LIFECYCLE
ZWANGERE VROUW
Zwangerschap: 40 weken vanaf eerste dag van laatste menstruatie
FYSIOLOGISCHE VERANDERINGEN
1. Gewichtstoename
Ideaal = 20% LG = ong 10 à 12 kg LG
- 1e trimester + 1,5kg
- 2e trimester +3 kg
- 3e trimester + 6kg
Samenstelling:
- Foetus: 3,5kg
- Placenta: 0,5kg
- Vruchtwater: 0,5kg
- Baarmoeder: 1kg
- Borsten: 0,5kg
- Bloedvolume: 1,2kg
- Lichaamsvocht: 1,5kg
- Vetreserve: 2-3kg
Over de duur van de zwangerschap:
- 0-10 weken: weinig tot geen
- 10-30weken:
o Toename bloedvolume
o Opslag vetweefsel
o Toename lichaamsvocht
- 30-40weken:
o Groei van het kind
o Groei v-placenta
o Groei baarmoeder
à normale gewichtstoename laatste 10 weken = 0,5 kg/week
Zwangerschap en gewicht
Goede voedingstoestand en ideaal gewicht zorgen voor optimale ontwikkeling vh kind
- Diëten afgeraden, kind krijgt te weinig voedingsstoffen
- Ondergewicht tijdens zwangerschap kan zorgen voor vroeggeboorte en laag geboortegewicht
- Complicaties obese zwangere vrouwen
o Diabetes
o Hypertensiegerelateerde problemen
o Keizersnede
,2. Hormonale veranderingen
HCG = humane chorion gonadotrofine = zwangerschapshormoon à secretie door placenta
Oestrogeen, rol bij:
- Groei baarmoeder
- Toename bloedvolume, aanleg bloedvaten, doorbloeding
- Opslag van lichaamsvocht in bindweefsel
Progesteron:
- Invloed gladde spiercel: zorgt dat spiercellen baarmoeder niet te vroeg gaan samentrekken
- Vetopslag
HPL = human placenta lactogen
- Voorbereiding voor borst op lactatie
- Mobiliseert moederlijke vetvoorraad
Prolactine:
- Geproduceerd door moederlijke en foetale hypofyse en uterus
- Werkt na bevalling lactogeen
Via hormonen:
- Eerste 30 weken anabole fase à voedingsstoffen worden opgeslagen
- Laatste 10 weken katabole fase à voedingstoffen ter beschikking gesteld voor snelle groei vh kind
3. Cardiovasculaire veranderingen
- Hartdebiet stijgt
- Bloedvolume stijgt (2e trimester)
o Plasma neemt meer toe dan RBC à daling haematocriet en hemoglobinegehalte à bloed
dunner = verdunningsanemie
- Bloeddruk daalt in 2e trimester en stijgt terug in 3e trimester
à veranderingen gunstig voor extra toevoer bloed naar de baarmoeder
4. Renale veranderingen
- Door toename bloedvolume is er meer nierdoorbloeding
- GFR (glomerulofiltratiesnelheid) neemt toe met 50%
Glucosurie: glucose wordt meer gefilterd, maar tubulaire resorptie neemt niet evenredig toe, hierdoor meer
glucoseverlies via urine
Pollakisurie: foetus drukt op blaas, hierdoor vaker naar toilet
!! veel afvalstoffen verwijderd dus veel drinken
5. Gastro-intestinale veranderingen
- Eetlust neemt toe
- PICA = tegenzin of sterke voorkeur voor bepaalde voedingsmiddelen
- Misselijkheid en braken: meest ochtendmisselijkheid
- Reflux en/of constipatie: mobiliteit maagdarmstelsel neemt af oiv progesteron
- Galstenen door verminderde contractie galblaas
,VOEDINGSBEHOEFTE: MACRONUTRIËNTEN
Energiebehoefte
Toename BMR:
Eerst totale energieverbruik, dan extra kcal
Betrekking op vrouwen met normale BMI voor zwangerschap
- BMR x PAL = energie
- Energie + toeslag zwangerschap
!! voor zwangerschap en met huidige PAL
Voorbeeld oefening:
!! opmerking:
- Indien vrouw moet rusten, niet veel extra energie voorzien
- Indien ondergewicht voor zwangerschap, vaak geen extra toename tijdens
- Naarmate zwangerschap vordert wordt vrouw minder mobiel, dus PAL daalt
Eiwitten
Aanbeveling = 0,83g/kgLM
Extra voor foetus, plancenta, borstklieren,..
- 1e trimester + 1g
- 2e trimester + 9g
- 3e trimester + 28g
, Extra 5g eiwitten:
- 1 glas melk (150ml)
- 1 potje yoghurt (125g)
- 1 sneetje kaas (20g)
- 1 handje noten (25g)
- 1 ei
- 70g platte kaas
- 25g vlees of vis
- 2 sneetjes brood
Vetten
Aanbeveling = 30 – 35 En%
Extra aandacht voor LA (linolzuur) en LNA (alfa-linoleenzuur)
à cruciale rol bij hersenontwikkeling
Inname omega 3 te laag, nu extra aandacht: noten, soja- koolzaad- en lijnzaadolie, groene kool en spinzaie en
vette vis
Koolhydraten
Aanbeveling = 50 – 55 En%
Relatieve hypoglycemie door
- Glucose bij voorkeur naar foetus
- Aanmaak glucose verminderd
Diabetogeen effect doordat insuline minder actief wordt
!! sterk afgeraden om te vasten, heeft negatieve invloed op hersenen
Vasten à verdere daling hypoglycemie à lipolyse neemt toe à vorming vrije vetzuren à vorming
ketolichamen à nadelige effecten voor hersenontwikkeling van de foetus
Vezels
Aanbeveling = minder of gelijk aan 30g
Belangrijk want door vertraagde darmfunctie is constipatie veelvoorkomend probleem
Vocht
Aanbeveling = 2,3L
Nieren werken hard om vele afvalstoffen te verwijderen
ZWANGERE VROUW
Zwangerschap: 40 weken vanaf eerste dag van laatste menstruatie
FYSIOLOGISCHE VERANDERINGEN
1. Gewichtstoename
Ideaal = 20% LG = ong 10 à 12 kg LG
- 1e trimester + 1,5kg
- 2e trimester +3 kg
- 3e trimester + 6kg
Samenstelling:
- Foetus: 3,5kg
- Placenta: 0,5kg
- Vruchtwater: 0,5kg
- Baarmoeder: 1kg
- Borsten: 0,5kg
- Bloedvolume: 1,2kg
- Lichaamsvocht: 1,5kg
- Vetreserve: 2-3kg
Over de duur van de zwangerschap:
- 0-10 weken: weinig tot geen
- 10-30weken:
o Toename bloedvolume
o Opslag vetweefsel
o Toename lichaamsvocht
- 30-40weken:
o Groei van het kind
o Groei v-placenta
o Groei baarmoeder
à normale gewichtstoename laatste 10 weken = 0,5 kg/week
Zwangerschap en gewicht
Goede voedingstoestand en ideaal gewicht zorgen voor optimale ontwikkeling vh kind
- Diëten afgeraden, kind krijgt te weinig voedingsstoffen
- Ondergewicht tijdens zwangerschap kan zorgen voor vroeggeboorte en laag geboortegewicht
- Complicaties obese zwangere vrouwen
o Diabetes
o Hypertensiegerelateerde problemen
o Keizersnede
,2. Hormonale veranderingen
HCG = humane chorion gonadotrofine = zwangerschapshormoon à secretie door placenta
Oestrogeen, rol bij:
- Groei baarmoeder
- Toename bloedvolume, aanleg bloedvaten, doorbloeding
- Opslag van lichaamsvocht in bindweefsel
Progesteron:
- Invloed gladde spiercel: zorgt dat spiercellen baarmoeder niet te vroeg gaan samentrekken
- Vetopslag
HPL = human placenta lactogen
- Voorbereiding voor borst op lactatie
- Mobiliseert moederlijke vetvoorraad
Prolactine:
- Geproduceerd door moederlijke en foetale hypofyse en uterus
- Werkt na bevalling lactogeen
Via hormonen:
- Eerste 30 weken anabole fase à voedingsstoffen worden opgeslagen
- Laatste 10 weken katabole fase à voedingstoffen ter beschikking gesteld voor snelle groei vh kind
3. Cardiovasculaire veranderingen
- Hartdebiet stijgt
- Bloedvolume stijgt (2e trimester)
o Plasma neemt meer toe dan RBC à daling haematocriet en hemoglobinegehalte à bloed
dunner = verdunningsanemie
- Bloeddruk daalt in 2e trimester en stijgt terug in 3e trimester
à veranderingen gunstig voor extra toevoer bloed naar de baarmoeder
4. Renale veranderingen
- Door toename bloedvolume is er meer nierdoorbloeding
- GFR (glomerulofiltratiesnelheid) neemt toe met 50%
Glucosurie: glucose wordt meer gefilterd, maar tubulaire resorptie neemt niet evenredig toe, hierdoor meer
glucoseverlies via urine
Pollakisurie: foetus drukt op blaas, hierdoor vaker naar toilet
!! veel afvalstoffen verwijderd dus veel drinken
5. Gastro-intestinale veranderingen
- Eetlust neemt toe
- PICA = tegenzin of sterke voorkeur voor bepaalde voedingsmiddelen
- Misselijkheid en braken: meest ochtendmisselijkheid
- Reflux en/of constipatie: mobiliteit maagdarmstelsel neemt af oiv progesteron
- Galstenen door verminderde contractie galblaas
,VOEDINGSBEHOEFTE: MACRONUTRIËNTEN
Energiebehoefte
Toename BMR:
Eerst totale energieverbruik, dan extra kcal
Betrekking op vrouwen met normale BMI voor zwangerschap
- BMR x PAL = energie
- Energie + toeslag zwangerschap
!! voor zwangerschap en met huidige PAL
Voorbeeld oefening:
!! opmerking:
- Indien vrouw moet rusten, niet veel extra energie voorzien
- Indien ondergewicht voor zwangerschap, vaak geen extra toename tijdens
- Naarmate zwangerschap vordert wordt vrouw minder mobiel, dus PAL daalt
Eiwitten
Aanbeveling = 0,83g/kgLM
Extra voor foetus, plancenta, borstklieren,..
- 1e trimester + 1g
- 2e trimester + 9g
- 3e trimester + 28g
, Extra 5g eiwitten:
- 1 glas melk (150ml)
- 1 potje yoghurt (125g)
- 1 sneetje kaas (20g)
- 1 handje noten (25g)
- 1 ei
- 70g platte kaas
- 25g vlees of vis
- 2 sneetjes brood
Vetten
Aanbeveling = 30 – 35 En%
Extra aandacht voor LA (linolzuur) en LNA (alfa-linoleenzuur)
à cruciale rol bij hersenontwikkeling
Inname omega 3 te laag, nu extra aandacht: noten, soja- koolzaad- en lijnzaadolie, groene kool en spinzaie en
vette vis
Koolhydraten
Aanbeveling = 50 – 55 En%
Relatieve hypoglycemie door
- Glucose bij voorkeur naar foetus
- Aanmaak glucose verminderd
Diabetogeen effect doordat insuline minder actief wordt
!! sterk afgeraden om te vasten, heeft negatieve invloed op hersenen
Vasten à verdere daling hypoglycemie à lipolyse neemt toe à vorming vrije vetzuren à vorming
ketolichamen à nadelige effecten voor hersenontwikkeling van de foetus
Vezels
Aanbeveling = minder of gelijk aan 30g
Belangrijk want door vertraagde darmfunctie is constipatie veelvoorkomend probleem
Vocht
Aanbeveling = 2,3L
Nieren werken hard om vele afvalstoffen te verwijderen
