Hoorcollege 9 slechtziende en blinde jeugdigen (cluster 1)
Deel 1: criteria en gevolgen
Blindheid
Ongeveer 5000 mensen zijn echt blind (<1/60) en 60.000 zijn ernstig slechtziend
(<30% zicht) in Nederland. Het aantal is de afgelopen jaren afgenomen, mede
doordat er meer operaties mogelijk zijn. Aan de ene kant wordt er gekeken naar
de visus, dat is hoe scherp iemand kan kijken. Aan de andere kant wordt er ook
gekeken naar de breedte van het gezichtsveld. Er zijn een taal van oorzaken. Het
kan aangeboren zijn, erfelijk zijn, door infectie, door een ongeluk etc. 75% van de
slechtziende kinderen gaat naar een reguliere basisschool.
Signalen
Aan de ene kant heb je de medici (oogtest, gehoortest etc.). Daarnaast heb je als
pedagoog ook een belangrijke taak om te kijken om het medische te raadplegen.
Zuigeling: Als je kijkt bij een baby zie je dat het kind weinig tot geen oogcontact
maakt met de omgeving, want dat is voor en slechtziend kind veel lastiger om te
doen. Daarnaast kan je soms ook zien dat kinderen niet helemaal helder uit hun
ogen kijken en een beetje scheel kunnen kijken. Een kind is heel erg gericht op
zijn eigen lichaam en zal grijpen naar voorwerpen, maar een blind kind ziet dat
niet. Het enige wat zo’n kind voelt is zijn eigen lichaam, waardoor die eerder zal
grijpen naar zijn eigen lichaamsdelen en daar mee bezig zijn en nauwelijks grijpt
naar voorwerpen. Het oog zorgt voor visuele prikkels waardoor het kind wordt
geactiveerd en dit komt bij blinde kinderen weg te vallen. Lachen is biologisch
aangelegd, maar doordat het kind het lachen van de ouder/opvoeder niet ziet,
sterft dat lachen uit. Hierdoor ontstaat het risico dat de opvoeders ook minder
snel zullen lachen.
Peuter: In de peutertijd zal je vaak zien dat de kinderen wat onhandig zijn, ze
struikelen vaak, ze houden hun hoofd scheef, ze maken onhandige bewegingen
met hun hoofd doordat ze daar minder controle over hebben. Ze gaan dingen van
dichterbij bekijken.
Blind of slechtziend kind?
Als pedagoog is het belangrijk dat je gaat kijken in hoeverre het aangeboren of
niet-aangeboren is. Kinderen waarbij het niet-aangeboren is hebben vaak een
rijkere fantasie, want je fantasie wordt geprikkeld door wat je ziet. Ook is het
afhankelijk van de hulpmiddelen die beschikbaar zijn en of een kind daarmee kan
leven, bijvoorbeeld een blindenstok. Daarnaast zie je dat de ontwikkeling van
zowel het kind als van de ziekte nog loopt. Sommige ziektes worden sterker,
naarmate iemand ouder wordt, maar soms zie je ook dat het milder wordt.
Ontwikkeling
Waar heeft blindheid allemaal invloed op?
- Cognitieve ontwikkeling Wordt voor een groot deel gestimuleerd door
visuele prikkels en door die prikkels leer je afstand in te schatten etc. Op
het moment dat je dat niet hebt, is het veel lastiger om cognitieve
informatie binnen te laten komen. Conceptuele begrippen moet je veel
bewuster aan kinderen uitleggen.
- Motorische ontwikkeling De visuele prikkel is de meest activerende
prikkel die je voor een kind kan hebben. Als een baby iets ziet, kruipt het
er gelijk een. Een blind kind ziet dat niet, waardoor die er niet op af gaat.
Dat exploreren gebeurt veel minder automatisch.
Deel 1: criteria en gevolgen
Blindheid
Ongeveer 5000 mensen zijn echt blind (<1/60) en 60.000 zijn ernstig slechtziend
(<30% zicht) in Nederland. Het aantal is de afgelopen jaren afgenomen, mede
doordat er meer operaties mogelijk zijn. Aan de ene kant wordt er gekeken naar
de visus, dat is hoe scherp iemand kan kijken. Aan de andere kant wordt er ook
gekeken naar de breedte van het gezichtsveld. Er zijn een taal van oorzaken. Het
kan aangeboren zijn, erfelijk zijn, door infectie, door een ongeluk etc. 75% van de
slechtziende kinderen gaat naar een reguliere basisschool.
Signalen
Aan de ene kant heb je de medici (oogtest, gehoortest etc.). Daarnaast heb je als
pedagoog ook een belangrijke taak om te kijken om het medische te raadplegen.
Zuigeling: Als je kijkt bij een baby zie je dat het kind weinig tot geen oogcontact
maakt met de omgeving, want dat is voor en slechtziend kind veel lastiger om te
doen. Daarnaast kan je soms ook zien dat kinderen niet helemaal helder uit hun
ogen kijken en een beetje scheel kunnen kijken. Een kind is heel erg gericht op
zijn eigen lichaam en zal grijpen naar voorwerpen, maar een blind kind ziet dat
niet. Het enige wat zo’n kind voelt is zijn eigen lichaam, waardoor die eerder zal
grijpen naar zijn eigen lichaamsdelen en daar mee bezig zijn en nauwelijks grijpt
naar voorwerpen. Het oog zorgt voor visuele prikkels waardoor het kind wordt
geactiveerd en dit komt bij blinde kinderen weg te vallen. Lachen is biologisch
aangelegd, maar doordat het kind het lachen van de ouder/opvoeder niet ziet,
sterft dat lachen uit. Hierdoor ontstaat het risico dat de opvoeders ook minder
snel zullen lachen.
Peuter: In de peutertijd zal je vaak zien dat de kinderen wat onhandig zijn, ze
struikelen vaak, ze houden hun hoofd scheef, ze maken onhandige bewegingen
met hun hoofd doordat ze daar minder controle over hebben. Ze gaan dingen van
dichterbij bekijken.
Blind of slechtziend kind?
Als pedagoog is het belangrijk dat je gaat kijken in hoeverre het aangeboren of
niet-aangeboren is. Kinderen waarbij het niet-aangeboren is hebben vaak een
rijkere fantasie, want je fantasie wordt geprikkeld door wat je ziet. Ook is het
afhankelijk van de hulpmiddelen die beschikbaar zijn en of een kind daarmee kan
leven, bijvoorbeeld een blindenstok. Daarnaast zie je dat de ontwikkeling van
zowel het kind als van de ziekte nog loopt. Sommige ziektes worden sterker,
naarmate iemand ouder wordt, maar soms zie je ook dat het milder wordt.
Ontwikkeling
Waar heeft blindheid allemaal invloed op?
- Cognitieve ontwikkeling Wordt voor een groot deel gestimuleerd door
visuele prikkels en door die prikkels leer je afstand in te schatten etc. Op
het moment dat je dat niet hebt, is het veel lastiger om cognitieve
informatie binnen te laten komen. Conceptuele begrippen moet je veel
bewuster aan kinderen uitleggen.
- Motorische ontwikkeling De visuele prikkel is de meest activerende
prikkel die je voor een kind kan hebben. Als een baby iets ziet, kruipt het
er gelijk een. Een blind kind ziet dat niet, waardoor die er niet op af gaat.
Dat exploreren gebeurt veel minder automatisch.
