Inhoudsopgave
H1: HRM, definitie en perspectieven..................................................................................4
1. Wat is management?.................................................................................................... 4
1.1 Mensen beheren (organisatorische middelen)................................................................................4
1.1.1 Rechtstreekse impact op werknemers......................................................................................5
1.1.2 Rechtstreeks impact op leidinggevende...................................................................................5
1.2 Effecief en efficiënt......................................................................................................................... 5
1.3 Organisatorische doelstellingen...................................................................................................... 5
1.4 HR model volgens Dave Ulrich........................................................................................................ 5
1.4.1 Plannen..................................................................................................................................... 5
1.4.2 Organiseren.............................................................................................................................. 6
1.4.3 Leiden en controleren............................................................................................................... 6
1.5 De HR-cyclus................................................................................................................................... 7
2. Wat is HRM?................................................................................................................. 7
2.1 Wederkerige relatie........................................................................................................................ 7
3. Perspectieven op personeelsbeleid................................................................................8
3.1 Bedrijfseconomisch perspectief...................................................................................................... 8
3.2 Sociaalpsychologisch perspectief.................................................................................................... 8
3.3 Belangperspectief........................................................................................................................... 8
3.4 Maatschappelijk perspectief............................................................................................................ 9
H2: de ontwikkeling van HRM............................................................................................ 9
1. De jaren 2000............................................................................................................... 9
1.1 Flexibiliteit & employability............................................................................................................. 9
1.1.1 Functionele flexibiliteit.............................................................................................................. 9
1.1.2 Numerieke flexibiliteit............................................................................................................... 9
1.1.3 Employability.......................................................................................................................... 11
2. De jaren 2010............................................................................................................. 12
2.1 Werkbaar werk.............................................................................................................................. 12
2.1.1 Employer branding................................................................................................................. 12
2.1.2 Eindeloopbaandebat............................................................................................................... 12
2.1.3 Loopbaanbegeleiding.............................................................................................................. 13
2.1.4 Preventie en management van burn-out................................................................................13
2.1.5 Werk-gezinsbalans.................................................................................................................. 14
2.1.6 Minder uren werken................................................................................................................ 14
3. De jaren 2020............................................................................................................. 15
3.1 Disruptie....................................................................................................................................... 15
3.1.1 De coronapandemie................................................................................................................ 15
3.1.2 De energiecrisis...................................................................................................................... 15
3.1.3 De krappe arbeidsmarkt......................................................................................................... 15
3.1.4 Quiet Quitting......................................................................................................................... 16
H3: Werving................................................................................................................... 16
1. Wie hebben we waarvoor nodig...................................................................................16
1
, 1.1 Functieanalyse.............................................................................................................................. 16
1.1.1 Een goede functieanalyse....................................................................................................... 16
1.1.2 Functiewaardering.................................................................................................................. 16
1.2 Functiebeschrijving....................................................................................................................... 17
1.3 Functiespecificatie........................................................................................................................ 18
H4: selectie.................................................................................................................... 18
1. Informatie interpreteren en geven...............................................................................18
1.1 De macht van de selecteur........................................................................................................... 18
1.2 Relevante informatie.................................................................................................................... 18
1.3 Effectiviteit van het selectieproces............................................................................................... 18
2. Instrumenten moeten voldoen aan..............................................................................18
2.1 Standaardisatie............................................................................................................................. 19
2.2 Objectieve scoorbaarheid............................................................................................................. 19
2.3 Normering..................................................................................................................................... 19
2.4 Betrouwbaarheid........................................................................................................................... 19
2.5 Validiteit........................................................................................................................................ 19
3. Fases in het selectieproces..........................................................................................19
3.1 Preliminary screening (CV’s)......................................................................................................... 19
3.2 Contactname met referentiepersonen.......................................................................................... 20
3.3 Doornemen van aanbevelingsbrieven........................................................................................... 20
3.4 Selectie-interview......................................................................................................................... 20
3.4.1 Het ongestructureerde selectiegesprek..................................................................................21
3.4.2 Het gestructureerde selectiegesprek......................................................................................21
3.4.3 Nadruk op het verleden of de toekomst?................................................................................21
3.4.4 9 do’s and don’ts voor interviewers........................................................................................22
3.5 Selectietesten............................................................................................................................... 23
3.5.1 Intelligentietest....................................................................................................................... 23
3.5.2 Persoonlijkheidstesten............................................................................................................ 23
3.5.3 Grafologie............................................................................................................................... 24
3.5.4 Biografische vragenlijst........................................................................................................... 24
3.5.5 Job sales performance tests.................................................................................................... 24
3.5.6 Assessment center methode.................................................................................................. 25
3.6 Feedback na het selectieproces.................................................................................................... 26
H5: socialisatie............................................................................................................... 26
1. Nieuwkomers moeten veel leren..................................................................................26
1.1 Tastbare elementen...................................................................................................................... 26
1.2 Minder tastbare elementen........................................................................................................... 26
2. 4 parameters.............................................................................................................. 26
3. U heeft uw nieuwkomer gekozen.................................................................................26
4. Het socialisatieproces.................................................................................................27
4.1 Fase 1 – de voorbereidende fase.................................................................................................. 27
4.2 Fase 2 – de accommodatiefase..................................................................................................... 27
2
, 4.2.1 Deel 1 - de eerste werkdagen.................................................................................................27
4.2.2 Deel 2 – de nieuwkomerfase................................................................................................... 28
4.3 Fase 3 – de adaptiefase................................................................................................................ 28
4.3.1 Voldoening.............................................................................................................................. 29
4.3.2 Frustratie................................................................................................................................ 29
4.3.3 Rebellie................................................................................................................................... 29
4.3.4 Creatief individualisme........................................................................................................... 29
5. Schoolverlaters (aparte groep)....................................................................................29
6. Voordelen van socialisatie........................................................................................... 30
H6: prestatie-management............................................................................................. 30
1. De doelen................................................................................................................... 30
1.1 Locke & Latham: goal setting....................................................................................................... 30
1.2 Doelen en de weg naar................................................................................................................. 31
1.3 Job crafting................................................................................................................................... 31
1.3.1 Taakcrafting............................................................................................................................ 31
1.3.2 Relationele crafting................................................................................................................. 31
1.3.3 Cognitieve crafting.................................................................................................................. 32
1.3.4 Contextuele crafting............................................................................................................... 32
1.4 Vroom’s verwachtingstheorie....................................................................................................... 32
1.4.1 Doelacceptatie........................................................................................................................ 33
2. De gesprekcyclus........................................................................................................ 34
2.1 Functioneringsopvolging............................................................................................................... 34
2.1.1 Situationeel leiderschap: Blanchard........................................................................................35
2.1.2 Belang van feedback.............................................................................................................. 35
2.2 Functioneringsgesprek.................................................................................................................. 35
2.3 Evaluatiegesprek.......................................................................................................................... 36
3. De ‘equity theory’....................................................................................................... 36
3.1 Klassieke Equity Theory................................................................................................................ 36
3.1.1 Vergelijken.............................................................................................................................. 36
3.1.2 Bijsturen................................................................................................................................. 37
3.2 Over input en output (Vergelijken)................................................................................................ 37
3.3 Streven naar gelijkheid (Bijsturen)................................................................................................ 37
4. Conflicten................................................................................................................... 37
4.1 Omgaan met conflicten................................................................................................................. 37
4.2 Vijf basistrategieên om het conflict aan te pakken.......................................................................37
4.2.1 Strijden................................................................................................................................... 38
4.2.2 Integreren............................................................................................................................... 38
4.2.3 Ontwijken................................................................................................................................ 38
4.2.4 Toegeven................................................................................................................................ 39
4.2.5 Compromis zoeken................................................................................................................. 39
H7: uitstroom van medewerkers......................................................................................39
1. Drie vormen van verloop............................................................................................. 39
1.1 Natuurlijk verloop.......................................................................................................................... 39
1.2 Vrijwillig verloop........................................................................................................................... 39
3
, 1.3 Gedwongen ontslag...................................................................................................................... 40
1.3.1 Ontslagrecht en ontslagmacht................................................................................................40
1.3.2 Wat na ontslag?...................................................................................................................... 40
2. Retentiemanagement.................................................................................................. 40
2.1 Het reactieve retentiebeleid......................................................................................................... 40
2.2 Het proactieve retentiebeleid....................................................................................................... 41
3. Ontslag verzachten..................................................................................................... 41
3.1 Vijf manieren om ontslag te verzachten.......................................................................................42
3.2 Ontslaggesprek............................................................................................................................. 42
3.3 De ontslagbrief............................................................................................................................. 43
3.4 Collectief ontslag.......................................................................................................................... 43
3.5 Lay-off Survivor Syndrome............................................................................................................ 43
3.6 Gevoelens van blijvers.................................................................................................................. 43
HR essentials
H1: HRM, definitie en perspectieven
1. Wat is management?
Management
= Het bereiken van organisatorische doelstellingen op een effectieve en efficiënte wijze door
het plannen, organiseren, leiden en controleren van organisatorische middelen
HRM
- HR niet alleen binnen de muren van HR-departement
- Groot deel van verantwoordelijkheid en sturing wordt gedeeld met de directe
leidinggevenden
- HR-departement is voortrekker zowel in strategische (plannen) en tactische delen
(organiseren) als in
operationele uitvoering (leiden en controleren)
- Taak van HR-departement om te zorgen dat leidinggevenden over voldoende HR-kennis
beschikken om operationele taken optimaal uit te voeren, en hen te steunen en te
begeleiden
1.1 Mensen beheren (organisatorische middelen)
- Menselijke machines
o Niet over hun toeren laten gaan
o Onderhouden (opleiden) wanneer nodig
- Welk type personeel aanwerven?
- Werkvloer bezetting ophalen
- Werknemers motiveren
- Prestaties opvolgen
4
H1: HRM, definitie en perspectieven..................................................................................4
1. Wat is management?.................................................................................................... 4
1.1 Mensen beheren (organisatorische middelen)................................................................................4
1.1.1 Rechtstreekse impact op werknemers......................................................................................5
1.1.2 Rechtstreeks impact op leidinggevende...................................................................................5
1.2 Effecief en efficiënt......................................................................................................................... 5
1.3 Organisatorische doelstellingen...................................................................................................... 5
1.4 HR model volgens Dave Ulrich........................................................................................................ 5
1.4.1 Plannen..................................................................................................................................... 5
1.4.2 Organiseren.............................................................................................................................. 6
1.4.3 Leiden en controleren............................................................................................................... 6
1.5 De HR-cyclus................................................................................................................................... 7
2. Wat is HRM?................................................................................................................. 7
2.1 Wederkerige relatie........................................................................................................................ 7
3. Perspectieven op personeelsbeleid................................................................................8
3.1 Bedrijfseconomisch perspectief...................................................................................................... 8
3.2 Sociaalpsychologisch perspectief.................................................................................................... 8
3.3 Belangperspectief........................................................................................................................... 8
3.4 Maatschappelijk perspectief............................................................................................................ 9
H2: de ontwikkeling van HRM............................................................................................ 9
1. De jaren 2000............................................................................................................... 9
1.1 Flexibiliteit & employability............................................................................................................. 9
1.1.1 Functionele flexibiliteit.............................................................................................................. 9
1.1.2 Numerieke flexibiliteit............................................................................................................... 9
1.1.3 Employability.......................................................................................................................... 11
2. De jaren 2010............................................................................................................. 12
2.1 Werkbaar werk.............................................................................................................................. 12
2.1.1 Employer branding................................................................................................................. 12
2.1.2 Eindeloopbaandebat............................................................................................................... 12
2.1.3 Loopbaanbegeleiding.............................................................................................................. 13
2.1.4 Preventie en management van burn-out................................................................................13
2.1.5 Werk-gezinsbalans.................................................................................................................. 14
2.1.6 Minder uren werken................................................................................................................ 14
3. De jaren 2020............................................................................................................. 15
3.1 Disruptie....................................................................................................................................... 15
3.1.1 De coronapandemie................................................................................................................ 15
3.1.2 De energiecrisis...................................................................................................................... 15
3.1.3 De krappe arbeidsmarkt......................................................................................................... 15
3.1.4 Quiet Quitting......................................................................................................................... 16
H3: Werving................................................................................................................... 16
1. Wie hebben we waarvoor nodig...................................................................................16
1
, 1.1 Functieanalyse.............................................................................................................................. 16
1.1.1 Een goede functieanalyse....................................................................................................... 16
1.1.2 Functiewaardering.................................................................................................................. 16
1.2 Functiebeschrijving....................................................................................................................... 17
1.3 Functiespecificatie........................................................................................................................ 18
H4: selectie.................................................................................................................... 18
1. Informatie interpreteren en geven...............................................................................18
1.1 De macht van de selecteur........................................................................................................... 18
1.2 Relevante informatie.................................................................................................................... 18
1.3 Effectiviteit van het selectieproces............................................................................................... 18
2. Instrumenten moeten voldoen aan..............................................................................18
2.1 Standaardisatie............................................................................................................................. 19
2.2 Objectieve scoorbaarheid............................................................................................................. 19
2.3 Normering..................................................................................................................................... 19
2.4 Betrouwbaarheid........................................................................................................................... 19
2.5 Validiteit........................................................................................................................................ 19
3. Fases in het selectieproces..........................................................................................19
3.1 Preliminary screening (CV’s)......................................................................................................... 19
3.2 Contactname met referentiepersonen.......................................................................................... 20
3.3 Doornemen van aanbevelingsbrieven........................................................................................... 20
3.4 Selectie-interview......................................................................................................................... 20
3.4.1 Het ongestructureerde selectiegesprek..................................................................................21
3.4.2 Het gestructureerde selectiegesprek......................................................................................21
3.4.3 Nadruk op het verleden of de toekomst?................................................................................21
3.4.4 9 do’s and don’ts voor interviewers........................................................................................22
3.5 Selectietesten............................................................................................................................... 23
3.5.1 Intelligentietest....................................................................................................................... 23
3.5.2 Persoonlijkheidstesten............................................................................................................ 23
3.5.3 Grafologie............................................................................................................................... 24
3.5.4 Biografische vragenlijst........................................................................................................... 24
3.5.5 Job sales performance tests.................................................................................................... 24
3.5.6 Assessment center methode.................................................................................................. 25
3.6 Feedback na het selectieproces.................................................................................................... 26
H5: socialisatie............................................................................................................... 26
1. Nieuwkomers moeten veel leren..................................................................................26
1.1 Tastbare elementen...................................................................................................................... 26
1.2 Minder tastbare elementen........................................................................................................... 26
2. 4 parameters.............................................................................................................. 26
3. U heeft uw nieuwkomer gekozen.................................................................................26
4. Het socialisatieproces.................................................................................................27
4.1 Fase 1 – de voorbereidende fase.................................................................................................. 27
4.2 Fase 2 – de accommodatiefase..................................................................................................... 27
2
, 4.2.1 Deel 1 - de eerste werkdagen.................................................................................................27
4.2.2 Deel 2 – de nieuwkomerfase................................................................................................... 28
4.3 Fase 3 – de adaptiefase................................................................................................................ 28
4.3.1 Voldoening.............................................................................................................................. 29
4.3.2 Frustratie................................................................................................................................ 29
4.3.3 Rebellie................................................................................................................................... 29
4.3.4 Creatief individualisme........................................................................................................... 29
5. Schoolverlaters (aparte groep)....................................................................................29
6. Voordelen van socialisatie........................................................................................... 30
H6: prestatie-management............................................................................................. 30
1. De doelen................................................................................................................... 30
1.1 Locke & Latham: goal setting....................................................................................................... 30
1.2 Doelen en de weg naar................................................................................................................. 31
1.3 Job crafting................................................................................................................................... 31
1.3.1 Taakcrafting............................................................................................................................ 31
1.3.2 Relationele crafting................................................................................................................. 31
1.3.3 Cognitieve crafting.................................................................................................................. 32
1.3.4 Contextuele crafting............................................................................................................... 32
1.4 Vroom’s verwachtingstheorie....................................................................................................... 32
1.4.1 Doelacceptatie........................................................................................................................ 33
2. De gesprekcyclus........................................................................................................ 34
2.1 Functioneringsopvolging............................................................................................................... 34
2.1.1 Situationeel leiderschap: Blanchard........................................................................................35
2.1.2 Belang van feedback.............................................................................................................. 35
2.2 Functioneringsgesprek.................................................................................................................. 35
2.3 Evaluatiegesprek.......................................................................................................................... 36
3. De ‘equity theory’....................................................................................................... 36
3.1 Klassieke Equity Theory................................................................................................................ 36
3.1.1 Vergelijken.............................................................................................................................. 36
3.1.2 Bijsturen................................................................................................................................. 37
3.2 Over input en output (Vergelijken)................................................................................................ 37
3.3 Streven naar gelijkheid (Bijsturen)................................................................................................ 37
4. Conflicten................................................................................................................... 37
4.1 Omgaan met conflicten................................................................................................................. 37
4.2 Vijf basistrategieên om het conflict aan te pakken.......................................................................37
4.2.1 Strijden................................................................................................................................... 38
4.2.2 Integreren............................................................................................................................... 38
4.2.3 Ontwijken................................................................................................................................ 38
4.2.4 Toegeven................................................................................................................................ 39
4.2.5 Compromis zoeken................................................................................................................. 39
H7: uitstroom van medewerkers......................................................................................39
1. Drie vormen van verloop............................................................................................. 39
1.1 Natuurlijk verloop.......................................................................................................................... 39
1.2 Vrijwillig verloop........................................................................................................................... 39
3
, 1.3 Gedwongen ontslag...................................................................................................................... 40
1.3.1 Ontslagrecht en ontslagmacht................................................................................................40
1.3.2 Wat na ontslag?...................................................................................................................... 40
2. Retentiemanagement.................................................................................................. 40
2.1 Het reactieve retentiebeleid......................................................................................................... 40
2.2 Het proactieve retentiebeleid....................................................................................................... 41
3. Ontslag verzachten..................................................................................................... 41
3.1 Vijf manieren om ontslag te verzachten.......................................................................................42
3.2 Ontslaggesprek............................................................................................................................. 42
3.3 De ontslagbrief............................................................................................................................. 43
3.4 Collectief ontslag.......................................................................................................................... 43
3.5 Lay-off Survivor Syndrome............................................................................................................ 43
3.6 Gevoelens van blijvers.................................................................................................................. 43
HR essentials
H1: HRM, definitie en perspectieven
1. Wat is management?
Management
= Het bereiken van organisatorische doelstellingen op een effectieve en efficiënte wijze door
het plannen, organiseren, leiden en controleren van organisatorische middelen
HRM
- HR niet alleen binnen de muren van HR-departement
- Groot deel van verantwoordelijkheid en sturing wordt gedeeld met de directe
leidinggevenden
- HR-departement is voortrekker zowel in strategische (plannen) en tactische delen
(organiseren) als in
operationele uitvoering (leiden en controleren)
- Taak van HR-departement om te zorgen dat leidinggevenden over voldoende HR-kennis
beschikken om operationele taken optimaal uit te voeren, en hen te steunen en te
begeleiden
1.1 Mensen beheren (organisatorische middelen)
- Menselijke machines
o Niet over hun toeren laten gaan
o Onderhouden (opleiden) wanneer nodig
- Welk type personeel aanwerven?
- Werkvloer bezetting ophalen
- Werknemers motiveren
- Prestaties opvolgen
4