Samenvatting Nederlands hoofdstuk 1 en 2 – Tekstdoelen en argumentatie – klas 4 – leerstofsamenvatting Nieuw Nederlands

Samenvatting Nederlands H1 & H2



Onderwerp: Een woord/ woordgroep die aangeeft waar de tekst overgaat (geen zin, zo kort en
precies mogelijk).

Hoofdgedachte: Geeft het belangrijkste weer wat in de tekst over het onderwerp gezegd is (geen
vraag).

Tekstdoelen:

 Amuseren: Vermaken met iets dat leuk, spannend of ontroerend is.
 Informeren: uitleg, beschrijving.
 Opiniëren: aan het denken zetten, publiek een eigen mening laten vormen.
 Overtuigen: publiek een mening laten overnemen.
 Activeren: publiek aanzetten iets te doen.



Titels:

 Informerende titel: geeft aan waar de tekst overgaat.
 Motiverende titel: maakt de lezer nieuwsgierig naar de tekst.



Functie van een inleiding: aandacht trekken en onderwerp introduceren.



Manieren om een alinea aantrekkelijk te maken:

 Iets uit de actualiteit beschrijven.
 Iets uit de voorgeschiedenis halen.
 Een aantrekkelijk voorbeeld geven.
 Het belang van het publiek aangeven.

De eerste zin:

 Een intrigerende vraag.
 Schokkende cijfers.
 Schijnbare tegenstelling
 Raadselachtige opsomming



Slot bevat mogelijk:

 Een hoofdgedachte
 Een samenvatting
 Een afweging (aan de ene kant, aan de andere kant)
 Een aansporing
 Een toekomst verwachting
 Vaak met de signaalwoorden: kortom, al met al, samengevat, tot slot
 Terug komen op het begin

, Laatste zin is vaak een uitsmijter (pakkende zin, retorische vraag)

Middenstuk: plek waar het onderwerp wordt uitgewerkt.



argumentatiestructuur  Inleiding: stelling, standpunt (eventueel als vraag0
 Middenstuk: argumenten voor de stelling
 Slot: tegenargumenten (+weerlegging) herhaling stelling
(of beantwoording vraag)


Aspectenstructuur  Inleiding: aankondiging onderwerp
 Middenstuk: diverse aspecten van het onderwerp
 Slot: samenvatting (maar niet altijd)



Probleem-  Inleiding: probleem
oplossingsstructuur  Middenstuk: gevolgen (waardoor is het een probleem?)
 Slot: oorzaken, oplossingen, de beste oplossing,



verklaringsstructuur  Inleiding: bepaald verschijnsel
 Middenstuk: kenmerken/ voorbeelden
 Slot: verklaring (en), oorzaak, reden, samenvatting of
conclusie


Verleden-  Inleiding: introductie onderwerp
hedenstructuur  Middenstuk: situatie vroeger
 Slot: situatie nu, conclusie, voorspelling over de situatie
in de toekomst


Voor- en  Inleiding: vraag of stelling
nadelenstructuur  Middenstuk: voor- en nadelen
 Slot: afweging en conclusie



Vraag-  Inleiding: vraag
antwoordstructuur  Middenstuk: antwoord (en)
 Slot: samenvatting of conclusie




Kernzin: belangrijkste zin van de alinea vaak eerste, tweede of laatste zin.