Introductie tot de
revalidatiewetenschappen en
kinesitherapie
Prof Van Tiggelen
Lessen worden opgenomen
23/09/2025
Definities:
1. Revalidatie:
Een proces van herstel van de mogelijkheden van een individu om te leven en te
werken op een zo normaal mogelijke manier na een invaliderende ziekte of letsel.
Het is hierbij de bedoeling om een maximale fysieke en mentale fitness te
bekomen en autonomie te herwinnen. Hierbij worden vaardigheden aangeleerd
of opnieuw aangeleerd die nodig zijn voor het dagelijkse leven.
BE: Revalidatie
UK, US: Rehabilitation
2. Wetenschap:
Is systematisch verkregen, geordende en verifieerbare menselijke kennis.
3. Kinesitherapie:
Therapie gericht op beweging. Het doel is om de functionaliteit en beweging te
verbeteren, te onderhouden of te herstellen. Komt origineel uit het Grieks.
BE: Kinesitherapie
UK: Physiotherapy
US: Physical therapy
NL: Fysiotherapie
4. Fysiotherapie (Be):
Behandelen van patiënt m.b.v. natuurlijke elementen (bv. warmte, koude, water…)
Indeling volgens stelsels:
o Beenderstelsel o Huid
o Spierstelsel o Voortplantingsstelsel
o Ademhalingsstelsel o Urinestelsel
o Bloedvatenstelsel o Hormoonstelsel
o Verteringstelsel o Lymfestelsel
o Zenuwstelsel
1
,Interventiedomeinen: Is een gebied of thema waarop je gericht acties of maatregelen
uitvoert om een bepaalde situatie te verbeteren, te veranderen of te beïnvloeden.
o Musculo-sketetale aandoeningen
o Cardio-vasculaire aandoeningen hart- en bloedvaten
o Respiratoire aandoeningen ademhaling
o Neurologische aandoeningen hersenen en zenuwen
o Pediatrie kinderen
o Geriatrie ouderen
o Uro-gynaecologie voor en na bevalling
o Psychiatrie depressies, …
Musculo-skeletale aandoeningen: Klachten die te maken hebben met het
bewegingsstelsel.
o Orthopedische aandoeningen botten, gewrichten, spieren, pezen…
o Traumatische aandoeningen fractuur, letsels, kneuzing…
o Reumatische aandoeningen ontstekingen, slijtgage...
Oudheid:
Hyppocrates (+/- 400 vC) en Galenus (+/- 150 vC) waren al overtuigd van het gebruik van
massage, mobilisaties, manuele technieken bij het herstelproces van patiënten.
Hyppocratische-Galenische opvattingen van de menselijke fysiologie leefden door tot
begin 19de eeuw
‘Kleur van het bloed bepaald of je gezond bent of niet’
1800-1900: Van empirie naar wetenschap
1. Bestuderen van waargenomen feiten (hospital)
2. Laboratorium geneeskunde (micro-organismen)
3. Huisartsgeneeskunde ++ 1900
4. Internationale congressen
2
,Andere belangrijke ontdekkingen (rond 1900)
o Röntgenstralen (1895)
o Bloedgroepen (1901)
o Electrocardiogram (1903)
o Kennis over immunologie, endocrinologie, anesthesie, vitaminen…
3
, Revalidatie
o Introductie van ‘medische gymnastiek’
o Per Ling (1776-1839)
o Zweedse massage, gymnastiek en bank…
o HILO 1908
o Mechanotherapie
o Gustav Zander (1835-1920)
o Druk, rek, spanning… (experimenteren)
o Alles met behulp van machines (revolutie)
o Verschillende toestellen
▪ Actieve toestellen kracht van patiënt
▪ Passieve toestellen kracht van motor
o Electrotherapie
o Elektriciteit op spieren (experimenteren)
o Fysiotherapie
o Warmte en koude (experimenteren)
Hoe het allemaal in België begon…
Belgische soldaten hadden letsels, en hadden revalidatie nodig. Er zijn nog geen studies
dus ook geen kennis. Vrijwillige verpleegkundigen uit Engeland en Zweden kwamen
helpen en gaven hun kennis door aan de turnleeraars.
Zander-toestellen hadden veel staal nodig en kwamen uit Duitsland. Maar dit staal was
in die tijd nodig voor kanonnen. Zo werden er in België nieuwe apparaten gemaakt m.b.v.
katrollen en touwen.
4
revalidatiewetenschappen en
kinesitherapie
Prof Van Tiggelen
Lessen worden opgenomen
23/09/2025
Definities:
1. Revalidatie:
Een proces van herstel van de mogelijkheden van een individu om te leven en te
werken op een zo normaal mogelijke manier na een invaliderende ziekte of letsel.
Het is hierbij de bedoeling om een maximale fysieke en mentale fitness te
bekomen en autonomie te herwinnen. Hierbij worden vaardigheden aangeleerd
of opnieuw aangeleerd die nodig zijn voor het dagelijkse leven.
BE: Revalidatie
UK, US: Rehabilitation
2. Wetenschap:
Is systematisch verkregen, geordende en verifieerbare menselijke kennis.
3. Kinesitherapie:
Therapie gericht op beweging. Het doel is om de functionaliteit en beweging te
verbeteren, te onderhouden of te herstellen. Komt origineel uit het Grieks.
BE: Kinesitherapie
UK: Physiotherapy
US: Physical therapy
NL: Fysiotherapie
4. Fysiotherapie (Be):
Behandelen van patiënt m.b.v. natuurlijke elementen (bv. warmte, koude, water…)
Indeling volgens stelsels:
o Beenderstelsel o Huid
o Spierstelsel o Voortplantingsstelsel
o Ademhalingsstelsel o Urinestelsel
o Bloedvatenstelsel o Hormoonstelsel
o Verteringstelsel o Lymfestelsel
o Zenuwstelsel
1
,Interventiedomeinen: Is een gebied of thema waarop je gericht acties of maatregelen
uitvoert om een bepaalde situatie te verbeteren, te veranderen of te beïnvloeden.
o Musculo-sketetale aandoeningen
o Cardio-vasculaire aandoeningen hart- en bloedvaten
o Respiratoire aandoeningen ademhaling
o Neurologische aandoeningen hersenen en zenuwen
o Pediatrie kinderen
o Geriatrie ouderen
o Uro-gynaecologie voor en na bevalling
o Psychiatrie depressies, …
Musculo-skeletale aandoeningen: Klachten die te maken hebben met het
bewegingsstelsel.
o Orthopedische aandoeningen botten, gewrichten, spieren, pezen…
o Traumatische aandoeningen fractuur, letsels, kneuzing…
o Reumatische aandoeningen ontstekingen, slijtgage...
Oudheid:
Hyppocrates (+/- 400 vC) en Galenus (+/- 150 vC) waren al overtuigd van het gebruik van
massage, mobilisaties, manuele technieken bij het herstelproces van patiënten.
Hyppocratische-Galenische opvattingen van de menselijke fysiologie leefden door tot
begin 19de eeuw
‘Kleur van het bloed bepaald of je gezond bent of niet’
1800-1900: Van empirie naar wetenschap
1. Bestuderen van waargenomen feiten (hospital)
2. Laboratorium geneeskunde (micro-organismen)
3. Huisartsgeneeskunde ++ 1900
4. Internationale congressen
2
,Andere belangrijke ontdekkingen (rond 1900)
o Röntgenstralen (1895)
o Bloedgroepen (1901)
o Electrocardiogram (1903)
o Kennis over immunologie, endocrinologie, anesthesie, vitaminen…
3
, Revalidatie
o Introductie van ‘medische gymnastiek’
o Per Ling (1776-1839)
o Zweedse massage, gymnastiek en bank…
o HILO 1908
o Mechanotherapie
o Gustav Zander (1835-1920)
o Druk, rek, spanning… (experimenteren)
o Alles met behulp van machines (revolutie)
o Verschillende toestellen
▪ Actieve toestellen kracht van patiënt
▪ Passieve toestellen kracht van motor
o Electrotherapie
o Elektriciteit op spieren (experimenteren)
o Fysiotherapie
o Warmte en koude (experimenteren)
Hoe het allemaal in België begon…
Belgische soldaten hadden letsels, en hadden revalidatie nodig. Er zijn nog geen studies
dus ook geen kennis. Vrijwillige verpleegkundigen uit Engeland en Zweden kwamen
helpen en gaven hun kennis door aan de turnleeraars.
Zander-toestellen hadden veel staal nodig en kwamen uit Duitsland. Maar dit staal was
in die tijd nodig voor kanonnen. Zo werden er in België nieuwe apparaten gemaakt m.b.v.
katrollen en touwen.
4
