Definitie & Evolutie
Kwantitatief VS kwalitatief onderzoek
H1: Wat is kwalitatief onderzoek in de psychologie en was het echt verborgen?
H2: Hoe kwalitatieve methodes ontwikkelden in de psychologie: kwalitatieve evolutie
Kwalitatief onderzoek gaat over onder andere observeren
Observatie ≠ objectief WANT observatoren kunnen verschillende interpretaties maken (subjectiviteit)
Kwalitatief onderzoek belangrijk bij theorievorming (bestaat altijd uit observatie)
Kan later getoetst / bevestigd worden a.d.h.v. kwantitatief onderzoek
Belangrijk om naast te meten ook te observeren binnen context
VB: laag score op IQ test t.g.v. overleden vader en niet t.g.v. laag IQ (kijken naar context)
Psychologie & historisch kwantitatieve basis
1. Positivisme
= Natuurwetenschappelijke benadering (kwantitatieve basis)
Cfr. fysica, chemie ~ exacte wetenschappen
— Experimenten
— Universalisme : zoektocht naar universele wetten
— Meten : exact meetbaar
— Reductionisme : mensen indelen a.d.h.v. bepaalde scores (reduceren tot 1 kenmerk)
↳ Grote statistische invloeden
Laat i.v.m. sociologie (kwalitatief onderzoek in 1950-1960), biologie (observatie)
2. Expansie positivisme door
Klinische psychologie
Educatie
Forensische (waarom plegen sommige mensen bepaalde wandaden?)
Marketing (waarom kopen mensen bepaalde dingen? winstmaximalisatie)
3. Tekort aan kritische massa in verleden
Minder mensen binnen psychologie = minder kritische blikken = minder groeikansen
Duurt langer om tot kwalitatieve stroming te komen
Groeiend publiek = toename in kwalitatief onderzoek (door meer kansen op kritiek)
4. Psychologie enkel aan universiteiten
Universiteit = uitsluitend theoretisch perspectief
Opkomst praktijkwerkers (fieldworkers) met kennis m.b.t. context
Kwamen met commentaar op gehele kwantitatieve (meer dan enkel dat)
Deden theoretici nadenken over praktijk & context
Samenwerking van belang!
Breuklijnen tussen kwantitatief & kwalitatief onderzoek
Kwantitatief Kwalitatief
Objectief Subjectief
Hard Soft
Mechanisch Rationeel
Nomothetisch (groepsconclusies) Idiografisch (op individu gericht)
Analytisch (diepgaand kwantitatief) Teleologisch (rede, waarom)
Operationeel (doel duidelijk) Synoptisch (breed)
1
,Visie op wetenschap als basis voor polarisering
2 verschillende visies op wetenschap – Woolgar (1996)
Conceptualisering wetenschap vanuit psychologie
Objecten in natuurlijke omgeving = objectief & reëel
↳ Bestaan onafhankelijk van mensen
Wetenschappelijke kennis bepaald door actuele karakteristieken van fysische wereld
Wetenschap: toolbox van methodes & procedures
Mensen handelen individueel & cognitief
Wetenschap als social construct
Mensen kunnen echte wereld nooit direct observeren (subjectief)
↳ Artikel op canvas: 29 onderzoekers onderzoeken dezelfde data
Toch zeggen 20 dat er significant verschil is en 9 dat er geen significant verschil is
Zelfs in objectieve cijfers zitten variaties in interpretatie! (kwantitatief toch niet altijd zo objectief)
Mensen krijgen wereldbeeld dat wordt opgelegd door wetenschap
↳ “Iedereen moet 1,5 liter water drinken” MAAR tenger vrouwtje moet minder drinken dan beer van gast
↳ Werkt super reductionistisch (mensen denken zelf niet meer na over praktijk)
VB: nieuws over vluchtelingen creëert beeld, zonder zelf met deze mensen te hebben gesproken
Mensen vertonen weinig consensus over methodes & procedures
↳ Wetenschap spreekt elkaar soms ook tegen (dingen die te zien zijn in media)
Mensen handelen collectief & sociaal
Visie op kwalitatief onderzoek
Povee & Roberts (2014)
Interviewden studenten & staff in departement psychologie (Australia)
↳ Thematische analyse van interviews
Overkoepelende conclusie: methodologie van onderzoek wordt gekozen o.b.v. onderzoeksvraag
↳ Kwantitatief (hoeveel?), kwalitatief (waarom?) & mixed method methodologie
= Allemaal waardevol met elk eigen waarde moeten allemaal geapprecieerd worden
Andere themata:
— Onvoldoende bekendheid & vertrouwdheid met kwalitatief onderzoek
— Tijdsintensieve vorm van onderzoek (interviewen, uittypen, analyseren, …)
— Publicatiebias : geen significatie vinden publiceert moeilijker
— Praktijk psycholoog theorie moet gematcht worden met kwalitatief onderzoek (praktijk)
Vaak komen we niet overeen + moeten nog afgestemd worden op elkaar
Interpersoonlijke relaties & communicatie van belang
— Lived experiences capteren = sterk punt
— Empowerment van de onderzochte reduceert statuut onderzoeker
— Tekort aan respect voor kwalitatief onderzoek (manier van lesgeven)
— Subjectiviteit kwalitatief onderzoek vs objectiviteit kwantitatief onderzoek
— Waarde & generaliseerbaarheid van kwalitatief onderzoek
Kwalitatief onderzoek wil niet generaliseren (dat is kwantitatief)
Kwalitatief onderzoek doet ook niet aan random steekproeven
↳ WANT daar zit doelpubliek niet met 100% zekerheid in
— Eigenschappen kwalitatieve onderzoeker : praten met mensen, geen statistische kennis
2
,Definitie kwalitatief onderzoek
Definieren van ‘kwalitatief onderzoek’ = moeilijk
Dataverzameling
Kwalitatief onderzoek ≠ tegenovergestelde van kwantitatief onderzoeke
— Het is niet kwalitatief onderzoek omdat het geen kwantitatief onderzoek is
— = Twee aparte dingen
Specifieke manier om cijfers te verzamelen
— # doelstellingen van onderzoeker verschillen o.b.v. epistemologie
— Focus verschilt afhankelijk van doelstelling
— Conversatie of inhoudelijke analyse bij gesprek (wie praat er veel? hoe veranderen gesprekken?)
Type data
— Ontbreken van harde cijfers, statistieken
— Loskomen van tirannie van statistiek
Karakteristieken kwalitatief onderzoek
1. Concern with richness of description in the data
~ Bezorgdheid over de rijkdom aan beschrijvingen in de gegevens
Dataverzamelingsmethodes = allesomvattend & NIET reductionistisch
VB reductionistische schaal – pijnschaal: enige zekerheid = pijn, verder cijfer onbruikbaar
2. Concern with capturing the individual’s perspective
~ Bezorgdheid om het perspectief van het individu vast te leggen
Perspectief van individu is belangrijkste – loslaten eigen referentiekader
VB: Klein wondje/grote wonde VS. eigen eerder ervaringen met letsels
3. Rejection of positivism
~ Afwijzing van positivisme
Auguste Comte werd als positivist geschetst – “observeerbare feiten spelen belangrijke rol in kennisaccumulatie”
MAAR ‘observeerbaar’ ≠ per se ‘meetbaar’
Eigenlijk voorstander van zowel kwantitatief als kwalitatief onderzoek
— “…abstaining from introducing considerations of quantities and mathematical laws, which is beyond our
power to apply”
— Idem als kritiek van kwalitatieve onderzoekers op kwantitatief onderzoek
— Kwantificeren in fysica & chemie dus andere disciplines?
4. Adherence to the postmodern sensibility
~ Aansluiting bij de postmoderne gevoeligheid
a. Researcher and researched relatively close
~ Onderzoeker en onderzochte relatief dicht bij elkaar
Dichtbij individu
b. Qualitative researchers tend to see themselves as insiders to what is being studied
~ Kwalitatieve onderzoekers hebben de neiging zichzelf te zien als insiders van wat bestudeerd wordt
Geëngageerd, betrokken op individu
c. Idiographic – studies the individual as an individual
~ Idiografisch – bestudeert het individu als individu
Aandacht voor individu & voor welzijn van individu
VB: geweld t.a.v. vrouwen (wat ga je doen? interviewen? niets doen?)
5. Examination of the constraints of everyday life
~ Onderzoek naar de beperkingen van het dagelijks leven
Alles reduceren tot scores van 1-5… enkel bruikbaar als middel, niet als product (loskomen hiervan)
6. Reality constructed by the individual
~ De werkelijkheid geconstrueerd door het individu
Realiteit = GEEN statisch gegeven, WEL sociale constructie
VB: verschillende percepties tussen mantelzorger VS. zorgvrager (eenzaamheid)
7. About emerging theory and concepts, not about hypothesis testing
3
, ~ Over opkomende theorie en concepten, niet over testen van hypothese
Kwantitatief onderzoek: confirmeren theorie (a.k.a. testen van hypothese)
Kwalitatief onderzoek: ontdekken theorie & concepten
Ontluiken van kwalitatief onderzoek in psychologie
Meer en meer interesse voor kwalitatief onderzoek in psychologie
Paradigmashift – Josselson (2014)
— Paradigmashift = radicale verandering (“new way of thinking replacing old thinking”)
MAAR het is helemaal geen radicale verandering: niet alles wordt zomaar de deur uit gegooid
— WEL co-existentie van beide benaderingen
Reactie patiënten op pijnstimuli in labo a.d.h.v. sensoren – kwantitatief
Ervaringen van patiënten met chronische pijn (interview, dagboek, …) – kwalitatief
— Mixed-method benadering
Voorbeelden mixed-mothod benadering
o Triangulation design
o Explanatory design
o Exploratory design
o Embedded design
Hierbij doen de onderzoekers hetzelfde op hetzelfde moment, met hoop dat ze elkaar zullen beïnvloeden
Sporen van kwalitatief onderzoek
James & Wundt (1870)
↳ Sommige fenomenen kunnen in labo onderzocht worden, andere niet
— Kwantitatief VS kwalitatief
— Om nieuw fenomeen volledig te begrijpen heb je kwantitatief & kwalitatief onderzoek nodig
EN samenwerking tussen beiden
— “James placed priority on the qualitative description and assessment of conscious experience”
Introspectie – Wund (1879)
= Exploratie gevoelens, observaties, interpretaties, ideeën & resultaten van onderzoek gerelateerd hieraan
↳ Via trained observations labo
— Controle, repliceerbaarheid, onpartijdigheid
— Aandacht voor studie
— Uitsluiten externe invloeden
↳ Fenomenen kunnen bestudeerd & gemeten worden
Logisch positivisme
— Observatie & logisch redeneren in zoektocht naar universele wetten
MAAR ook ‘objectief’ zijn + zo weinig mogelijk laten beïnvloeden door eigen valideert kwalitatief
perspectief
— Verificatie van hypotheses (~ kwantitatief onderzoek)
— Citaat Passmore: “… that philosophy is not about ‘the world’ but about the language through which men
speak about the world, …”
Hij spreekt hier over hoe mensen spreken & dingen zeggen (taal)
4
Kwantitatief VS kwalitatief onderzoek
H1: Wat is kwalitatief onderzoek in de psychologie en was het echt verborgen?
H2: Hoe kwalitatieve methodes ontwikkelden in de psychologie: kwalitatieve evolutie
Kwalitatief onderzoek gaat over onder andere observeren
Observatie ≠ objectief WANT observatoren kunnen verschillende interpretaties maken (subjectiviteit)
Kwalitatief onderzoek belangrijk bij theorievorming (bestaat altijd uit observatie)
Kan later getoetst / bevestigd worden a.d.h.v. kwantitatief onderzoek
Belangrijk om naast te meten ook te observeren binnen context
VB: laag score op IQ test t.g.v. overleden vader en niet t.g.v. laag IQ (kijken naar context)
Psychologie & historisch kwantitatieve basis
1. Positivisme
= Natuurwetenschappelijke benadering (kwantitatieve basis)
Cfr. fysica, chemie ~ exacte wetenschappen
— Experimenten
— Universalisme : zoektocht naar universele wetten
— Meten : exact meetbaar
— Reductionisme : mensen indelen a.d.h.v. bepaalde scores (reduceren tot 1 kenmerk)
↳ Grote statistische invloeden
Laat i.v.m. sociologie (kwalitatief onderzoek in 1950-1960), biologie (observatie)
2. Expansie positivisme door
Klinische psychologie
Educatie
Forensische (waarom plegen sommige mensen bepaalde wandaden?)
Marketing (waarom kopen mensen bepaalde dingen? winstmaximalisatie)
3. Tekort aan kritische massa in verleden
Minder mensen binnen psychologie = minder kritische blikken = minder groeikansen
Duurt langer om tot kwalitatieve stroming te komen
Groeiend publiek = toename in kwalitatief onderzoek (door meer kansen op kritiek)
4. Psychologie enkel aan universiteiten
Universiteit = uitsluitend theoretisch perspectief
Opkomst praktijkwerkers (fieldworkers) met kennis m.b.t. context
Kwamen met commentaar op gehele kwantitatieve (meer dan enkel dat)
Deden theoretici nadenken over praktijk & context
Samenwerking van belang!
Breuklijnen tussen kwantitatief & kwalitatief onderzoek
Kwantitatief Kwalitatief
Objectief Subjectief
Hard Soft
Mechanisch Rationeel
Nomothetisch (groepsconclusies) Idiografisch (op individu gericht)
Analytisch (diepgaand kwantitatief) Teleologisch (rede, waarom)
Operationeel (doel duidelijk) Synoptisch (breed)
1
,Visie op wetenschap als basis voor polarisering
2 verschillende visies op wetenschap – Woolgar (1996)
Conceptualisering wetenschap vanuit psychologie
Objecten in natuurlijke omgeving = objectief & reëel
↳ Bestaan onafhankelijk van mensen
Wetenschappelijke kennis bepaald door actuele karakteristieken van fysische wereld
Wetenschap: toolbox van methodes & procedures
Mensen handelen individueel & cognitief
Wetenschap als social construct
Mensen kunnen echte wereld nooit direct observeren (subjectief)
↳ Artikel op canvas: 29 onderzoekers onderzoeken dezelfde data
Toch zeggen 20 dat er significant verschil is en 9 dat er geen significant verschil is
Zelfs in objectieve cijfers zitten variaties in interpretatie! (kwantitatief toch niet altijd zo objectief)
Mensen krijgen wereldbeeld dat wordt opgelegd door wetenschap
↳ “Iedereen moet 1,5 liter water drinken” MAAR tenger vrouwtje moet minder drinken dan beer van gast
↳ Werkt super reductionistisch (mensen denken zelf niet meer na over praktijk)
VB: nieuws over vluchtelingen creëert beeld, zonder zelf met deze mensen te hebben gesproken
Mensen vertonen weinig consensus over methodes & procedures
↳ Wetenschap spreekt elkaar soms ook tegen (dingen die te zien zijn in media)
Mensen handelen collectief & sociaal
Visie op kwalitatief onderzoek
Povee & Roberts (2014)
Interviewden studenten & staff in departement psychologie (Australia)
↳ Thematische analyse van interviews
Overkoepelende conclusie: methodologie van onderzoek wordt gekozen o.b.v. onderzoeksvraag
↳ Kwantitatief (hoeveel?), kwalitatief (waarom?) & mixed method methodologie
= Allemaal waardevol met elk eigen waarde moeten allemaal geapprecieerd worden
Andere themata:
— Onvoldoende bekendheid & vertrouwdheid met kwalitatief onderzoek
— Tijdsintensieve vorm van onderzoek (interviewen, uittypen, analyseren, …)
— Publicatiebias : geen significatie vinden publiceert moeilijker
— Praktijk psycholoog theorie moet gematcht worden met kwalitatief onderzoek (praktijk)
Vaak komen we niet overeen + moeten nog afgestemd worden op elkaar
Interpersoonlijke relaties & communicatie van belang
— Lived experiences capteren = sterk punt
— Empowerment van de onderzochte reduceert statuut onderzoeker
— Tekort aan respect voor kwalitatief onderzoek (manier van lesgeven)
— Subjectiviteit kwalitatief onderzoek vs objectiviteit kwantitatief onderzoek
— Waarde & generaliseerbaarheid van kwalitatief onderzoek
Kwalitatief onderzoek wil niet generaliseren (dat is kwantitatief)
Kwalitatief onderzoek doet ook niet aan random steekproeven
↳ WANT daar zit doelpubliek niet met 100% zekerheid in
— Eigenschappen kwalitatieve onderzoeker : praten met mensen, geen statistische kennis
2
,Definitie kwalitatief onderzoek
Definieren van ‘kwalitatief onderzoek’ = moeilijk
Dataverzameling
Kwalitatief onderzoek ≠ tegenovergestelde van kwantitatief onderzoeke
— Het is niet kwalitatief onderzoek omdat het geen kwantitatief onderzoek is
— = Twee aparte dingen
Specifieke manier om cijfers te verzamelen
— # doelstellingen van onderzoeker verschillen o.b.v. epistemologie
— Focus verschilt afhankelijk van doelstelling
— Conversatie of inhoudelijke analyse bij gesprek (wie praat er veel? hoe veranderen gesprekken?)
Type data
— Ontbreken van harde cijfers, statistieken
— Loskomen van tirannie van statistiek
Karakteristieken kwalitatief onderzoek
1. Concern with richness of description in the data
~ Bezorgdheid over de rijkdom aan beschrijvingen in de gegevens
Dataverzamelingsmethodes = allesomvattend & NIET reductionistisch
VB reductionistische schaal – pijnschaal: enige zekerheid = pijn, verder cijfer onbruikbaar
2. Concern with capturing the individual’s perspective
~ Bezorgdheid om het perspectief van het individu vast te leggen
Perspectief van individu is belangrijkste – loslaten eigen referentiekader
VB: Klein wondje/grote wonde VS. eigen eerder ervaringen met letsels
3. Rejection of positivism
~ Afwijzing van positivisme
Auguste Comte werd als positivist geschetst – “observeerbare feiten spelen belangrijke rol in kennisaccumulatie”
MAAR ‘observeerbaar’ ≠ per se ‘meetbaar’
Eigenlijk voorstander van zowel kwantitatief als kwalitatief onderzoek
— “…abstaining from introducing considerations of quantities and mathematical laws, which is beyond our
power to apply”
— Idem als kritiek van kwalitatieve onderzoekers op kwantitatief onderzoek
— Kwantificeren in fysica & chemie dus andere disciplines?
4. Adherence to the postmodern sensibility
~ Aansluiting bij de postmoderne gevoeligheid
a. Researcher and researched relatively close
~ Onderzoeker en onderzochte relatief dicht bij elkaar
Dichtbij individu
b. Qualitative researchers tend to see themselves as insiders to what is being studied
~ Kwalitatieve onderzoekers hebben de neiging zichzelf te zien als insiders van wat bestudeerd wordt
Geëngageerd, betrokken op individu
c. Idiographic – studies the individual as an individual
~ Idiografisch – bestudeert het individu als individu
Aandacht voor individu & voor welzijn van individu
VB: geweld t.a.v. vrouwen (wat ga je doen? interviewen? niets doen?)
5. Examination of the constraints of everyday life
~ Onderzoek naar de beperkingen van het dagelijks leven
Alles reduceren tot scores van 1-5… enkel bruikbaar als middel, niet als product (loskomen hiervan)
6. Reality constructed by the individual
~ De werkelijkheid geconstrueerd door het individu
Realiteit = GEEN statisch gegeven, WEL sociale constructie
VB: verschillende percepties tussen mantelzorger VS. zorgvrager (eenzaamheid)
7. About emerging theory and concepts, not about hypothesis testing
3
, ~ Over opkomende theorie en concepten, niet over testen van hypothese
Kwantitatief onderzoek: confirmeren theorie (a.k.a. testen van hypothese)
Kwalitatief onderzoek: ontdekken theorie & concepten
Ontluiken van kwalitatief onderzoek in psychologie
Meer en meer interesse voor kwalitatief onderzoek in psychologie
Paradigmashift – Josselson (2014)
— Paradigmashift = radicale verandering (“new way of thinking replacing old thinking”)
MAAR het is helemaal geen radicale verandering: niet alles wordt zomaar de deur uit gegooid
— WEL co-existentie van beide benaderingen
Reactie patiënten op pijnstimuli in labo a.d.h.v. sensoren – kwantitatief
Ervaringen van patiënten met chronische pijn (interview, dagboek, …) – kwalitatief
— Mixed-method benadering
Voorbeelden mixed-mothod benadering
o Triangulation design
o Explanatory design
o Exploratory design
o Embedded design
Hierbij doen de onderzoekers hetzelfde op hetzelfde moment, met hoop dat ze elkaar zullen beïnvloeden
Sporen van kwalitatief onderzoek
James & Wundt (1870)
↳ Sommige fenomenen kunnen in labo onderzocht worden, andere niet
— Kwantitatief VS kwalitatief
— Om nieuw fenomeen volledig te begrijpen heb je kwantitatief & kwalitatief onderzoek nodig
EN samenwerking tussen beiden
— “James placed priority on the qualitative description and assessment of conscious experience”
Introspectie – Wund (1879)
= Exploratie gevoelens, observaties, interpretaties, ideeën & resultaten van onderzoek gerelateerd hieraan
↳ Via trained observations labo
— Controle, repliceerbaarheid, onpartijdigheid
— Aandacht voor studie
— Uitsluiten externe invloeden
↳ Fenomenen kunnen bestudeerd & gemeten worden
Logisch positivisme
— Observatie & logisch redeneren in zoektocht naar universele wetten
MAAR ook ‘objectief’ zijn + zo weinig mogelijk laten beïnvloeden door eigen valideert kwalitatief
perspectief
— Verificatie van hypotheses (~ kwantitatief onderzoek)
— Citaat Passmore: “… that philosophy is not about ‘the world’ but about the language through which men
speak about the world, …”
Hij spreekt hier over hoe mensen spreken & dingen zeggen (taal)
4
