenstemming met
feiten lijken.
