Samenvatting Toetsstof thema 10 Muziek, DNP, OK

Muziek meester
Hoofdstuk 10
10.2 Verschillende stromingen
- Drie stromingen vanuit een eigen visie:
1- Vakgerichte stroming:
 Focus op muzikale inhouden en de ontwikkeling van muzikale
vaardigheden
 Veel aandacht voor toonhoogte, toonduur, vorm enz.
 Ontwikkeling van het muzikale geheugen, muzikale
voorstellingsvermogen en de ontwikkeling van muzikale
vaardigheden
 Betekenisaspecten zijn niet zo relevant
 Sluit aan bij behaviorisme (belonen)
2- Kindgerichte stroming:
 Gaat om de brede ontwikkeling van kinderen
 Meedoen is belangrijker dan de kwaliteit
 Samen muziek maken
3- Culturele stroming:
 Muziek in de maatschappij
 Cultuuronderwijs
Bovenstaande visies worden vaker met elkaar gemengd in de praktijk
10.3 De muzikale ontwikkeling van het kind
- Aantal fases in het leerproces bij kinderen (Vygotsky, zone van naaste
ontwikkeling)
1- De oriëntatiefase:
 Kinderen maken kennis met het materiaal waarmee de opdracht
uitgevoerd moet worden
2- Materiaal handelen:
 Kinderen oefenen zelfstandig of onder begeleiding aan de
relevante muzikale aspecten
3- Verbaal handelen:
 Kinderen verwoorden wat ze hebben ontdekt, wat ze hebben
geleerd of hoe het in elkaar zit
4- Mentaal handelen:
 Kinderen kunnen nu stappen in het denkproces overslaan
Piaget onderscheidde vier fasen in de ontwikkeling van kinderen. Elke fase was
bepalend hoe kinderen leerden -> kindvolgend onderwijs
Muziek vanuit Russische leerpsychologie:
- Lessen zijn breed van opzet
- Aandacht besteden aan de fasering van leerprocessen
- Veel interactie
- Reflectie op eigen leren
Swanick en Tillman:
- Ontwikkelden een model voor de muzikale ontwikkeling

, - Onderscheiden vier stadia in de muzikale ontwikkeling:
1- 0-4 jaar:
 Experimenteren met klanken
 Ontdekken van materiaal
2- 5-9 jaar:
 Expressie
 Kind krijgt aandacht voor de betekenis van muziek: eerst op
persoonlijk niveau (wat kan ik met muziek vertellen), later meer
algemeen
 Imiteren
3- 10-15 jaar:
 Aandacht voor de vorm: eerst experimenteel en daarna met
aandacht voor de homogene vorm
4- 15+ jaar:
 Gaat om de subjectieve waarde
 Wat doet muziek met mensen?
 Reflectie op muziek en identificatie met muzikale voorbeelden
- Ze stellen dat bij elke nieuwe muzikale ervaring de fasen opnieuw een rol
spelen
- Stadia zijn cumulatief: de aspecten uit voorgaande stadia verdwijnen niet,
maar worden opgenomen in het nieuwe stadium
Hargreaves en Galton:
Onderscheiden 5 fases
1- Sensomotorische fase: kind is gefascineerd door klank en poogt daar
fysieke controle over te krijgen
2- Figurale fase: kind leert omgaan met symbolen en met muzikale
elementen als melodie en ritme
3- Schematische fase: kind krijgt aandacht voor muzikale conventies
(muzikale gewoonten van de omgeving)
4- Professionele fase: kind beheerst de muzikale conventies, daarop
reflecteert en beredeneerd of hij ervan kan afwijken
Davidson:
Onderzocht hoe kinderen leren zingen, en constateerde dat het volgens een
bepaalde lijn ontwikkelt
- Jonge kinderen reproduceren een lied eerst vooral vanuit de tekst
- Volgt het ritme
- Volgt melodische patronen: delen van het lied zijn melodisch herkenbaar
- Aandacht voor de tonaliteit: het hele lied wordt dan op de juiste toon
gezonden
Vanaf 8 jaar kan een kind zuiver zingen
Bamberger, Upitis en Hildebrandt:
Laten zien dat er een bepaalde ontwikkeling zit in het noteren
1- Eerst de klankbron (instrument) of de expressie weergeven
(picturale/iconische notatie)
2- Overgang naar abstracte klanktekens