100% satisfaction guarantee Immediately available after payment Both online and in PDF No strings attached 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting - mens en werk 2

Rating
-
Sold
-
Pages
102
Uploaded on
17-01-2026
Written in
2025/2026

Een samenvatting van lesnotities, de PowerPoints die in de lessen werden behandeld en additionele teksten van het opleidingsonderdeel. Deze samenvatting is erg volledig, volgt de lessen chronologisch en bevat veel informatie die kan helpen om het studiemateriaal te begrijpen.

Show more Read less
Institution
Course

















Whoops! We can’t load your doc right now. Try again or contact support.

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
January 17, 2026
Number of pages
102
Written in
2025/2026
Type
Summary

Subjects

Content preview

S1




Mens en werk 2
ACADEMIEJAAR 2025-2026 AP HOGE SCHOOOL

,Inhoud
1) Introductie abreidsrecht .................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 5

1.1 Het belang van arbeidsrecht ................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 5

1.1.1 Belang van arbeidsrecht voor de psychologisch consulent ........................................................................................................................................................................................................................................ 5

1.2 Toepassingsgebied van het arbeidsrecht .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 5

1.3 Opdeling van het arbeidsrecht ............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 5

1.4 Belangrijkste bronnen van het arbeidsrecht ......................................................................................................................................................................................................................................................................... 6

1.4.1 De wet .................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 6

a. Koninklijk besluit....................................................................................................................................................................................................................................................................................... 7

b. Eenheidsstatuut........................................................................................................................................................................................................................................................................................ 7

1.5 Overige rechtsbronnen in België .......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 8

1.5.1 Collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) .................................................................................................................................................................................................................................................................. 8

a. Paritair comité.......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 9

b. Vakbond ................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 10

1.5.2 Geschreven arbeidsovereenkomst ......................................................................................................................................................................................................................................................................... 10

a. Uitvoering van de arbeidsovereenkomst ................................................................................................................................................................................................................................................. 10

1.5.3 Arbeidsreglement.................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 12

a. Arbeidsduur en rusttijden........................................................................................................................................................................................................................................................................ 12

b. Feestdagen ............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 12

1.6 Hiërarchie van rechtsbronnen in België .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 13

1.7 Naleving in België .............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 13

1.8 Welzijn op het werk in België ............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 13

1.8.1 Prevalentie van ongevallen en dergelijke op het werk ............................................................................................................................................................................................................................................ 14

1.8.2 De welzijnswet ...................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 14

a. De vertrouwenspersoon .......................................................................................................................................................................................................................................................................... 15

b. De preventieadviseur .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 15

c. Risicoanalyse .......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 15

d. Psychosociale risico’s op het werk ........................................................................................................................................................................................................................................................... 16

e. Arbeidsongeval....................................................................................................................................................................................................................................................................................... 17

f. Ergonomische belasting .......................................................................................................................................................................................................................................................................... 17

1.9 Internationale arbeidsrecht ............................................................................................................................................................................................................................................................................................... 17

1.9.1 Internationale rechtsbronnen ................................................................................................................................................................................................................................................................................ 17

1.9.2 Vrij verkeer van werknemers (EU-burgers) ............................................................................................................................................................................................................................................................. 17

2) Payroll, loonfiche........................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 18

2.1 Werking van de loonberekening ........................................................................................................................................................................................................................................................................................ 18

2.1.1 Loonbescherming .................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 19

2.1.2 Loonfiche .............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 19

2.1.3 Samenstelling van het loon .................................................................................................................................................................................................................................................................................... 19

2.2 Data/gegevens die belangrijk zijn voor payroll ................................................................................................................................................................................................................................................................... 22

2.3 Groeps- en hospitalisatieverzekering ................................................................................................................................................................................................................................................................................. 22

2.5 Vakantie ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 22

2.5.1 Wettelijke vakantie ................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 22

2.5.2 Wettelijke vakantie bij bedienden .......................................................................................................................................................................................................................................................................... 23

2.5.3 Vakantiegeld.......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 23

2.3.6 Jeugdvakantie ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 23

2.3.7 Eindejaarspremie of 13De maandag ........................................................................................................................................................................................................................................................................ 24

3) Onboarding ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 24

3.1 Wat is onboarding ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 24

3.2 Wettelijke bepalingen van onboarding ............................................................................................................................................................................................................................................................................... 25

3.3 Effecten van onboarding .................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 25

3.3.1 Bij een sterke onboarding ...................................................................................................................................................................................................................................................................................... 25

3.3.2 Bij een beperkte/zwakke onboarding ..................................................................................................................................................................................................................................................................... 26

3.4 Digitalisering van onboarding ............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 26

3.5 Een effectieve boarding ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 26

3.6 Preboarding ...................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 27

3.7 Tips voor een goed introductie .......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 28

4) Motivatie in organisatie en groepen op de werkvloer ................................................................................................................................................................................................................................................... 28

4.1 Herhaling MW1 ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 28

4.2 Management by objectives................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 28

4.3 Herontwerp van taken ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 29

4.3.1 Van vereenvoudiging naar herontwerp van taken................................................................................................................................................................................................................................................... 29

4.3.2 Taakroulatie en taakverbreding.............................................................................................................................................................................................................................................................................. 29

4.3.3 Taakverrijking ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 29

4.3.4 Taakkenmerkenmodel ........................................................................................................................................................................................................................................................................................... 30

a. Diagnostiek van het model ..................................................................................................................................................................................................................................................................... 30


1

, b. Vereenvoudigd model ............................................................................................................................................................................................................................................................................. 30

c. Betekenis voor de praktijk ....................................................................................................................................................................................................................................................................... 31

d. Evaluatie van het model ......................................................................................................................................................................................................................................................................... 31

4.3.5 Sociotechniek ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 31

4.4 Flexibele werkregelingen ................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 32

4.5 Bevorderen van werknemersbetrokkenheid....................................................................................................................................................................................................................................................................... 32

4.5.1 Participatief leiderschap ........................................................................................................................................................................................................................................................................................ 32

4.5.2 Autonome werkgroepen........................................................................................................................................................................................................................................................................................ 32

4.5.3 Medezeggenschap................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 33

4.6 Teams in organisaties ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 33

4.6.1 Populariteit van teams........................................................................................................................................................................................................................................................................................... 33

4.6.2 Een team ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 33

4.6.3 Groepscohesie in een team ................................................................................................................................................................................................................................................................................... 34

a. De impact van groepscohesie op productiviteit ....................................................................................................................................................................................................................................... 34

4.6.4 Teamrollen van Belbin ........................................................................................................................................................................................................................................................................................... 34

4.6.5 Ontstaan van effectieve teams............................................................................................................................................................................................................................................................................... 36

4.6.6 Teambuilding......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 37

4.6.7 Doen teams het altijd beter dan individuen?.......................................................................................................................................................................................................................................................... 38

5) Leiderschap ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 38

5.1 Leiderschap versus management ....................................................................................................................................................................................................................................................................................... 38

5.1.1 Leiderschap ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 38

5.1.2 Management......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 38

5.2 Diverse visies op effectief leiderschap ................................................................................................................................................................................................................................................................................ 39

5.2.1 Theorie over karaktereigenschappen ..................................................................................................................................................................................................................................................................... 39

5.2.2 Theorie over gedragsverschillen tussen leiders en niet-leiders................................................................................................................................................................................................................................ 39

5.2.3 Situationele benaderingen van leiderschapseffectiviteit ......................................................................................................................................................................................................................................... 39

a. Contingentietheorie van effectief leiderschap (Fielders) ........................................................................................................................................................................................................................... 40

b. Pad-doeltheorie (Evans en House) ........................................................................................................................................................................................................................................................... 40

c. Situationele leiderschapstheorie (Hersey en Blanchard) ........................................................................................................................................................................................................................... 41

5.3 Hedendaagse visies op leiderschap .................................................................................................................................................................................................................................................................................... 43

5.3.1 Transformationeel leiderschap............................................................................................................................................................................................................................................................................... 43

5.3.2 Dienend leiderschap.............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 43

5.3.3 Agile leiderschap ................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 44

6) Competentiemanagement............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 44

6.1 Terugblik naar MW1 .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 44

6.2 Een competentie ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 44

6.3 Het competentieprofiel ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 46

6.4 De competentiematrix....................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 47

7) Talentmanagement ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 47

7.1 Betekenis van een talent ................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 47

7.2 Betekenis van leren ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 47

7.3 Talentontwikkeling ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 48

7.4 Ontwikkeling en leren vanuit het perspectief van de organisatie ........................................................................................................................................................................................................................................ 48

7.4.1 Talentmanagment op de interne arbeidsmarkt ...................................................................................................................................................................................................................................................... 48

7.4.2 Strategisch leer- en ontwikkelingsbeleid ................................................................................................................................................................................................................................................................ 51

8) Coaching en counseling op de werkvloer....................................................................................................................................................................................................................................................................... 52

8.1 Verschil tussen coaching en counseling .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 52

8.1.1 Gemeenschappelijke principes .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 52

8.1.2 Verschil met therapie ............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 53

8.2 Counseling ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 53

8.3 Coaching ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 53

8.3.1 Doelen van coaching ............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 53

8.3.2 Relatie om effectief te kunnen coachen ................................................................................................................................................................................................................................................................. 54

8.3.3 Rollen van de coach ............................................................................................................................................................................................................................................................................................... 55

8.3.4 GROW-model ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 56

8.3.5 Valkuilen bij coaching ............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 57

8.4 Andere vormen van begeleiding op de werkvloer .............................................................................................................................................................................................................................................................. 57

8.4.1 Executive coaching ................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 57

8.4.2 Mentoring ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 58

8.4.3 Leadership coaching .............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 58

9) Loopbaanbegeleiding .................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 58

9.1 Wat loopbaanbegeleiding is............................................................................................................................................................................................................................................................................................... 58

9.2 Belangrijkste competenties van een loopbaancoach .......................................................................................................................................................................................................................................................... 59

9.3 Loopbaanbegeleider worden ............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 59

9.4 Werking van loopbaanbegeleiding ..................................................................................................................................................................................................................................................................................... 59

9.4.1 Fasen in loopbaanbegeleiding................................................................................................................................................................................................................................................................................ 59


2

, a. Kennismakingsgesprek ........................................................................................................................................................................................................................................................................... 60

b. Fase 1: Intake ......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 60

c. Fase 2: Verdieping .................................................................................................................................................................................................................................................................................. 61

d. Fase 3: Synthese ..................................................................................................................................................................................................................................................................................... 61

9.5 Loopbaanbegeleiding op de werkvloer .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 62

9.5.1 Talentgerichte loopbaanbegeleiding ...................................................................................................................................................................................................................................................................... 62

a. Stap 1: Op zoek naar talenten ................................................................................................................................................................................................................................................................. 62

b. Stap 2: Een generatief beeld maken ........................................................................................................................................................................................................................................................ 63

c. Stap 3: Vorm geven v/d toekomst............................................................................................................................................................................................................................................................ 63

d. Stap 4: Ondersteuning organiseren ......................................................................................................................................................................................................................................................... 63

9.5.2 Persoonlijk ontwikkelingsplan – POP ...................................................................................................................................................................................................................................................................... 63

a. Werking POP in kader van loopbaanbegeleiding...................................................................................................................................................................................................................................... 64

b. POP binnen de organisatie ...................................................................................................................................................................................................................................................................... 64

c. Situering POP binnen HR cyclus ............................................................................................................................................................................................................................................................... 64

9.5.3 Het ontwikkelgesprek ............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 64

a. Tips voor een goed ontwikkelgesprek ...................................................................................................................................................................................................................................................... 65

b. Situering v. ontwikkelgesprek in HR-cyclus............................................................................................................................................................................................................................................... 65

10) Burn-out preventie op het werk .................................................................................................................................................................................................................................................................................... 65

10.1 Wat is een burn-out? ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 65

10.2 Psychosociale theorieën over het ontstaan van stress ...................................................................................................................................................................................................................................................... 66

10.2.1 Person-Environment Fit model............................................................................................................................................................................................................................................................................. 66

10.2.2 Job Demand Control model (Karesk, 1979) ........................................................................................................................................................................................................................................................... 66

10.2.3 Job Demands-Resources Model ........................................................................................................................................................................................................................................................................... 67

10.3 Meten van burn-out ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 67

10.3.1 Individueel niveau ............................................................................................................................................................................................................................................................................................... 68

10.3.2 Organisatieniveau................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 68

10.3.3 Niveaus van preventie ......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 68

10.3.5 Huis van werkvermogen ...................................................................................................................................................................................................................................................................................... 69

a. Basis: Gezondheid................................................................................................................................................................................................................................................................................... 70

b. 1ste verdieping: Competenties .................................................................................................................................................................................................................................................................. 70

c. 2de verdieping: Normen en waarden ........................................................................................................................................................................................................................................................ 70

d. 3de verdieping: Werk ............................................................................................................................................................................................................................................................................... 71

e. Werk-privé balans................................................................................................................................................................................................................................................................................... 71

11) Redeployment ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 71

11.1 Wat redeployment is ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 71

11.2 Redeployment binnen de HR-cyclus ................................................................................................................................................................................................................................................................................. 72

11.3 Aanpak van redeployment ............................................................................................................................................................................................................................................................................................... 72

11.4 HR-beleid rond redeployment.......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 72

11.5 Re-integratie van arbeidsongeschikte werknemers........................................................................................................................................................................................................................................................... 73

11.5.1 Wat het is ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 73

a. Verloop van re-integratie in de praktijk ................................................................................................................................................................................................................................................... 73

b. Juridische context van re-integratie......................................................................................................................................................................................................................................................... 73

11.5.2 Als onderdeel van de welzijnswet ........................................................................................................................................................................................................................................................................ 73

11.6 Het re-integratietraject (RIT) ............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 74

11.6.1 Stap 1: Opstarten van RIT .................................................................................................................................................................................................................................................................................... 74

11.6.2 Stap 2: Re-integratiebeoordeling.......................................................................................................................................................................................................................................................................... 74

11.6.3 Stap 3: Re-integratieplan ..................................................................................................................................................................................................................................................................................... 75

11.6.4 Stap 4: Aanvaarden of weigeren van re-integratieplan.......................................................................................................................................................................................................................................... 75

11.6.5 Stap 5: Einde van het re-integratietraject ............................................................................................................................................................................................................................................................. 75

11.7 Interne versus externe hertewerkstelling ......................................................................................................................................................................................................................................................................... 76

11.7.1 Interne hertewerkstelling .................................................................................................................................................................................................................................................................................... 76

11.7.2 Externe hertewerkstelling .................................................................................................................................................................................................................................................................................... 76

12) Offboarding ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 76

12.1 Verloop ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 76

12.1.1 Vormen van verloop ............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 77

12.1.2 Collectief ontslag ................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 77

12.1.3 Situering binnen HR-cyclus .................................................................................................................................................................................................................................................................................. 78

12.2 Einde van de arbeidsovereenkomst.................................................................................................................................................................................................................................................................................. 78

12.2.1 Methode bij beëindiging arbeidsovereenkomst.................................................................................................................................................................................................................................................... 78

12.2.2 Ingaan van de opzegtermijn ................................................................................................................................................................................................................................................................................. 79

12.3 Offboarding ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 79

12.3.1 Belang van een goede offboarding ....................................................................................................................................................................................................................................................................... 79

12.3.2 Tips voor een goede offboarding.......................................................................................................................................................................................................................................................................... 80

12.4 Outplacement ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 80

12.4.1 Voorwaarden voor rechten hebben op outplacement .......................................................................................................................................................................................................................................... 81

12.4.2 Wijziging in wetgeving ......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 81


3

, 12.4.3 Procedure van outplacement............................................................................................................................................................................................................................................................................... 82

12.5 Het ontslaggesprek.......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 82

12.5.1 Gespreksmodel van het ontslaggesprek ............................................................................................................................................................................................................................................................... 82

12.6 Exitgesprek...................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 83

12.6.1 Wat een exitgesprek is......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 83

12.6.2 Reden voor exitgesprek ....................................................................................................................................................................................................................................................................................... 83

12.6.3 Opbouw van het exitgesprek ............................................................................................................................................................................................................................................................................... 84

13) Conflicten op de werkvloer ........................................................................................................................................................................................................................................................................................... 84

13.1 Definitie van een conflict op de werkvloer ....................................................................................................................................................................................................................................................................... 84

13.2 Soorten conflicten ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 85

13.3 Bronnen van conflicten .................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 87

13.4 Conflictescalatie .............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 87

13.5 Conflicthantering............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 88

13.6 Conflictmanagement ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 90

14) Evaluatiecyclus – prestatiemanagement ........................................................................................................................................................................................................................................................................ 90

14.1 Prestatiemanagement ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 90

14.1.1 Belangrijkste toepassingen van prestatiemanagement ......................................................................................................................................................................................................................................... 91

14.1.2 Voordelen van goed prestatiemanagement.......................................................................................................................................................................................................................................................... 91

14.1.3 De evaluatiecyclus binnen prestatiemanagement................................................................................................................................................................................................................................................. 92

a. Belang van functionerings- en evaluatiegesprekken ................................................................................................................................................................................................................................ 92

14.2 Het functioneringsgesprek............................................................................................................................................................................................................................................................................................... 93

14.2.1 Voorbereiding op het functioneringsgesprek........................................................................................................................................................................................................................................................ 93

14.2.2 Gespreksmodel voor het functioneringsgesprek................................................................................................................................................................................................................................................... 94

14.3 Het evaluatiegesprek ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 95

14.3.1 Georganiseerde feedback in het evaluatiegesprek................................................................................................................................................................................................................................................ 95

14.3.2 Gesprekstypes in een evaluatiegesprek ................................................................................................................................................................................................................................................................ 96

15) Tendensen in HR............................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 97

15.1 De Belgische arbeidsmarkt .............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 97

15.2 Strategische HR-uitdagingen voor 2026............................................................................................................................................................................................................................................................................ 98

16) Gastcollege – diversiteit en inclusie ............................................................................................................................................................................................................................................................................. 100

17) Actualiteit ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 101

17.1 De septemberverklaring ................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 101

17.2 BASF Antwerpen schrapt 600 jobs ................................................................................................................................................................................................................................................................................. 101

17.3 Soepelere nachtarbeid en meer vrijwillige overuren ...................................................................................................................................................................................................................................................... 101

17.4 Werk als deel van herstelproces..................................................................................................................................................................................................................................................................................... 101




4

,1) Introductie abreidsrecht
1.1 Het belang van arbeidsrecht
Belang v/h arbeidsrecht:
→ Voor werkgever & -nemer => hebben plichten
→ Biedt kader aan werknemers & -gevers, ook voor opstellen personeelsbeleid
Vb.: baas vraagt wat persoon heeft want die is ziek, werknemer zegt
dat die dat niet moet vertellen, baas gaat naar HR en HR zegt dat
arbeidsrecht voorschrijft dat je dit niet mag weten als werknemer
wnr werkgever dit niet wilt delen
→ Regelen v. verhoudingen tss werknemer & -gevers

= v. toep. vanaf je 1 iemand aanneemt

Belangrijk!
Rechten = onderhevig aan veranderingen

Doel:
Mensen beschermen op vlak van recht & welzijn



1.1.1 Belang van arbeidsrecht voor de psychologisch consulent

 ++ ziektebeelden = bron vanuit werken vb.: burn-out
 Situaties o/d werkvloer
Vb.: conflicten pesterijen, discriminatie, uitbuiting, stress

Rol psychC = vaak mensen adviseren in bedrijf bij eindbeslissingen



1.2 Toepassingsgebied van het arbeidsrecht
Op wie = arbeidsrecht v. toep?
• Werknemers uit particuliere sector
• Werknemers die tewerkgesteld zijn in BE => nationaliteit maakt niet uit!!
• ≠ zelfstandigen
Volledig andere wetgeving

Particuliere: = mensen die i/d privé-sector werken.

≠ alle wetgevingen = v. toep. op alle sectoren

 Arbeidsrecht = in ieder land anders!!



1.3 Opdeling van het arbeidsrecht
4 soorten arbeidsrecht:
→ Individueel arbeidsrecht
Vb.: je arbeidsovereenkomst (contract in de volksmond) = heel persoonlijk er staan individueel
de afspraken tss 1 werknemer en 1 werkgever in




5

, → Collectief arbeidsrecht
= afspraken die gelden voor grotere groepen v. werknemers  CAO’s = belangrijkste toepassing
Vb.: werkuren, voor alle werknemers i/d chemie sector




 Collectieve & individuele afspraken => kunnen  de rechtbank gaan

→ Arbeidsreglementering
= praktische regels waar e. straf op staan indien je je er niet aanhoudt
Vb.: ≠ kinderarbeid, startuur v. werk, arbeidsreglement (= heel uniek aan organisatie zelf)




→ Sociale handhavingsrecht
= instanties die toezien dat je de regels volgt
Vb.: controle op zwartwerk, veiligheid o/d werkvloer,…




1.4 Belangrijkste bronnen van het arbeidsrecht
Bronnen om op terug te vallen die arbeidsrecht bepalen:
 Internationaal
= normen v.:
 Verenigde Natie
 Internationale arbedisorganisatie
 Raad van Europa
 Europese Unie

 Nationaal
Wet
Koninklijk besluit

 Internationaal overstijgt nationaal!!!!
1ste bron voor arbeidsrecht = wet



1.4.1 De wet

De wet: e. reglementering, uitgevaardigd  h. parlement & bevat meestal e. alg. kader.
Vaak heel alg.  iedereen kan andere interpretatie hebben


6

,Belangrijkste wetten:
➔ Wet op de arbeidsovereenkomst

• Geeft vereisten voor geldigheid v/d overeenkomst
• Staat in wat er gebeurt bij afwezigheid & ziekte  plichten v. beide partijen
• Einde v. overeenkomst = allebei verplichtingen hebben

Vb.: stel ArbOV ≠ geldig
Werknemer zegt ik werk e. dag thuis  mag dit zomaar doen want arbOv ≠
geldig
≠ geldig kan zijn:
• Iets dat niet of wel getekend is
• Of je ongeldig hebt getekend


➔ Arbeidswet

• Regelingen arbeidstijden & rusttijden
• Moederschap bescherming

 Staat in wnr:
o Moet iemand werken
o Mag iemand die aan het werken is thuisblijven
o Mag iemand voor e. andere reden die maatschappelijk belangrijk is
thuisblijven
vb.: opgeroepen worden voor de rechtbank, vroeger 2020
coronavaccinatie is gewettigde afwezigheid


a. Koninklijk besluit

Koninklijk besluit ≈ KB: Reglementering uitgevaardigd door de regering. Deze bevat e. concrete uitwerking.
= toep. v/d wet

Sommige wetten ≠ KB (toep.)  enkel wet v. toep die gevolgd moet worden.

Voorbeeld KB:
 Wet o/d feestdagen = iedereen recht op 10 bet. Feestdagen
Verdere specificatie in welke feestdagen betaald zijn


b. Eenheidsstatuut

Eenheidsstatuut: e. Belgische regeling die de arbeidsvoorwaarden van arbeiders en bedienden harmoniseert,
vnl. opzegtermijnen en ontslagprocedures.
Past onder de 2 wetten

Onderscheid arbeider en bediende
 Arbeiders = ++ fysiek werk
= per uur betaald
 Bedienden = ++ werk met h. hoofd
= soms per afgewerkte taak betaald, anders per maand betaald

Carensdag: eerste dag van afwezigheid die niet betaald wordt  vroeger bij arbeider


Bedoeling v. eenheidsstatuut:
 Ongelijkheid tss arbeiders & bedienden wegwerken
 Gelijkstelling v/d opzegtermijnen
7

, Vroeger = bediende ontslagen => nog lang betaald krijgen
= arbeider ontslagen => krijgt niet meer betaald

 Afschaffen v/d carensdag

Mensen i/d zorg = hebben maandloon  bedienden statuut
Leerkrachten = volgens overheid  ambtenaren ≠ bedienden of arbeiders

Verschillen die nu nog bestaan tss arbeiders en bedienden:

Arbeiders Bedienden
Hoe betaald? In uurloon In maandloon
Economisch werkloos Is mogelijk Enkel mogelijk onder strenge vw
Tijdelijk werkloos wegens
techn. Redenen of weer Mogelijk Niet mogelijk
omstandigheden
Lager loon => loon = v naar Hoger loon => gedurende 30d gwn
Gewaarborgd loon bij ziekte
beneden loon uitbetaald krijgen
Hoe vakantiegeld Via Rijksdienst voor jaarlijkse
Door werkgever
ontvangen? vakantie = gem. pot

Seizoenswerkloos: = afh. v. weersomstandigheden, je weet dat het sws tijdelijk is.

Economisch werkloos: kan bedrijf inroepen bij aantoonbare redenen wnr ze ≠ geld hebben om werknemer uit
te betalen. => wnr het ≠ goed gaat met het bedrijf -> meer financieel, minder zekerheid of het terug beter
gaat gaan met het bedrijf
RVA/”dop” betaalt dit dan uit

RVA: Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening

Vb.: technische werkloosheid
dakwerkers kunnen niet werken wnr het heel lang heel hard vriest, dan krijgen mensen
werkloosheidsuitkering



1.5 Overige rechtsbronnen in België
Rechtsbronnen waarop mensen zich kunnen baseren:
• Collectieve arbeidsovereenkomst
• Geschreven arbeidsovereenkomst
• Arbeidsreglement
• Mondelinge individuele arbeidsovereenkomst
Vb.: mondelinge: je mag 5 min. vroeger vertrekken om je kinderen op te halen-> probleem wnr er
een nieuwe baas is want staat niet ergens vast, parking v/h bedrijf i/h WE gebruiken

• Gebruik of gewoonte
Vb.: gebruiken/gewoontes: 's morgens hoe dag zeggen tegen mensen, heel het bedrijf rond of niet,
geef je een kus, een hand, de printer gebruiken voor de privé,…



1.5.1 Collectieve arbeidsovereenkomst (CAO)

Collectieve arbeidsovereenkomst ≈ CAO: e. overeenkomst afgesloten binnen e. paritair orgaan waarin de
organisaties v. werkgevers en werknemers arbeidsvw vastleggen met betrekking tot h. collectief v. werknemers.




8

, Paritair orgaan: organisaties v. werkgevers en werknemers  plek waar 2 belanghebbenden samenkomen
Beslissingen gemaakt met de mensen die er de gevolgen voor dragen

Vb. v. onderwerpen:
o Werktijden
o Loonschalen
o Ontslagregelingen
o Vakantiedagen
o Betaling v. overwerk
o Pensioenregeling
o Scholing
o …

 Afspraken ≠ minder dan wettelijk bepaald  meer mag altijd!! Vb.: ++ betaald krijgen dan wettelijk
verplicht

Soorten CAO’s
1. Intersectorale CAO
= gesloten i/d Nationale Arbeidsraad (NAR)
Werknemers en -gevers worden
vertegenwoordigd en zijn adviseurs o/h
parlement over sociale zaken

= voor alle bedrijfstakken op nationaal niveau
Vb.: minimumloon

2. Sectorale CAO
= gesloten in paritair comité
= v. toep. voor spec. sectoren
Vb.: de chemie, zorg,…

3. Ondernemings-CAO
= gesloten tss werknemers & -gever
= v. toep. voor spec. onderneming/bedrijf




a. Paritair comité

Paritair comité: vergadering op sectoraal niveau die event. vertegenwoordigers heeft v/d werkgevers & -
nemer (gelijk #). Doen onderhandelingen over de arbeidsvw v/d werknemers
= georganiseerd volgens bedrijfsact. Of sector
Stem v. werkgever en werknemer = gelijkwaardig

Doel:
Regelgeving aanpassen a/d arbeidsvw die worden toegepast

Betekenis codes PC: Vb.:
 PC1.. = arbeiders o PC124 = bouwbedrijf
 PC2.. = bedienden o PC200 = bedienden
 PC3.. = arbeiders & bedienden o PC201 = Zelfstandige klein handel
o PC302 = HORECA

Wie valt er onder PC?
 Iedereen die ooit gewerkt heeft is ingeschreven i/e PC




9

Get to know the seller

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
mayravermeulen Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
10
Member since
11 months
Number of followers
0
Documents
18
Last sold
2 days ago

5.0

2 reviews

5
2
4
0
3
0
2
0
1
0

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Frequently asked questions