Hoorcollege 9. Opvoeden tot democratisch
burgerschap op school
1) Wat betekent het om burger te zijn in een democratische samenleving?
Een korte geschiedenis van het ‘democratisch burgerschap’
Van stedelijk burgerschap in de late middeleeuwen…
‘Burger’ komt van het Franse bourgousie ‘de inwoner van de stad’.
Een burger woont in een stad en heeft voorrechten.
En daarnaast (bestuurlijke) verantwoordelijkheid en plichten.
Als burger heb je bepaalde privileges in een stad
…naar nationaal burgerschap in de 19e en 20e eeuw.
19e eeuw: sterkere nadruk op nationaal burgerschap.
Grondwet van Thorbecke (1848): iedereen is volgens de wet gelijk…
…en wetgeving wordt gemaakt door volksvertegenwoordigers.
Twee dimensies van burgerschap
Formatief burgerschap formele rechten en plichten die je hebt als burger (bijv. stemmen)
o Welke rechten en plichten heb je als burger?
o Wie heeft het recht zich als burger te zien?
Normatief burgerschap normen en waarden
o Wat betekent het om burger te zijn?
o Welke idealen worden in burgerschap nagestreefd?
o Je kunt verschillende meningen hebben en je wordt er niet op vevolgd.
Drie burgerschapidealen in de democratische samenleving
a) Een neoliberaal burgerschapsideaal
b) Een communitaristische burgerschapsideaal
c) Een neo-republikeins (kritisch democratisch) burgerschapsideaal
Let op: drie perspectieven op democratisch burgerschap.
a) Het neoliberale burgerschapsideaal
Neo= nieuw, Liberaal= politieke stroming waar het individu centraal staat.
De individuele burger en zijn/haar rechten staan centraal. Vanuit dit ideaal betekent
burgerschap dat je je eigen rechten goed kent.
Primaire streven: ontplooiing van het individu.
Nadruk op keuzes maken vanuit eigenbelang.
b) Een communitaristische burgerschapsideaal
De gemeenschap (comunity)
De gemeenschap staat centraal. Gemeenschap hebben bepaalde normen en waarden, soms
betekent dat dat je je moet aanpasssen
Een burger is iemand die op sociaal en politiek gebied gemeenschappelijke doelen nastreeft.
Doelen die voor de gemeenschap belangrijk zijn
Nadruk op aanpassen aan de norm.
burgerschap op school
1) Wat betekent het om burger te zijn in een democratische samenleving?
Een korte geschiedenis van het ‘democratisch burgerschap’
Van stedelijk burgerschap in de late middeleeuwen…
‘Burger’ komt van het Franse bourgousie ‘de inwoner van de stad’.
Een burger woont in een stad en heeft voorrechten.
En daarnaast (bestuurlijke) verantwoordelijkheid en plichten.
Als burger heb je bepaalde privileges in een stad
…naar nationaal burgerschap in de 19e en 20e eeuw.
19e eeuw: sterkere nadruk op nationaal burgerschap.
Grondwet van Thorbecke (1848): iedereen is volgens de wet gelijk…
…en wetgeving wordt gemaakt door volksvertegenwoordigers.
Twee dimensies van burgerschap
Formatief burgerschap formele rechten en plichten die je hebt als burger (bijv. stemmen)
o Welke rechten en plichten heb je als burger?
o Wie heeft het recht zich als burger te zien?
Normatief burgerschap normen en waarden
o Wat betekent het om burger te zijn?
o Welke idealen worden in burgerschap nagestreefd?
o Je kunt verschillende meningen hebben en je wordt er niet op vevolgd.
Drie burgerschapidealen in de democratische samenleving
a) Een neoliberaal burgerschapsideaal
b) Een communitaristische burgerschapsideaal
c) Een neo-republikeins (kritisch democratisch) burgerschapsideaal
Let op: drie perspectieven op democratisch burgerschap.
a) Het neoliberale burgerschapsideaal
Neo= nieuw, Liberaal= politieke stroming waar het individu centraal staat.
De individuele burger en zijn/haar rechten staan centraal. Vanuit dit ideaal betekent
burgerschap dat je je eigen rechten goed kent.
Primaire streven: ontplooiing van het individu.
Nadruk op keuzes maken vanuit eigenbelang.
b) Een communitaristische burgerschapsideaal
De gemeenschap (comunity)
De gemeenschap staat centraal. Gemeenschap hebben bepaalde normen en waarden, soms
betekent dat dat je je moet aanpasssen
Een burger is iemand die op sociaal en politiek gebied gemeenschappelijke doelen nastreeft.
Doelen die voor de gemeenschap belangrijk zijn
Nadruk op aanpassen aan de norm.
