Samenvatting psychopathologie hoofdstuk 1 introductie
§1.1 inleiding
Psychopathologie: een deelgebied van de psychiatrie en de psychologie dat zich
bezighoudt met het beschrijven van psychische stoornissen, oorzaken daarvan en
behandelingen daarvoor
Psychiatrie: medisch specialisme dat zich richt op de diagnostiek en behandeling
van psychische stoornissen
Klinische psychologie: tak van de psychologie die zich bezighoudt met de
beschrijving, de oorzaken en de behandeling van psychische stoornissen om het
geestelijk welzijn te bevorderen
Psycholoog: iemand die de universitaire studie psychologie heeft voltooid
Psychotherapeut: iemand die na de studie psychologie of geneeskunde een
vervolgopleiding heeft gedaan, waardoor hij bevoegd is tot het geven van
psychotherapeutische behandelingen
Psychiater: iemand die na de studie geneeskunde een vervolgopleiding heeft
gedaan waarin hij/zij zich heeft gespecialiseerd in het diagnosticeren en
behandelen van patiënten met psychische stoornissen. Een psychiater mag, in
tegenstelling tot een psycholoog, medicatie voorschrijven
GZ-psycholoog: psycholoog die na zijn studie een aanvullende opleiding heeft
gevolgd. Is bevoegd tot het diagnosticeren en behandelen van psychische
stoornissen.
Psychische stoornis: een geheel van afwijkende emoties, gedachten of
gedragspatronen die worden gekenmerkt door onder andere een storing in het
functioneren en persoonlijk lijden
§1.2 definiëren van afwijkend gedrag
Criteria om abnormaal gedrag te definiëren
1. Uitzonderlijk: afwijkend gedrag
2. sociaal afwijkend: wat afwijkt van de normen en waarden in een samenleving
3. foute perceptie of interpretatie van de werkelijkheid
4. veroorzaakt lijden: persoonlijk lijden als gevolg van problematische emoties als
angst
5. ongepast of contraproductief: gedrag dat men beperkt in ons vermogen op
bepaalde rollen te vervullen
6. gevaarlijk: gedrag dat gevaar oplevert voor jezelf of anderen
,§1.3 historische visies op afwijkend gedrag
Trepanatie: is een procedure waarbij met een gat in de schedel maakt.
Humores: term van hippocrates voor de essentiële lichaamssappen
Morele therapie: gebaseerd op het idee dat patiënten door een menselijke
bejegening en een verblijf in een ontspannene en respectvolle omgeving weer
normaal zouden gaan fuctioneren.
Hippocrates-> de gezondheid van het lichaam en geest wordt bepaald door een
evenwicht in de humores. Daarna was er sprake van exorcisme en
heksenvervolgingen bij mensen met psychische problemen. 1600 -> gekkenhuizen
werden gebouwd waar mensen werden vastgeketend aan hun bed. In sommige
landen werden deze gekkenhuizen als leedvermaak beschouwd. 1800 ->
hervormingen en ontstond er een morele therapie. In de jaren 50 werden
psychiatrische patiënten behandeld met medicijnen en therapeutische
behandelingen zodat ze in de gewone maatschappij konden functioneren.
Factoren die van invloed zijn op de huidige ontwikkelingen in de Geestelijke
Gezondheidszorg:
- inhoudelijke factoren:
o toenemende kennis van hersenfuncties in relatie tot emoties,
gedachten en gedrag
o ontwikkeling van behandelrichtlijnen
- financieel-economische factoren:
o spanning tussen financiële ruimte en vraag naar psychiatrische zorg
o schaalgrootte van gezondheidsorganisaties neemt toe
- cultureel-maatschappelijke factoren:
o wisselende tolerantie in de maatschappij t.o.v. mensen met psychische
stoornissen
o invloed van immigratie op opbouw van de bevolking en vóórkomen en
aard van psychiatrische problematiek
o veranderende positie van patiënt naar zorgconsument
evidence-based medicine: het streven om gebruik te maken van het beste
beschikbare bewijs bij het maken van een keuze voor de behandeling van een
patiënt
excorcisme: het verdrijven van bezeten mensen/heksen
, hoofdstuk 2 hedendaagse perspectieven op oorzaken en gevolgen van psychische
stoornissen
§2.1 inleiding
De oorzaken en gevolgen van een ziekte:
- een mens met al zijn eigenaardigheden, verleden en heden (het
levensverhaal)
- een ziekte met meer of minder goed herkenbare specifieke verschijnselen
- een sociaalrelationele, en fysieke omgeving
- de houding, visie, kennis en vaardigheden van de behandelaar/onderzoeker
tegenvoer hem of haar
Waar zoekt men de oorzaak van psychopathologie:
1. Biologisch: verstoorde werking van neurotransmitters, afwijkingen/ defecten in
de hersenen
2. Psychologisch
a. Psychodynamisch
b. Leermodellen
c. Humanistische modellen
d. Cognitieve modellen
3. Sociaal-cultureel
4. Biopsychosociaal
§2.2 biologische perspectief
Genotype: verzameling trekken die zijn vastgelegd in de genetische code van een
persoon
Fenotype: werkelijke of waarneembare trekken van een persoon
Proband: het eerste geval van bepaalde stoornis dat als zodanig is
gediagnosticeerd
Neuron: zenuwcel
Dendriet: wortelachtige uitloper van een neuron die zenuwimpulsen ontvangt van
andere neuronen
Eindknopje: kleine verdikking aan het einde van een axon
Axon: het lange, dunne gedeelte van neuron waarlangs de zenuwimpulsen zich
voorplanten
Neurotransmitter: chemische stof die neurale boodschappen van de ene neuron
naar de andere vervoert
Synaps: spleetje tussen een eindknopje van het ene neuron en de dendriet of soma
van een andere neuron waarlangs de neurale impulsen worden doorgegeven
Receptorplaats: deel van een dendriet van de ontvangende neuron dat gevoelig is
voor bepaalde neurotransmitters
Centrale zenuwstelsel: de hersenen en het ruggenmerg
Medulla: gebied in de achterhersenen dat de hartslag en ademhaling
reguleert
Pons: gebied in de achterhersenen dat een rol speelt bij ademhaling
§1.1 inleiding
Psychopathologie: een deelgebied van de psychiatrie en de psychologie dat zich
bezighoudt met het beschrijven van psychische stoornissen, oorzaken daarvan en
behandelingen daarvoor
Psychiatrie: medisch specialisme dat zich richt op de diagnostiek en behandeling
van psychische stoornissen
Klinische psychologie: tak van de psychologie die zich bezighoudt met de
beschrijving, de oorzaken en de behandeling van psychische stoornissen om het
geestelijk welzijn te bevorderen
Psycholoog: iemand die de universitaire studie psychologie heeft voltooid
Psychotherapeut: iemand die na de studie psychologie of geneeskunde een
vervolgopleiding heeft gedaan, waardoor hij bevoegd is tot het geven van
psychotherapeutische behandelingen
Psychiater: iemand die na de studie geneeskunde een vervolgopleiding heeft
gedaan waarin hij/zij zich heeft gespecialiseerd in het diagnosticeren en
behandelen van patiënten met psychische stoornissen. Een psychiater mag, in
tegenstelling tot een psycholoog, medicatie voorschrijven
GZ-psycholoog: psycholoog die na zijn studie een aanvullende opleiding heeft
gevolgd. Is bevoegd tot het diagnosticeren en behandelen van psychische
stoornissen.
Psychische stoornis: een geheel van afwijkende emoties, gedachten of
gedragspatronen die worden gekenmerkt door onder andere een storing in het
functioneren en persoonlijk lijden
§1.2 definiëren van afwijkend gedrag
Criteria om abnormaal gedrag te definiëren
1. Uitzonderlijk: afwijkend gedrag
2. sociaal afwijkend: wat afwijkt van de normen en waarden in een samenleving
3. foute perceptie of interpretatie van de werkelijkheid
4. veroorzaakt lijden: persoonlijk lijden als gevolg van problematische emoties als
angst
5. ongepast of contraproductief: gedrag dat men beperkt in ons vermogen op
bepaalde rollen te vervullen
6. gevaarlijk: gedrag dat gevaar oplevert voor jezelf of anderen
,§1.3 historische visies op afwijkend gedrag
Trepanatie: is een procedure waarbij met een gat in de schedel maakt.
Humores: term van hippocrates voor de essentiële lichaamssappen
Morele therapie: gebaseerd op het idee dat patiënten door een menselijke
bejegening en een verblijf in een ontspannene en respectvolle omgeving weer
normaal zouden gaan fuctioneren.
Hippocrates-> de gezondheid van het lichaam en geest wordt bepaald door een
evenwicht in de humores. Daarna was er sprake van exorcisme en
heksenvervolgingen bij mensen met psychische problemen. 1600 -> gekkenhuizen
werden gebouwd waar mensen werden vastgeketend aan hun bed. In sommige
landen werden deze gekkenhuizen als leedvermaak beschouwd. 1800 ->
hervormingen en ontstond er een morele therapie. In de jaren 50 werden
psychiatrische patiënten behandeld met medicijnen en therapeutische
behandelingen zodat ze in de gewone maatschappij konden functioneren.
Factoren die van invloed zijn op de huidige ontwikkelingen in de Geestelijke
Gezondheidszorg:
- inhoudelijke factoren:
o toenemende kennis van hersenfuncties in relatie tot emoties,
gedachten en gedrag
o ontwikkeling van behandelrichtlijnen
- financieel-economische factoren:
o spanning tussen financiële ruimte en vraag naar psychiatrische zorg
o schaalgrootte van gezondheidsorganisaties neemt toe
- cultureel-maatschappelijke factoren:
o wisselende tolerantie in de maatschappij t.o.v. mensen met psychische
stoornissen
o invloed van immigratie op opbouw van de bevolking en vóórkomen en
aard van psychiatrische problematiek
o veranderende positie van patiënt naar zorgconsument
evidence-based medicine: het streven om gebruik te maken van het beste
beschikbare bewijs bij het maken van een keuze voor de behandeling van een
patiënt
excorcisme: het verdrijven van bezeten mensen/heksen
, hoofdstuk 2 hedendaagse perspectieven op oorzaken en gevolgen van psychische
stoornissen
§2.1 inleiding
De oorzaken en gevolgen van een ziekte:
- een mens met al zijn eigenaardigheden, verleden en heden (het
levensverhaal)
- een ziekte met meer of minder goed herkenbare specifieke verschijnselen
- een sociaalrelationele, en fysieke omgeving
- de houding, visie, kennis en vaardigheden van de behandelaar/onderzoeker
tegenvoer hem of haar
Waar zoekt men de oorzaak van psychopathologie:
1. Biologisch: verstoorde werking van neurotransmitters, afwijkingen/ defecten in
de hersenen
2. Psychologisch
a. Psychodynamisch
b. Leermodellen
c. Humanistische modellen
d. Cognitieve modellen
3. Sociaal-cultureel
4. Biopsychosociaal
§2.2 biologische perspectief
Genotype: verzameling trekken die zijn vastgelegd in de genetische code van een
persoon
Fenotype: werkelijke of waarneembare trekken van een persoon
Proband: het eerste geval van bepaalde stoornis dat als zodanig is
gediagnosticeerd
Neuron: zenuwcel
Dendriet: wortelachtige uitloper van een neuron die zenuwimpulsen ontvangt van
andere neuronen
Eindknopje: kleine verdikking aan het einde van een axon
Axon: het lange, dunne gedeelte van neuron waarlangs de zenuwimpulsen zich
voorplanten
Neurotransmitter: chemische stof die neurale boodschappen van de ene neuron
naar de andere vervoert
Synaps: spleetje tussen een eindknopje van het ene neuron en de dendriet of soma
van een andere neuron waarlangs de neurale impulsen worden doorgegeven
Receptorplaats: deel van een dendriet van de ontvangende neuron dat gevoelig is
voor bepaalde neurotransmitters
Centrale zenuwstelsel: de hersenen en het ruggenmerg
Medulla: gebied in de achterhersenen dat de hartslag en ademhaling
reguleert
Pons: gebied in de achterhersenen dat een rol speelt bij ademhaling
