FARMACOLOGIE
1. Inleiding farmacologie
1.1. Examen
GM in juiste farmacologische klassen kunnen situeren
Werking farmacologische klasse kunnen uitleggen
® geen specialiteitesnamen (®) en doseringen kennen
1.2. Farmacologie
1.3. Farmacokinetiek
ADME: Absorptie – distributie – metabolisatie – excretie
,ABSORPTIE
1. Belang van motiliteit en pH van het maag – darmkanaal
® kan bij kinderen anders zijn dan bij volwassenen
2. Belang van dikte huid, doorbloedingen het lichaamsoppervlak
® huid van kinderen (bv prematuren) is veel dunner dan bij volwassenen
3. Lichaamsoppervlak in relatie tot lichaamsgewicht: kind > volwassenen
® GM met mogelijke toxiciteit (absorptie ↑): corticosteroïden – salicylzuur – adrenaline - …
DISTRIBUTIE
1. Meer lichaamsvocht en extracellulair compartiment bij pasgeborene en jong kind
® hogere dosis hydrofiele GM nodig
2. De mate van eiwitbinding (albumine): let op bij hypoalbuminemie
® wanneer GM vnl eiwitgebonden is Þ meer vrije fractie
3. Effect op biologische beschikbaarheid
® BB = fractie van e toegediende dosis van het GM die (onveranderd) in de systemische circulatie terecht
komt met een bepaalde snelheid (per os: first pass effect lever)
ELIMINATIE
1. Metabole route kan verschillen bij kind ivm volwassenen
® enzymatische veranderingen kunnen verschillen door groei en ontwikkeling
2. Metabolisatie
® ↓neonaat, ↑bij 1 – 5 jarigen, volwassen capaciteit in de puberteit
3. Excretie
® renale klaring: volwassen waarden tussen 6 – 12 maand
DUS: leeftijdscategorie steeds nagaan Þ andere doseringen
® te vinden op kinderformularium, het BCFI voor kinderen
, 1.4. Farmacogenetica
Farmacogenetica: invloed van genetische variabiliteit op de farmacokinetiek en dynamiek
Een GM wordt afgebroken door leverenzymes (CYP 450) tot een (inactieve) metaboliet
Snelle metaboliser (ultra rapid metaboliser) Þ snelle afbraak GM Þ DOSIS ↑
OF
Trage metaboliser (ultra poor metaboliser) Þ trage afbraak GM Þ DOSIS ↓
CYP 450
GM inactieve metaboliet
Verschillen in blootstelling Þ verschil in effectiviteit en bijwerkingen
1. Normale metabolseerder (extensive/normal; EM, NM)
® activiteit van het geneesmiddel – metaboliserend enzym is ongestoord
2. Intermediaire (intermediate) metaboliseerder (IM)
® activiteit van het geneesmiddel – metaboliserend enzym verlaagd
3. Trage (poor) metaboliseerder (PM)
® activiteit van het geneesmiddel – metaboliserend enzym afwezig of sterk verlaagd
4. Ultrasnelle (ultrarapid) metaboliseerders (UM)
® activiteit van het geneesmiddel – metaboliserend enzym verhoogd
Farmacologie bij kinderen is zeer complex, je mag dus nooit doseringen van volwassenen
extrapoleren naar kinderen
® er is grote diversiteit in de pediatrische populatie dankzij verschil in:
1. Groei
2. Ontwikkeling
3. Lichaamssamenstelling
4. Enzymactiviteit
5. Functionaliteit organen
Þ verschil in farmacokinetische processen
Þ nood aan aangepaste doseringen en toedieningsvormen
bv: magistrale bereidingen
MAAR beperking is dat je nooit zeker weet hoe absorptie en distributie zal verlopen
Off – label medicatie of “unlicensed” medicatie: indicaties die niet gebaseerd zijn op de
officiële indicatie van het GM, er is geen erkenning voor toediening bij kinderen
® vaak te laag gedoseerd en ↑ risico op bijwerkingen
1. Inleiding farmacologie
1.1. Examen
GM in juiste farmacologische klassen kunnen situeren
Werking farmacologische klasse kunnen uitleggen
® geen specialiteitesnamen (®) en doseringen kennen
1.2. Farmacologie
1.3. Farmacokinetiek
ADME: Absorptie – distributie – metabolisatie – excretie
,ABSORPTIE
1. Belang van motiliteit en pH van het maag – darmkanaal
® kan bij kinderen anders zijn dan bij volwassenen
2. Belang van dikte huid, doorbloedingen het lichaamsoppervlak
® huid van kinderen (bv prematuren) is veel dunner dan bij volwassenen
3. Lichaamsoppervlak in relatie tot lichaamsgewicht: kind > volwassenen
® GM met mogelijke toxiciteit (absorptie ↑): corticosteroïden – salicylzuur – adrenaline - …
DISTRIBUTIE
1. Meer lichaamsvocht en extracellulair compartiment bij pasgeborene en jong kind
® hogere dosis hydrofiele GM nodig
2. De mate van eiwitbinding (albumine): let op bij hypoalbuminemie
® wanneer GM vnl eiwitgebonden is Þ meer vrije fractie
3. Effect op biologische beschikbaarheid
® BB = fractie van e toegediende dosis van het GM die (onveranderd) in de systemische circulatie terecht
komt met een bepaalde snelheid (per os: first pass effect lever)
ELIMINATIE
1. Metabole route kan verschillen bij kind ivm volwassenen
® enzymatische veranderingen kunnen verschillen door groei en ontwikkeling
2. Metabolisatie
® ↓neonaat, ↑bij 1 – 5 jarigen, volwassen capaciteit in de puberteit
3. Excretie
® renale klaring: volwassen waarden tussen 6 – 12 maand
DUS: leeftijdscategorie steeds nagaan Þ andere doseringen
® te vinden op kinderformularium, het BCFI voor kinderen
, 1.4. Farmacogenetica
Farmacogenetica: invloed van genetische variabiliteit op de farmacokinetiek en dynamiek
Een GM wordt afgebroken door leverenzymes (CYP 450) tot een (inactieve) metaboliet
Snelle metaboliser (ultra rapid metaboliser) Þ snelle afbraak GM Þ DOSIS ↑
OF
Trage metaboliser (ultra poor metaboliser) Þ trage afbraak GM Þ DOSIS ↓
CYP 450
GM inactieve metaboliet
Verschillen in blootstelling Þ verschil in effectiviteit en bijwerkingen
1. Normale metabolseerder (extensive/normal; EM, NM)
® activiteit van het geneesmiddel – metaboliserend enzym is ongestoord
2. Intermediaire (intermediate) metaboliseerder (IM)
® activiteit van het geneesmiddel – metaboliserend enzym verlaagd
3. Trage (poor) metaboliseerder (PM)
® activiteit van het geneesmiddel – metaboliserend enzym afwezig of sterk verlaagd
4. Ultrasnelle (ultrarapid) metaboliseerders (UM)
® activiteit van het geneesmiddel – metaboliserend enzym verhoogd
Farmacologie bij kinderen is zeer complex, je mag dus nooit doseringen van volwassenen
extrapoleren naar kinderen
® er is grote diversiteit in de pediatrische populatie dankzij verschil in:
1. Groei
2. Ontwikkeling
3. Lichaamssamenstelling
4. Enzymactiviteit
5. Functionaliteit organen
Þ verschil in farmacokinetische processen
Þ nood aan aangepaste doseringen en toedieningsvormen
bv: magistrale bereidingen
MAAR beperking is dat je nooit zeker weet hoe absorptie en distributie zal verlopen
Off – label medicatie of “unlicensed” medicatie: indicaties die niet gebaseerd zijn op de
officiële indicatie van het GM, er is geen erkenning voor toediening bij kinderen
® vaak te laag gedoseerd en ↑ risico op bijwerkingen
