ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
1
,2
,Thema 1: Kennismaking en historiek
Kennismaking
ontwikkelingspsychologie = wetenschappelijke studie van patronen van groei, verandering
è Van conceptie tot hoge ouderdom
in verschillende ontwikkelingsdomeinen:
- fysiek
- cognitief
- sociaal-emotioneel + persoonlijkheid
ontwikkelingsfasen:
- prenataal
- babytijd
- peuter- en kleutertijd ontwikkelingspsychologie deel 1: kindertijd tot adolescentie
- schooltijd
- adolescentie
- opkomende/ontluikende volwassenheid
- volwassenheid
- ouderdom
ð nuancering:
- het zijn sociale constructies, veelal gebaseerd op onderzoek in ‘WEIRD’1 samenlevingen (kijken
naar de dingen met een zeker bril)
- ‘de typische ontwikkelingen’ à sterke individuele verschillen
1
WEIRD = Western Educated Industrialized Rich Democratic
3
, Historiek
PHILIPPE ARIÈS (1914-1983)
è ontdekker van “het kind” als voorwerp van historisch onderzoek
è cultuurhistorische studie over kind en kindertijd sinds middeleeuwen adhv afbeeldingen en
dagboeken à stelde vast dat in middeleeuwse schilderijen en beelden de kinderen vaak
volwassenen proporties hadden (ook gelaatskenmerken)/+ kinderenvanaf 6 à 7 jaar al volwassen
behandeld werden
è eeuwenlang werden kinderen als miniatuurvolwassenen gezien; kindertijd = sociale constructie
van vrij recente datum (rond 1600) (à stelling is door latere auters enigszins genuanceerd)
ð “standing on the shoulders of giants” ~ Isaac Newton, 1675
à als ik verder gekeken heb dan anderen, dan is dat omdat ik op de schouders v reuzen stond
= wetenschappers boeken altijd voooruitgang door verder te bouwen op eerdere inzichten,
inzichten die voor hen kwam
Vroege denkers
JOHN LOCKE (1632-1704)
ð grondlegger empirisme
- legde nadruk op ervaringen en opvoeding
- mens wordt geboren als tabula rasa (= een onbeschreven blad), zonder aangeboren tendenzen
à “iedereen kan alles worden” ~ John Locke
- alle verschillen tussen mensen zijn toe te schrijven aan verschillende omgevingen/ervaringen
- kinderen kunnen ‘gevormd’ worden (~ tabula rasa)
- hij ziet kinderen als passieve ontvangers v omgevingsinvloeden à staat in strijd met mening v
anderen die kinderen zagen als een actief wezen dat de ontwikkeling zelf in handen neemt
è empirisme lag ten grondslag aan latere behaviorisme
JEAN-JACQUES ROUSSEAU (1712-1778)
ð nativisme
- kinderen worden geboren met inherent potentieel en talenten (‘aangeboren goedheid/gegeven’),
alles ligt al v vast in de natuur bij de geboorte
- kind is wel actief, experimenteel wezen à opvoeding mag niet opdringerig zijn, als kinderen
verzorgd/beschermd worden, bereiken ze vanzelf hun volle potentieel
- als ze frustratie ervaren bij het proberen ontwikkelen v/d aangeboren goedheid zal de
ontwikkelingsuitkomst negatief zijn
- ontwikkeling voltrekt zich in afzonderlijke fasen die zich automatisch ontvouwen (maturatie)
à “kinderen zijn nobele wilden” ~ Jean-Jacques Rousseau
ð empirisme en nativisme raken ook aan het debat v nature VS nurture
4
1
,2
,Thema 1: Kennismaking en historiek
Kennismaking
ontwikkelingspsychologie = wetenschappelijke studie van patronen van groei, verandering
è Van conceptie tot hoge ouderdom
in verschillende ontwikkelingsdomeinen:
- fysiek
- cognitief
- sociaal-emotioneel + persoonlijkheid
ontwikkelingsfasen:
- prenataal
- babytijd
- peuter- en kleutertijd ontwikkelingspsychologie deel 1: kindertijd tot adolescentie
- schooltijd
- adolescentie
- opkomende/ontluikende volwassenheid
- volwassenheid
- ouderdom
ð nuancering:
- het zijn sociale constructies, veelal gebaseerd op onderzoek in ‘WEIRD’1 samenlevingen (kijken
naar de dingen met een zeker bril)
- ‘de typische ontwikkelingen’ à sterke individuele verschillen
1
WEIRD = Western Educated Industrialized Rich Democratic
3
, Historiek
PHILIPPE ARIÈS (1914-1983)
è ontdekker van “het kind” als voorwerp van historisch onderzoek
è cultuurhistorische studie over kind en kindertijd sinds middeleeuwen adhv afbeeldingen en
dagboeken à stelde vast dat in middeleeuwse schilderijen en beelden de kinderen vaak
volwassenen proporties hadden (ook gelaatskenmerken)/+ kinderenvanaf 6 à 7 jaar al volwassen
behandeld werden
è eeuwenlang werden kinderen als miniatuurvolwassenen gezien; kindertijd = sociale constructie
van vrij recente datum (rond 1600) (à stelling is door latere auters enigszins genuanceerd)
ð “standing on the shoulders of giants” ~ Isaac Newton, 1675
à als ik verder gekeken heb dan anderen, dan is dat omdat ik op de schouders v reuzen stond
= wetenschappers boeken altijd voooruitgang door verder te bouwen op eerdere inzichten,
inzichten die voor hen kwam
Vroege denkers
JOHN LOCKE (1632-1704)
ð grondlegger empirisme
- legde nadruk op ervaringen en opvoeding
- mens wordt geboren als tabula rasa (= een onbeschreven blad), zonder aangeboren tendenzen
à “iedereen kan alles worden” ~ John Locke
- alle verschillen tussen mensen zijn toe te schrijven aan verschillende omgevingen/ervaringen
- kinderen kunnen ‘gevormd’ worden (~ tabula rasa)
- hij ziet kinderen als passieve ontvangers v omgevingsinvloeden à staat in strijd met mening v
anderen die kinderen zagen als een actief wezen dat de ontwikkeling zelf in handen neemt
è empirisme lag ten grondslag aan latere behaviorisme
JEAN-JACQUES ROUSSEAU (1712-1778)
ð nativisme
- kinderen worden geboren met inherent potentieel en talenten (‘aangeboren goedheid/gegeven’),
alles ligt al v vast in de natuur bij de geboorte
- kind is wel actief, experimenteel wezen à opvoeding mag niet opdringerig zijn, als kinderen
verzorgd/beschermd worden, bereiken ze vanzelf hun volle potentieel
- als ze frustratie ervaren bij het proberen ontwikkelen v/d aangeboren goedheid zal de
ontwikkelingsuitkomst negatief zijn
- ontwikkeling voltrekt zich in afzonderlijke fasen die zich automatisch ontvouwen (maturatie)
à “kinderen zijn nobele wilden” ~ Jean-Jacques Rousseau
ð empirisme en nativisme raken ook aan het debat v nature VS nurture
4
