Samenvatting H3: celcultuur in het labo

H3: celcultuur in het labo
Algemeen

Een laboratorium waarin met celculturen wordt gewerkt, moet aan
specifieke voorwaarden voldoen om veilig en efficiënt te kunnen
functioneren

 algemene regels die voor alle types celculturen gelden
 specifieke maatregelen die afhangen van het type cultuur

Algemene inrichting:

 ideaal: celcultuurlaboratorium is een afzonderlijke ruimte, specifiek
ontworpen voor werkzaamheden met celculturen
 Indien onmogelijk: binnen een groter laboratorium enkele
aanpassingen
o Voorbeeld: organisatorische maatregelen om kruicontaminatie
te voorkomen
 Het gescheiden in de tijd uitvoeren van manipulaties —
eerst werken met contaminant-vrije culturen, daarna pas
met nieuw materiaal.
 Het grondig reinigen van werkoppervlakken tussen de
verschillende werkzaamheden.
 Het gebruik van afzonderlijke incubatoren voor
verschillende materiaaltypes

Er moet een duidelijke scheiding zijn tussen materialen:

 Nieuw materiaal dat nog getest moet worden op contaminatie
 Bestaande culturen die vrij zijn van contaminanten

Deze voorzorgsmaatregelen blijven van kracht totdat het nieuwe materiaal
bewezen vrij is van contaminanten, zoals bacteriën, schimmels (fungi) en
mycoplasma

Aseptisch werken: laboratorium moet vrij zijn van pathogene micro-
organismen → werken onder steriele omstandigheden om besmetting van
culturen te voorkomen.

Apparatuur: het laboratorium moet uitgerust zijn met de noodzakelijke
apparatuur die aseptisch werken mogelijk maakt en de kwaliteit van de
celculturen garandeert.

Werkinstrumenten

Veilig werken in een bioveiligheidskabinet

, Het bioveiligheidsprogramma heeft als doel: blootstelling van personeel en
omgeving aan potentieel schadelijke biologische agentia te elimineren of
minimaliseren

 Risico’s specifiek voor celcultuurlaboratoria:
o Werken met humane of dierlijke cellen
o Gebruik van toxische, corrosieve of mutagene reagentia

Europa heeft regels opgesteld om werknemers te beschermen tegen
biologische agentia:

 4 risicoklassen (BSL 1–4) met toenemende gevaren
 3 fysieke inperkingsniveaus met aangepaste maatregelen

Voorbeelden van algemene veiligheidsregels:

 Persoonlijke bescherming: handschoenen, labojas, veiligheidsbril,
geen juwelen, maskers
 Hygiëne: handen wassen, geen voedsel/drank, afval in juiste
container
 Gebied van de infrastructuur: toegangscontrole, overdruksysteem
(toegang)

Bioveiligheidskabinetten (BSC – Biological Safety Cabinets):

 Biedt een zuivere werkplek voor biologisch materiaal
 Beschermt de operator, de omgeving en/of de cultuur tegen
contaminatie
 werkt via een HEPA-filter (High Efficiency Particulate Air filter):
o Houdt zeer kleine deeltjes tegen (aerosolen, micro-
organismen)
 Verschillende klasse:
o Klasse I: bescherming tegen operator en omgeving, maar niet
tegen contaminatie van de cultuur
o Klasse II: bescherming van de operator, omgeving en
celcultuur tegen contaminatie van buitenaf
 Gebruikt bij werken met celculturen
o Klasse III: bescherming voor cultuur, medewerker en omgeving
 Volledig afgesloten van de omgeving
 Gebruik: gevaarlijke humane pathogenen

Laminaire airflow (LAF)-kasten:

 Bieden enkel bescherming van het experiment, niet van de
gebruiker.
 Worden niet gebruikt voor humaan of dierlijk materiaal
 Wel bruikbaar voor: