samenvatting arbeidssociologie

Arbeidssociologie Bachelor HRM




Arbeidssociologie
INLEIDING
ARBEID, IN DE BETEKENIS VAN BEROEPSARBEID:
 de meeste mensen beginnen op een bepaalde leeftijd met werken.
in de hedendaagse maatschappij wordt loonarbeid overwegend positief
gewaardeerd:
 de meeste mensen vinden het fijn om een betaalde baan te hebben omdat het
geld oplevert om te leven, je jezelf kan ontwikkelen en onderdeel bent van de
samenleving
 Sociale integratie en emancipatie
(LOON)ARBEIDER NIET PER DEFINITIE POSITIEF
 Onzekere werkgelegenheid en inkomsten
 Problemen met gezondheid en veiligheid
 Saai werk
 Weinig kansen om een leuke carrière te hebben
 Lastig om werk en privéleven te combineren
 …
Sociologie: de wetenschap die het sociale handelen van mensen bestudeert en de
daaruit voortgekomen patronen en structuren.
WAT BESTUDEREN SOCIOLOGEN PRECIES?
 Sociologen onderzoeken hoe mensen samenleven, welke problemen ze
tegenkomen en hoe ze die oplossen.
ARBEIDSSOCIOLOGIE
Arbeidssociologie gaat over werk: hoe het georganiseerd is, hoe het verdeeld wordt, hoe
mensen het waarderen en hoe ze het ervaren.
ARBEIDSRELATIE
Wederzijdse verwachtingen van WG en WN. De afspraken en verwachtingen tussen
werkgevers en werknemers.
MODERNE SAMENLEVINGEN
Moderne samenlevingen maken regels en organisaties om werk en de relaties tussen
werkgevers en werknemers te regelen.
DE 4 ASPECTEN (4A’S) VAN DE ARBEIDSSITUATIE
ARBEIDSVOORWAARDEN
zijn de regels over hoe werk wordt gedaan, inclusief contracttype, salaris, extra's,
baanzekerheid, werktijden, training en promotiekansen.
ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN
gaan over de werkomgeving en hoe die de veiligheid en gezondheid van werknemers
beïnvloedt, inclusief fysieke en sociale aspecten, en de belasting van het werk.




P a g i n a 1 | 49

,Arbeidssociologie Bachelor HRM


ARBEIDSINHOUD
verwijst naar de taken die je moet doen, de kennis en vaardigheden die daarvoor nodig
zijn, en de mogelijkheid om zelfstandig beslissingen te nemen over hoe het werk wordt
georganiseerd en welke procedures gevolgd moeten worden
ARBEIDSVERHOUDINGEN
gaan over hoe mensen op het werk met elkaar omgaan en hoeveel invloed werknemers
hebben op beslissingen en het oplossen van problemen samen.
De 3 arena’s:




Arbeidsorganisatie:
 Werk gaat goed en snel (efficiëntie en effectiviteit)
 Mensen doen hun werk goed en baas houdt controle
 Taken zijn verdeeld en baas zorgt dat alles klopt (arbeidsdeling en -verdeling)
 Actueel: technologische vernieuwing- nieuwe organisatievormen – nieuwe
verwachtingspatronen


P a g i n a 2 | 49

,Arbeidssociologie Bachelor HRM


Arbeidsmarkt:
 Werkgevers en werknemers hebben elkaar nodig
 Regels en manieren om werk te krijgen en te geven
 3 functies:
 Allocatie functie: ze verdeelt de jobs over mensen en koppelt
werkzoekenden aan vacatures
 Prijsvorming: bepaalt het loon
 Verdelingsfunctie: verdeelt de inkomens in de samenleving
Maar: zorgt ook voor ongelijkheid: niet iedereen krijgt dezelfde kansen of
lonen, sommige vallen uit de boot

Arbeidsverhoudingen zorgen voor:
 hoe mensen samenwerken, problemen oplossen en soms ruzie maken op het
werk
 Problemen die alle werknemers aangaan
 De afspraken tussen vakbonden, werkgeversorganisaties en de regering

Deze 3 arena’s zijn onderling verbonden.
Die velden of arena’s staan in wisselwerking met bredere maatschappelijke
ontwikkelingen:
Ze worden beinvloed door wat er in de maatschappij gebeurt.

 Economische ontwikkelingen
 Technologische ontwikkelingen Arbeidsrelaties
 Sociale en culturele ontwikkelingen worden hierdoor
 Politieke ontwikkelingen beïnvloedt




P a g i n a 3 | 49

, Arbeidssociologie Bachelor HRM




DEEL 1: ARBEID IN HEDEN EN VERLEDEN
1. ARBEID IN VERANDERING
1.1 WELVAART EN ZEKERHEID
Arbeid= bron van welvaart, geluk en zekerheid
2007:
 Financiële crisis of bankencrisis
Gevolg:
 Veel mensen raken hun baan kwijt of kunnen niet meer werken.
 Mensen maken zich zorgen over hulp als ze in de problemen zitten, voelen zich
minder verbonden met elkaar.
 Meer tijdelijke banen, mensen wisselen vaker van job.

1.2 TOTALE ARBEIDSPARTICIPATIE
Beroepsbevolking: alle personen van 15 tem 65j
Totale arbeidsparticipatie: ieder lid van de bevolking van 15 tem 65j heeft betaald
werk (dit is een onbereikbare doelstelling)
Er zijn altijd uitzonderingen:
 de studerenden
 vrijwillig- en onvrijwillige werklozen
 werkzoekende
doelstellingen EU:
 participatiegraad van 75% voor de hele EU
Dalend in NL, licht stijgend in B
1.3 HET NIEUWE WERKEN
Waarom worden werkuren en contracten steeds flexibeler?
 Om ervoor te zorgen dat er genoeg mensen zijn voor de banen waar moeilijk
mensen voor te vinden zijn, de zogenaamde knelpuntberoepen.
 Zodat meer mensen kunnen gaan werken.
Wat gebeurde er dan?
 Deeltijds- thuis- en telewerken werden gestimuleerd
Interne flexibiliteit: mensen verschillende taken kunnen doen of op verschillende
tijden kunnen werken.
Het nieuwe werken (HNW) = Anders werken (AW)
HNW: een manier van werken waarbij je niet aan een bepaalde werkplek en aan vaste
werktijden gebonden bent, de bedoeling is dat de WN de vrijheid heeft om te bepalen
hoe hij werkt, waar hij werkt, wanneer hij werkt, wanneer hij werkt en met wie hij werkt.
HNW wordt door velen bezien als een oplossing van knelpuntberoepen.
duale agenda: streven naar optimale balans tussen werk en privé
1.4 ONTGROENING EN VERGRIJZING
Ontgroening: er zijn steeds minder jongeren die zich aanbieden op de arbeidsmarkt
Vergrijzing: steeds meer ouderen in de bevolking zijn omdat mensen langer leven.



P a g i n a 4 | 49