Week 1
Opdracht 1
Weerstation
Rafiq heeft al sinds jaar en dag een LAT relatie met Marie, die een aardige eengezinswoning
heeft in Utrecht met een mooi plat daak. Omdat Rafiq een zeer toegewijde amateur
meteoroloog is, heeft hij in de loop der jaren een semiprofessioneel weerstation
aangebracht op het platte dak van de woning van Marie. Rafiq is bekend om zijn accurate
weersvoorspellingen voor Utrecht FM en dit is mede te danken aan de zeer solide en
zorgvuldige opstelling van het weerstation op een apart plateau op het platte dak van Marie.
Naarmate de jaren vorderen, begint Rafiq ’s heimwee naar zijn geboortestreek erger te
worden. Hij besluit met pijn in het hart Nederland en dus Marie te verlaten en maakt
aanstalten ook het weerstation te ontmantelen. Marie die niet blij is met deze
ontwikkelingen, stelt zich op het standpunt, dat a. Rafiq zich niet moet aanstellen en b. dat
hij, als hij toch denkt te moeten vetrekken, het weerstation mooi niet meekrijgt, omdat het,
door bevestiging aan en op haar dak haar eigendom is geworden.
a. Wie is eigenaar van het weerstation?
Om te kijken wie er eigenaar is van een zaak moeten we kijken naar art. 5:3 BW: eigenaar
van een zaak is eigenaar van al haar bestanddelen (tenzij)
Wanneer een onderdeel van een zaak een bestanddeel van de zaak is moeten we kijken naar
art. 3:4 BW, natrekking. Dit kan op twee manieren namelijk lid 1: door verkeersopvattingen
en door lid 2: verbonden + niet losmaken zonder beschadiging van betekenis.
Eerst kijken naar lid 1, volgens verkeersopvattingen is het weerstation geen onderdeel
geworden van het dak van Marie.
Volgens lid 2, het weerstation is inderdaad verbonden aan het dak van Marie door een apart
plateau, maar uit de casus blijkt niet dat deze niet losgemaakt kan worden zonder
beschadiging van betekenis.
Dus het weerstation blijft van Rafiq, de oorspronkelijke eigenaar
Ook kijken naar indirecte vereniging
Twee regels van toepassing op dit probleem: (vormen van verkrijging)
- Natrekking (door bestanddeel vorming) art. 3:4 BW jo 5:3 BW
- Verticale natrekking Boek 5:20 lid 1 sub e BW) jo 3:3 BW
Antwoord (volgens docent) : er zijn twee mogelijkheden waarop Marie denkt dat ze eigenaar
is geworden. De eerste is natrekking van bestanddelen, eerst kijken naar art 3:4 BW lid 2 de
materiele band want blijkt uit de casus dat het kan zonder schade van betekenis. (dit woord
moet je benoemen anders aftrek) daarna kijken naar lid 1 van art. 3:4 BW, het
afstemmingscriterium, het weerstation is niet constructief afgestemd op het dak. Het huis
kan prima functioneren als gebouw om in te wonen zonder weerstation. Ook volgens
,verkeersopvattingen HR Deplex/ curatoren is het huis niet incompleet zonder het
weerstation. Dus geen natrekking op grond van art. 3:4 BW
Dan gaan we nu de tweede wat ruimer uitwerken, namelijk art. 5:20 lid 1 sub e BW.
We moeten kijken of er sprake is van verticale natrekking, is het door andere gebouwen of
werken duurzaam met de grond verenigd of door vereniging met andere gebouwen en
werken HR Portacabin, het moet naar aard en inrichting bestemd zijn duurzaam zijn en het
moet naar buiten kenbaar zijn. HR WKK (nog de uitleg van WKK toevoegen). Een weerstation
is een meting over een langere tijd, je gaat dit niet voor 1 dag op een dak zetten maar hier
word voor lange tijd het weer gemeten dat brengt de aard van het weerstation mee.
Het is niet direct verenigd met de grond, hier sprake van indirecte vereniging met de grond,
omdat het weerstation op het dak staat van Marie en dus kan het indirect verenigd zijn met
de grond, is het onroerend geworden art. 3:3 lid 1, kijken naar criteria Portacabin. HR heeft
in WKK gezegd dat je ook bij indirecte vereniging HR Portacabin kan toepassen, ze doen alsof
we dit nooit anders gedaan hebben, p. 107
Met Rafiq voorgoed vertrokken en geen kinderen van haar zelf, denkt Maria erover het huis
aan haar nichtje Kim te schenken. Zij wil er echter nog wel blijven wonen. De notaris raadt
haar tijdens een informatief gesprek een overdracht onder voorbehoud van een
vruchtgebruik aan.
b. Waar in de wet staat deze constructie en wat is het juridische belang van
deze constructie boven de situatie waarin Maria eerst de woning
overdraagt aan Kim en Kim vervolgens een vruchtgebruik ten behoeve van
Maria vestigt? Zorg dat je dit in eigen bewoordingen kunt uitleggen, zo
nodig aan de hand van een schema.
Vruchtgebruik staat in at. 3:201 BW -> vruchtgebruik geeft het recht om goederen die aan
een ander toebehoren, te gebruiken en daarvan de vruchten te genieten. Dit is een beperkt
recht art. 3:8 BW (afgeleid uit een meer omvattend recht). Voor de vestiging hiervan moeten
we kijken naar art. 3:98 BW en art. 3:84 BW.
Het juridische belang hiervan is dat he recht op vruchtgebruik een beperkt recht is, als Maria
haar huis aan Kim overdraagt, kan zich dit alleen doen bezwaard met het recht van
vruchtgebruik. Dit heeft te maken met het nemo plus beginsel. Kim ontvangt dan een
eigendomsrecht (het huis) bezwaard met een recht van vruchtgebruik.
Antwoord art. 3:81 lid 1 tweede zin, wat is het voordeel van de constructie die de notaris
aanraadt,
Als je eerst woning overdraagt art. 3 :84 BW en daarna pas vruchtgebruik gevestigd is er een
kans dat kim failliet gaat en de belangen van marie niet beschermd worden.
Vruchtgebruik vestigen via art. 3:84 BW kim moet beschikkingsbevoegd zijn om
vruchtgebruik tegenover Maria te vestigen. Als Kim failliet is is ze beschikkingsonbevoegd
, c. Stel nu dat Maria na 5 jaar besluit het vruchtgebruik over te dragen aan
Kim. Bespreek gemotiveerd wat er gebeurt met het vruchtgebruik.
Vruchtgebruik is een genotsrecht, die de rechthebbende recht geeft op gebruik en genot van
de zaak. Dit staat in art. 3:201BW. Dit is een persoonlijk recht en daarom kan Maria het niet
overdragen aan Kim.
Voor de overdracht beperkt recht moeten we kijken naar artikel 3:84 BW. Vruchtgebruik is
overdraagbaar, want het is geen afhankelijk recht zoals bijvoorbeeld pandrecht. Kim word
zowel eigenaar van het vruchtgebruik en het losse recht zelf.
Kijken naar vermenging art. 3: 81 sub e -> als het meeromvattende recht en het beperkte
recht die uit het meer opvattende recht tegemoetkomen dan gaat het teniet.
Opdracht 2 uitdeelopdracht
Summerparcs
Deze opdracht wordt uitgedeeld in de werkgroep
Opdracht 3 Context
Wat is volgens jou de hoofdgedachte uit het artikel van Van der Linden?
https://www.inview.nl/document/id838c8345962d4e8082161e5684be8eba/nederlands-
tijdschrift-voor-burgerlijk-recht-natrekking-moet-worden-begrepen-als-een-noodzakelijk-
kwaad?ctx=WKNL_CSL_87&tab=tekst
Gaat over natrekking door indirecte vereniging met de grond. Er wordt gebruik gemaakt van
Portacabin en art. 5:20 lid 1 sub e BW op een ruime manier. Van der Linden vind dat de
huidige koers van de Hoge Raad heroverweging verdient en dat de visie van der Plank en
Witting gevolgd moeten worden.
De ration van natrekking behoort een belangrijk woord mee te spreken bij de toepassing van
de superficies solo cedit regel uit art. 5:20 lid 1 sub e
Antwoord staat in de eerste paragraaf van het artikel, de ratio onderzoeken
Aantekeningen
Goederen 3.1 BW (zaken en vermogensrechten)
Vermogensrechten relatief en absoluut
Absolute rechten
- Zaaksgevolg
- Prioriteitsregel (oudste beperkte recht gaat boven een jonger beperkt
recht, omdat je nooit meer kan overdragen dan wat je zelf hebt)
- Separatist positive (je huurbaas gaat falliet, jij bent de sjaak)
HR WKK
Portacabin criteria ook van toepassing bij indirecte vereniging
, Numurus clausus -> beperkte rechten is artikel
Ook onthouden hoe beperkte rechten tenietgaan dat word soms op toets gevraagd.
Week 2
Opdracht 1
Sinds Nienke en Kees in 1997 hun nieuwbouwwoning betrokken, gebruiken zij een gemeentelijke
strookje groen direct grenzend aan hun achtertuin. Zo hebben zij bij de aanleg van hun eigen tuin in
april 1997 in de gemeentelijke groenstrook een fraaie beukenhaag geplant op het gemeentelijke
strookje groen, om inkijk vanuit het achterliggende plantsoen te minimaliseren en daarmee tevens
hun erfgrens af te bakenen.
Inmiddels is het september 2022 en de Gemeente is door de afdeling Juridische zaken erop
geattendeerd dat verschillende particulieren hun erfafscheiding hebben geplaatst in gemeentelijk
groen en niet op de kadastrale erfgrens. Bij een rondgang door het dorp ontdekt de Gemeente dat
onder andere de erfafscheiding van Nienke en Kees over de erfgrens heen staat. Zij vraagt aan
Nienke en Kees de haag te verwijderen, althans haar eigendom te erkennen. Nienke en Kees stellen
zich echter op het standpunt inmiddels zelf eigenaar te zijn geworden van de groenstrook door
verjaring en weigeren de haag te verwijderen. De gemeente stapt naar de rechter en vordert de
verwijdering van de haag en een verklaring voor recht dat de strook grond met beukenhaag
toebehoort aan de gemeente. De gemeente stelt zich op het standpunt dat zij onmogelijk van de
inbezitneming kennis had kunnen nemen, nu de beukenhaag in de gemeentelijke groenstrook is
geplant, en daarom de verkrijgende verjaring nog niet is begonnen te lopen.
a. Zal de revindicatie van de gemeente slagen? Onderbouw uw antwoord.
Revindicatie art. 5:2 BW is een middel waarmee een ander een goed kan opeisen van een ander die
het goed zonder recht houdt. Hiervoor moet wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan.
1. Eigendom door gemeente (kadaster)
2. Bezit door Nienke en Kees
3. Afwezigheid van rechtsgrond (Nienke en Kees kunnen geen rechtsgrond
aantonen die hun bezig rechtvaardigd)
Op basis van het kadaster lijkt de gemeente-eigenaar te zijn. Maar als Nienke en Kees een
beroep doen op art. 3:99 BW, verkrijgende verjaring. Waarvoor 10 jaar onafgebroken bezit
voor nodig is terwijl ze ter gode trouw zijn.
Zouden ook kunnen kijken naar art. 3:105 BW bevrijdende vergaring, omdat de situatie al
sinds 1997 voortduurt.
Deze twee vormen van verjaring zouden dus een succesvol beroep van de gemeente op
revindicatie in de weg kunnen staan
In 1997 is het stukje grond ingepikt
In 2022 is er een beschrijving van de gemeente gekomen en willen ze de beukenhaag weghalen
N+K zijn eigenaar zeggen ze, de gemeente zegt dat ze geen bezitter waren omdat de gemeente dit
niet had kunnen weten dat ze bezitter waren, dit was onmogelijk omdat de gemeente geen kennis
had.
Art. 5:2 BW “ de eigenaar van een zaak is bevoegd haar ieder die haar zonder recht houdt, op te
eisen. Art. 5.2 BW benoemen in je antwoord!
Opdracht 1
Weerstation
Rafiq heeft al sinds jaar en dag een LAT relatie met Marie, die een aardige eengezinswoning
heeft in Utrecht met een mooi plat daak. Omdat Rafiq een zeer toegewijde amateur
meteoroloog is, heeft hij in de loop der jaren een semiprofessioneel weerstation
aangebracht op het platte dak van de woning van Marie. Rafiq is bekend om zijn accurate
weersvoorspellingen voor Utrecht FM en dit is mede te danken aan de zeer solide en
zorgvuldige opstelling van het weerstation op een apart plateau op het platte dak van Marie.
Naarmate de jaren vorderen, begint Rafiq ’s heimwee naar zijn geboortestreek erger te
worden. Hij besluit met pijn in het hart Nederland en dus Marie te verlaten en maakt
aanstalten ook het weerstation te ontmantelen. Marie die niet blij is met deze
ontwikkelingen, stelt zich op het standpunt, dat a. Rafiq zich niet moet aanstellen en b. dat
hij, als hij toch denkt te moeten vetrekken, het weerstation mooi niet meekrijgt, omdat het,
door bevestiging aan en op haar dak haar eigendom is geworden.
a. Wie is eigenaar van het weerstation?
Om te kijken wie er eigenaar is van een zaak moeten we kijken naar art. 5:3 BW: eigenaar
van een zaak is eigenaar van al haar bestanddelen (tenzij)
Wanneer een onderdeel van een zaak een bestanddeel van de zaak is moeten we kijken naar
art. 3:4 BW, natrekking. Dit kan op twee manieren namelijk lid 1: door verkeersopvattingen
en door lid 2: verbonden + niet losmaken zonder beschadiging van betekenis.
Eerst kijken naar lid 1, volgens verkeersopvattingen is het weerstation geen onderdeel
geworden van het dak van Marie.
Volgens lid 2, het weerstation is inderdaad verbonden aan het dak van Marie door een apart
plateau, maar uit de casus blijkt niet dat deze niet losgemaakt kan worden zonder
beschadiging van betekenis.
Dus het weerstation blijft van Rafiq, de oorspronkelijke eigenaar
Ook kijken naar indirecte vereniging
Twee regels van toepassing op dit probleem: (vormen van verkrijging)
- Natrekking (door bestanddeel vorming) art. 3:4 BW jo 5:3 BW
- Verticale natrekking Boek 5:20 lid 1 sub e BW) jo 3:3 BW
Antwoord (volgens docent) : er zijn twee mogelijkheden waarop Marie denkt dat ze eigenaar
is geworden. De eerste is natrekking van bestanddelen, eerst kijken naar art 3:4 BW lid 2 de
materiele band want blijkt uit de casus dat het kan zonder schade van betekenis. (dit woord
moet je benoemen anders aftrek) daarna kijken naar lid 1 van art. 3:4 BW, het
afstemmingscriterium, het weerstation is niet constructief afgestemd op het dak. Het huis
kan prima functioneren als gebouw om in te wonen zonder weerstation. Ook volgens
,verkeersopvattingen HR Deplex/ curatoren is het huis niet incompleet zonder het
weerstation. Dus geen natrekking op grond van art. 3:4 BW
Dan gaan we nu de tweede wat ruimer uitwerken, namelijk art. 5:20 lid 1 sub e BW.
We moeten kijken of er sprake is van verticale natrekking, is het door andere gebouwen of
werken duurzaam met de grond verenigd of door vereniging met andere gebouwen en
werken HR Portacabin, het moet naar aard en inrichting bestemd zijn duurzaam zijn en het
moet naar buiten kenbaar zijn. HR WKK (nog de uitleg van WKK toevoegen). Een weerstation
is een meting over een langere tijd, je gaat dit niet voor 1 dag op een dak zetten maar hier
word voor lange tijd het weer gemeten dat brengt de aard van het weerstation mee.
Het is niet direct verenigd met de grond, hier sprake van indirecte vereniging met de grond,
omdat het weerstation op het dak staat van Marie en dus kan het indirect verenigd zijn met
de grond, is het onroerend geworden art. 3:3 lid 1, kijken naar criteria Portacabin. HR heeft
in WKK gezegd dat je ook bij indirecte vereniging HR Portacabin kan toepassen, ze doen alsof
we dit nooit anders gedaan hebben, p. 107
Met Rafiq voorgoed vertrokken en geen kinderen van haar zelf, denkt Maria erover het huis
aan haar nichtje Kim te schenken. Zij wil er echter nog wel blijven wonen. De notaris raadt
haar tijdens een informatief gesprek een overdracht onder voorbehoud van een
vruchtgebruik aan.
b. Waar in de wet staat deze constructie en wat is het juridische belang van
deze constructie boven de situatie waarin Maria eerst de woning
overdraagt aan Kim en Kim vervolgens een vruchtgebruik ten behoeve van
Maria vestigt? Zorg dat je dit in eigen bewoordingen kunt uitleggen, zo
nodig aan de hand van een schema.
Vruchtgebruik staat in at. 3:201 BW -> vruchtgebruik geeft het recht om goederen die aan
een ander toebehoren, te gebruiken en daarvan de vruchten te genieten. Dit is een beperkt
recht art. 3:8 BW (afgeleid uit een meer omvattend recht). Voor de vestiging hiervan moeten
we kijken naar art. 3:98 BW en art. 3:84 BW.
Het juridische belang hiervan is dat he recht op vruchtgebruik een beperkt recht is, als Maria
haar huis aan Kim overdraagt, kan zich dit alleen doen bezwaard met het recht van
vruchtgebruik. Dit heeft te maken met het nemo plus beginsel. Kim ontvangt dan een
eigendomsrecht (het huis) bezwaard met een recht van vruchtgebruik.
Antwoord art. 3:81 lid 1 tweede zin, wat is het voordeel van de constructie die de notaris
aanraadt,
Als je eerst woning overdraagt art. 3 :84 BW en daarna pas vruchtgebruik gevestigd is er een
kans dat kim failliet gaat en de belangen van marie niet beschermd worden.
Vruchtgebruik vestigen via art. 3:84 BW kim moet beschikkingsbevoegd zijn om
vruchtgebruik tegenover Maria te vestigen. Als Kim failliet is is ze beschikkingsonbevoegd
, c. Stel nu dat Maria na 5 jaar besluit het vruchtgebruik over te dragen aan
Kim. Bespreek gemotiveerd wat er gebeurt met het vruchtgebruik.
Vruchtgebruik is een genotsrecht, die de rechthebbende recht geeft op gebruik en genot van
de zaak. Dit staat in art. 3:201BW. Dit is een persoonlijk recht en daarom kan Maria het niet
overdragen aan Kim.
Voor de overdracht beperkt recht moeten we kijken naar artikel 3:84 BW. Vruchtgebruik is
overdraagbaar, want het is geen afhankelijk recht zoals bijvoorbeeld pandrecht. Kim word
zowel eigenaar van het vruchtgebruik en het losse recht zelf.
Kijken naar vermenging art. 3: 81 sub e -> als het meeromvattende recht en het beperkte
recht die uit het meer opvattende recht tegemoetkomen dan gaat het teniet.
Opdracht 2 uitdeelopdracht
Summerparcs
Deze opdracht wordt uitgedeeld in de werkgroep
Opdracht 3 Context
Wat is volgens jou de hoofdgedachte uit het artikel van Van der Linden?
https://www.inview.nl/document/id838c8345962d4e8082161e5684be8eba/nederlands-
tijdschrift-voor-burgerlijk-recht-natrekking-moet-worden-begrepen-als-een-noodzakelijk-
kwaad?ctx=WKNL_CSL_87&tab=tekst
Gaat over natrekking door indirecte vereniging met de grond. Er wordt gebruik gemaakt van
Portacabin en art. 5:20 lid 1 sub e BW op een ruime manier. Van der Linden vind dat de
huidige koers van de Hoge Raad heroverweging verdient en dat de visie van der Plank en
Witting gevolgd moeten worden.
De ration van natrekking behoort een belangrijk woord mee te spreken bij de toepassing van
de superficies solo cedit regel uit art. 5:20 lid 1 sub e
Antwoord staat in de eerste paragraaf van het artikel, de ratio onderzoeken
Aantekeningen
Goederen 3.1 BW (zaken en vermogensrechten)
Vermogensrechten relatief en absoluut
Absolute rechten
- Zaaksgevolg
- Prioriteitsregel (oudste beperkte recht gaat boven een jonger beperkt
recht, omdat je nooit meer kan overdragen dan wat je zelf hebt)
- Separatist positive (je huurbaas gaat falliet, jij bent de sjaak)
HR WKK
Portacabin criteria ook van toepassing bij indirecte vereniging
, Numurus clausus -> beperkte rechten is artikel
Ook onthouden hoe beperkte rechten tenietgaan dat word soms op toets gevraagd.
Week 2
Opdracht 1
Sinds Nienke en Kees in 1997 hun nieuwbouwwoning betrokken, gebruiken zij een gemeentelijke
strookje groen direct grenzend aan hun achtertuin. Zo hebben zij bij de aanleg van hun eigen tuin in
april 1997 in de gemeentelijke groenstrook een fraaie beukenhaag geplant op het gemeentelijke
strookje groen, om inkijk vanuit het achterliggende plantsoen te minimaliseren en daarmee tevens
hun erfgrens af te bakenen.
Inmiddels is het september 2022 en de Gemeente is door de afdeling Juridische zaken erop
geattendeerd dat verschillende particulieren hun erfafscheiding hebben geplaatst in gemeentelijk
groen en niet op de kadastrale erfgrens. Bij een rondgang door het dorp ontdekt de Gemeente dat
onder andere de erfafscheiding van Nienke en Kees over de erfgrens heen staat. Zij vraagt aan
Nienke en Kees de haag te verwijderen, althans haar eigendom te erkennen. Nienke en Kees stellen
zich echter op het standpunt inmiddels zelf eigenaar te zijn geworden van de groenstrook door
verjaring en weigeren de haag te verwijderen. De gemeente stapt naar de rechter en vordert de
verwijdering van de haag en een verklaring voor recht dat de strook grond met beukenhaag
toebehoort aan de gemeente. De gemeente stelt zich op het standpunt dat zij onmogelijk van de
inbezitneming kennis had kunnen nemen, nu de beukenhaag in de gemeentelijke groenstrook is
geplant, en daarom de verkrijgende verjaring nog niet is begonnen te lopen.
a. Zal de revindicatie van de gemeente slagen? Onderbouw uw antwoord.
Revindicatie art. 5:2 BW is een middel waarmee een ander een goed kan opeisen van een ander die
het goed zonder recht houdt. Hiervoor moet wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan.
1. Eigendom door gemeente (kadaster)
2. Bezit door Nienke en Kees
3. Afwezigheid van rechtsgrond (Nienke en Kees kunnen geen rechtsgrond
aantonen die hun bezig rechtvaardigd)
Op basis van het kadaster lijkt de gemeente-eigenaar te zijn. Maar als Nienke en Kees een
beroep doen op art. 3:99 BW, verkrijgende verjaring. Waarvoor 10 jaar onafgebroken bezit
voor nodig is terwijl ze ter gode trouw zijn.
Zouden ook kunnen kijken naar art. 3:105 BW bevrijdende vergaring, omdat de situatie al
sinds 1997 voortduurt.
Deze twee vormen van verjaring zouden dus een succesvol beroep van de gemeente op
revindicatie in de weg kunnen staan
In 1997 is het stukje grond ingepikt
In 2022 is er een beschrijving van de gemeente gekomen en willen ze de beukenhaag weghalen
N+K zijn eigenaar zeggen ze, de gemeente zegt dat ze geen bezitter waren omdat de gemeente dit
niet had kunnen weten dat ze bezitter waren, dit was onmogelijk omdat de gemeente geen kennis
had.
Art. 5:2 BW “ de eigenaar van een zaak is bevoegd haar ieder die haar zonder recht houdt, op te
eisen. Art. 5.2 BW benoemen in je antwoord!
