Enterale en parenterale voeding
Klinische voeding = verzamelnaam van industrieel bereide voedingen en voedingspreparaten voor
medisch gebruik: dieetpreparaten, drink- en bijvoedingen, sondevoeding en parenterale voeding
Enteraal: toediening via maag-darmkanaal
Parenteraal: toediening via de bloedbaan
NRS =
nutritional risk
score
(ondervoeding)
IF THE GUT WORKS, USE IT:
- Fysiologisch beter
- Minder ingrijpend
- Minder arbeidsintensief
- Minder kans op verwikkelingen (bv: infecties)
- Goedkoper
1 Enterale voeding
1
,Vloeibare voeding via een sonde naar de maag of darm
Indien er geen of onvoldoende inname is via de orale weg
Sonde via de neus (nasaal) of de huid (percutaan)
Als volledige of aanvullende voeding
1.1 Indicaties
Orale voeding is niet meer mogelijk (geheel/gedeeltelijk) en maag-darmkanaal is nog functioneel
zoals bij bijvoorbeeld:
• Coma, bewustzijnsstoornissen, kunstmatige beademing
• Anorexie ten gevolge van ziekte of behandeling met cytostatica of radiotherapie
• Neurologische pathologie met afwezigheid of incoördinatie van de slikreflex
• Restletsels of gevolgen van buccofaryngeale (mond, wang, keel) of laryngeale (strottenhoofd)
heelkunde en/of radiotherapie
• Obstructie van keel of slokdarm of maag
• Slik- en kauwmoeilijkheden, verlamming;
• Patiënten met een ernstige absorptiestoornis in de darmen, omwille van
- IBD (bv: crohns, colitis) die uitgebreide segmenten van de darm hebben aangetast;
- uitgebreide intestinale resecties;
- ernstige malabsorptie in de darmen ingevolge radio-enteritis, totale darmvlokkenatrofie (bv:
coeliakie), intestinale lymfomen, chronische recidiverende, pancreatitis; mucoviscidose;
• Surinfectie van spijsverteringskanaal bij AIDS
• Weerstandig chyleuze ascites
• Kinderen en adolescenten jonger dan 18 jaar met een ernstige aandoening die een ondervoeding
met een weerslag op de ontwikkeling van de lichaamslengte en het lichaamsgewicht tot gevolg heeft
1.2 Sondes
Sonde = speciale katheter om vloeibare voeding toe te dienen.
• Keuze sonde is afhankelijk van de te verwachten gebruiksduur, leeftijd en lichaamsbouw van de
patiënt en de te gebruiken voeding en medicatie.
• Buitendiameter sonde wordt aangeduid door Charrière (Ch) of Franse Maat (French) = ⅓ mm
- Dunne sonde wordt gemakkelijk opgehoest en/of verstopt snel
- Dikke sonde is ongemakkelijk voor de cliënt
• Lengte wordt aangegeven in cm
• Materialen sonde:
- Silicoon: dikke wand, goedkoop
- Polyurethaan (PUR): soepel, glad, sterk
Aspiratie (bv bij
hoesten): inhaleren
van sondevoeding
(voeding in longen)
2
, Neussonde:
Beperkt in duur: max. 6 weken
Soorten:
- Naso-gastrische sonde
- Nasoduodenale sonde
- Nasojejunale sonde
Plaatsing door verpleegkundige (of arts)
Controle plaatsing:
- Blazen van lucht in sonde (luisteren
stethoscoop)
- Opzuigen maagsap met spuit
- Radiografie (mandrin is zichtbaar)
Nadelen:
- Irritatie neus, slokdarm
- Terugschieten van de sonde (hoesten, braken)
- Regelmatig vernieuwen
- Verstopping (medicatie) dus goed spoelen
- Visueel zichtbaar
Stomie:
= Kanaal rechtsreeks naar maag/darm
- Gastrostomiesonde (PEG-sonde): Direct naar de maag
o Percutane Endoscopische Gastrostomiesonde
o Plaatsing door arts m.b.v. een gastroscoop
o Aanleggen van een fistelkanaal
o Geschikt voor langdurige sondevoeding
o Indicaties: onvoldoende orale inname, ernstig verslikkingsgevaar bij
Kinderen en volwassenen met hersenschade
Na een CVA
Comapatiënten
Slik- en passagestoornissen slokdarm
Ernstig verzwakte patiënten
o Chirurgisch geplaatste gastromiesonde
Volledige narcose
Indien gastroscoop niet gebruikt kan worden voor plaatsing
o PEG jejunumsonde (PEG-J): voeding rechtstreeks in darm
Eerst PEG sonde
Via PEG, dunnere sonde tot in jejunum
o Ballonkatheter: na 4 weken, indien stomakanaal genezen is
o Button: 4-6 weken na plaatsing: fistel -> katheter vervangen door “button” (actieve
levensstijl)
- Jejunostomie: direct naar jejunum
o Chirurgisch geplaatst
o Indien maag niet meer functioneel is
Voor- en nadelen PEG en jejunostomie VS neussonde:
3
Klinische voeding = verzamelnaam van industrieel bereide voedingen en voedingspreparaten voor
medisch gebruik: dieetpreparaten, drink- en bijvoedingen, sondevoeding en parenterale voeding
Enteraal: toediening via maag-darmkanaal
Parenteraal: toediening via de bloedbaan
NRS =
nutritional risk
score
(ondervoeding)
IF THE GUT WORKS, USE IT:
- Fysiologisch beter
- Minder ingrijpend
- Minder arbeidsintensief
- Minder kans op verwikkelingen (bv: infecties)
- Goedkoper
1 Enterale voeding
1
,Vloeibare voeding via een sonde naar de maag of darm
Indien er geen of onvoldoende inname is via de orale weg
Sonde via de neus (nasaal) of de huid (percutaan)
Als volledige of aanvullende voeding
1.1 Indicaties
Orale voeding is niet meer mogelijk (geheel/gedeeltelijk) en maag-darmkanaal is nog functioneel
zoals bij bijvoorbeeld:
• Coma, bewustzijnsstoornissen, kunstmatige beademing
• Anorexie ten gevolge van ziekte of behandeling met cytostatica of radiotherapie
• Neurologische pathologie met afwezigheid of incoördinatie van de slikreflex
• Restletsels of gevolgen van buccofaryngeale (mond, wang, keel) of laryngeale (strottenhoofd)
heelkunde en/of radiotherapie
• Obstructie van keel of slokdarm of maag
• Slik- en kauwmoeilijkheden, verlamming;
• Patiënten met een ernstige absorptiestoornis in de darmen, omwille van
- IBD (bv: crohns, colitis) die uitgebreide segmenten van de darm hebben aangetast;
- uitgebreide intestinale resecties;
- ernstige malabsorptie in de darmen ingevolge radio-enteritis, totale darmvlokkenatrofie (bv:
coeliakie), intestinale lymfomen, chronische recidiverende, pancreatitis; mucoviscidose;
• Surinfectie van spijsverteringskanaal bij AIDS
• Weerstandig chyleuze ascites
• Kinderen en adolescenten jonger dan 18 jaar met een ernstige aandoening die een ondervoeding
met een weerslag op de ontwikkeling van de lichaamslengte en het lichaamsgewicht tot gevolg heeft
1.2 Sondes
Sonde = speciale katheter om vloeibare voeding toe te dienen.
• Keuze sonde is afhankelijk van de te verwachten gebruiksduur, leeftijd en lichaamsbouw van de
patiënt en de te gebruiken voeding en medicatie.
• Buitendiameter sonde wordt aangeduid door Charrière (Ch) of Franse Maat (French) = ⅓ mm
- Dunne sonde wordt gemakkelijk opgehoest en/of verstopt snel
- Dikke sonde is ongemakkelijk voor de cliënt
• Lengte wordt aangegeven in cm
• Materialen sonde:
- Silicoon: dikke wand, goedkoop
- Polyurethaan (PUR): soepel, glad, sterk
Aspiratie (bv bij
hoesten): inhaleren
van sondevoeding
(voeding in longen)
2
, Neussonde:
Beperkt in duur: max. 6 weken
Soorten:
- Naso-gastrische sonde
- Nasoduodenale sonde
- Nasojejunale sonde
Plaatsing door verpleegkundige (of arts)
Controle plaatsing:
- Blazen van lucht in sonde (luisteren
stethoscoop)
- Opzuigen maagsap met spuit
- Radiografie (mandrin is zichtbaar)
Nadelen:
- Irritatie neus, slokdarm
- Terugschieten van de sonde (hoesten, braken)
- Regelmatig vernieuwen
- Verstopping (medicatie) dus goed spoelen
- Visueel zichtbaar
Stomie:
= Kanaal rechtsreeks naar maag/darm
- Gastrostomiesonde (PEG-sonde): Direct naar de maag
o Percutane Endoscopische Gastrostomiesonde
o Plaatsing door arts m.b.v. een gastroscoop
o Aanleggen van een fistelkanaal
o Geschikt voor langdurige sondevoeding
o Indicaties: onvoldoende orale inname, ernstig verslikkingsgevaar bij
Kinderen en volwassenen met hersenschade
Na een CVA
Comapatiënten
Slik- en passagestoornissen slokdarm
Ernstig verzwakte patiënten
o Chirurgisch geplaatste gastromiesonde
Volledige narcose
Indien gastroscoop niet gebruikt kan worden voor plaatsing
o PEG jejunumsonde (PEG-J): voeding rechtstreeks in darm
Eerst PEG sonde
Via PEG, dunnere sonde tot in jejunum
o Ballonkatheter: na 4 weken, indien stomakanaal genezen is
o Button: 4-6 weken na plaatsing: fistel -> katheter vervangen door “button” (actieve
levensstijl)
- Jejunostomie: direct naar jejunum
o Chirurgisch geplaatst
o Indien maag niet meer functioneel is
Voor- en nadelen PEG en jejunostomie VS neussonde:
3
