Samenvatting recht introductie
Inhoudsopgave
H1. Rechtssystemen in Nederland..........................................................................1
H2. Verbintenissenrecht......................................................................................... 5
H3. Verbintenissen uit de overeenkomst................................................................6
H4. Verbintenissen uit de wet................................................................................. 7
H5. Consumentenrecht......................................................................................... 10
H6. Arbeidsrecht................................................................................................... 13
H7. Personen en familie recht............................................................................... 17
H10. huurrecht..................................................................................................... 22
H11. Staatsrecht................................................................................................... 28
H12. Bestuursrecht............................................................................................... 31
H13. Vreemdelingen recht.................................................................................... 37
H15. Strafrecht..................................................................................................... 44
H16. Strafprocesrecht........................................................................................... 50
H1. Rechtssystemen in Nederland
H1.2 indelingen
1
,Het nationale recht in NL wordt onderverdeeld in privaat en publiek recht
Privaatrecht (deel b): civiel of burgerlijk recht genoemd, recht tussen burgers
onderling, belangrijkste regels in het Burgerlijk wetboek (BW)
Burgers worden verdeeld in natuurlijke en rechts personen. Beide zijn
rechtssubjecten, dus drager van rechten en plichten.
- Natuurlijk persoon: mens van vlees en bloed, ik
- Rechtspersoon: organisatorische eenheden die aan rechtsverkeer kunnen
deelnemen (op vermogensrechtelijk terrein hebben ze dezelfde
mogelijkheden als een natuurlijk persoon
Onder wettenbundel B privaatrecht valt dus het Burgerlijkwetboek, deze is
verdeeld in de eerste 10 hoofdstukken:
1. Personen- en familierecht Dit gaat over individu (zoals de naam, woonplaats
vermissing, overlijden) En over relaties tussen mensen binnen en buiten het
gezin (familie, huwelijk, scheiding, minderjarige kinderen)
2. Rechtspersonenrecht Organisatie- en ondernemingsvormen beschreven die
evenals personen kunnen deelnemen aan het rechtsverkeer (verengingen,
stichtingen, naamloze vennootschappen, grond kopen, huizen kantoren bezitten,
lening afsluiten)
3. Vermogensrecht Algemene regels zoals goederenrecht en verbintenissenrecht
(Hoe een geldige rechtshandeling tot stand komt of wat een volmacht is)
4. Erfrecht Over iemand zijn vermogen na zijn dood
5. Zakelijke rechten Gaat over rechten die iemand heeft op een zaak (rechten
van eigendom)
6. Verbintenissenrecht De algemene regels over verbintenissen
(overeenkomsten)
7. Bijzondere overeenkomsten Bijzondere regels over diverse overeenkomsten
(arbeidsrecht, koopovereenkomsten, consumentenrecht)
8. Verkeersmiddelen en vervoer Alles over verkeer
10. Internationaal privaatrecht
Publiek recht: rechts betrekking tussen burgers en overheid. Onder publiekrecht
vallen de volgende rechtsgebieden
1. Staatrecht
2. Strafrecht
3. Bestuursrecht
4. Internationaal europeesrecht
5. Vreemdelingenrecht
Het recht kan ook als tweede verdeling worden onderverdeeld in materiaal en
formeel
2
, 1. Materiaal: regels waarin het recht personen bepaalde gedragingen
voorschrijft of verbied (oftewel de regels waaraan iedereen zich moet
houden en wat je wel en niet mag doen, bijvoorbeeld: je mag niet plassen
in het openbaar anders krijg je straf …)
2. Formeel: wijze waarop materieelrecht wordt gehandhaafd (het formele
recht geeft namelijk regels voor de procedures als je jouw verplichting niet
nakomt, bijvoorbeeld: hoe pakt de politie iemand aan die wild heeft
geplast)
Bij privaatrecht is:
Burgerlijk wetboek en het wetboek van koophandel materieel
Burgerlijke rechtsvordering formeel
Bij publiekrecht is:
Strafrecht materieel
Strafvordering formeel
Bestuursrecht beide
De wetten en regels kan ook nog worden onderverdeeld in objectief en subjectief
recht
Objectief recht (het recht) = het geheel van regels die in Nederland gelden
(bijvoorbeeld: je werkgever moet op tijdloon betalen)
Subjectief recht (waar jij recht op het) = de juridische bevoegdheden die
een persoon kan hebben (bijvoorbeeld: je kan om 50% verhoging vragen
als de werknemer niet op tijd je loon betaald)
Eigenlijk is dus als het objectieve recht niet goed uitgevoerd word jij met het
subjectieve recht hier wat tegen kan doen/navragen
Een andere indeling is dwingend en aanvullend recht
Dwingend recht: alle weten waar je niet van af mag wijken/ verplicht aan
moet houden. De dwingende regels beschermen de zwakkere partij.
Aanvullend / regelend recht: partijen die een overeenkomst sluiten niet
verplicht om bepaalde rechtsregels te volgen, ze kunnen zelf regelingen
maken als ze samen akkoord gaan
Contractsvrijheid / partijautonomie is dat je volgens regels mag gedragen maar
is niet verplicht, dit wordt beperkt door regels van dwingend recht want dat is wel
verplicht.
3
, H1.3 rechtsbronnen
Het wordt alleen als een rechtsregel beschouwt als de regel uit een de volgende
rechtsbronnen in voortbestaan:
1. De wet -> gemaakt door de statengeneraal en regering
2. Jurisprudentie -> geheel van rechtelijke uitspraken, synoniem voor rechtspraak
3. Gewoonterecht -> gedrag dat hoort en uit de samenleving ontstaat,
4. Het verdrag -> overeenkomsten tussen staten en internationale organisaties
zoals de
Europese unie, Verenigde naties en de raad van Europa
Begrippen:
Kabinet: ministers en staatssecretarissen
Raad van state: advies college van regering en parlement
Regering: koning en ministers
Parlement / staten generaal : eerste en tweede kamer
Bewindspersoon: politieke leider die deel van regering vormt
Verbintenis: een juridische relatie tussen minimaal twee partijen waarbij de ene
partij verplicht is tot een op geld waardeerbare prestatie (doen of nalaten) waar
de andere partij recht op heeft.
Totstandkoming wetten in formele zin: De minister laat een van de ambtenaren
een wetsvoorstel maken → de ministerraad keurt het goed → raad van state
adviseert → tweede kamer neemt voorstel aan → eerste kamer geeft goedkeuring
→ koning bekrachtigt → een of meer bewindspersonen contrasigneren
(ondertekenen) → aankondiging in staatsblad → inwerkingtreding.
Overige aantekeningen:
Rechtsvoorwaarden: moet aan voldaan om iets aan te kwalificeren
Kinderen tot 14 jaar: ouder aansprakelijkheid, want risico aansprakelijk
Kinderen van 15 en 16: schuld aansprakelijk, tenzij ze niks konden doen
aan de situatie
Objectief: het geheel van alle weten en regels, kan iedereen doen
Subjectief: waar een bepaald persoon recht op heeft,
Een bloot rechtsfeit is een gebeurtenis die juridische gevolgen heeft zonder dat
daarvoor actief menselijk gehandeld nodig is. Voorbeelden zijn geboorte,
overlijden, of het bereiken van een bepaalde leeftijd, zoals 18 jaar.
4
,H2. Verbintenissenrecht
Verbintenissenrecht valt onder vermogensrecht. In verbintenissenrecht gaat het
over verbintenissen dat betekent een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking
tussen twee of meer personen op grond waarvan de ene persoon een recht heeft
op een prestatie die door de andere persoon verricht moet worden. Het regelt de
rechten en plichten van de bij de verbintenis betrokken persoon.
Schuldenaar of debiteur: persoon die verplicht is een tegenprestatie te leveren
Schuldeiser of crediteur: persoon die recht heeft op de tegenprestatie
Verbintenis = een rechtsbetrekking tussen twee of meer personen waarbij deze
personen onderling rechten en plichten hebben. Om over een verbintenis te
spreken moet worden voldaan aan de volgende eisen:
1. Een rechtsbetrekking (een rechtsrelatie heeft juridische gevolgen, dus een
juridische verhouding tussen twee partijen)
2. Die vermogensrechtelijk (rechtsbetrekking die is ontstaan op geld
waardeerbaar moet zijn)
3. Tussen 2 of meer personen geld
Synoniem voor een verplichte overeenkomst of een verbindende afspraak is een
obligatoire overeenkomst
Verbintenissen ontstaan uit:
1. De rechtshandeling, bijvoorbeeld een overeenkomst (Beide partijen kiezen
ervoor om een verbintenis te laten ontstaan)
2. De wet (ontstaat zonder dat partijen dit gewild hebben)
Dus zoals de docent verwoord:
Waar gaat het verbintenissenrecht over?
Het verbintenissenrecht gaat over verbintenissen. Naam van rechten en
plichten die ontstaan. (zoals aanbod en ontvangst bijvoorbeeld over kopen van
een pen)
Wat is een verbintenis?
Om die vraag te kunnen beantwoorden dienen we te weten wat een
overeenkomst is. Een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling.
Wat is een rechtshandeling?
Rechtshandeling is een handeling die je verricht met de bedoeling om een
rechtsgevolg te laten ontstaan
5
, H3. Verbintenissen uit de overeenkomst
Een overeenkomst = een afspraak tussen twee of meer personen, waarbij je
juridisch verbonden bent.
In praktijk wordt vaak het woord “contract” gebruikt, dat is eigenlijk
overeenkomst.
Degene die door de wet beschermd wordt, heet de kwetsbare partij bij de
overeenkomst.
Om een overeenkomst tot stand te brengen moet er allereerst:
1. Sprake zijn van een meerzijdige rechtshandeling. (Op basis van Art. 6:213 BW)
2. Er moet ook sprake zijn van een bod dat aanvaard is (Art. 6:217 BW).
Wanneer 2 personen met elkaar een overeenkomst aangaan, vloeien hieruit
rechten en plichten voort. Deze rechten en plichten vormen de verbintenissen.
Een rechtsbehandeling = een behandeling die je verricht met de bedoeling om
een rechtsgevolg, dus een juridisch gevolg te laten ontstaan Art. 3:33 BW (Bv je
vraagt iemand of je geld mag lenen, dit is de handeling waar een rechtsgevolg
uitkomt, namelijk een leenovereenkomst)
Zonder rechtshandeling heb je dus geen overeenkomst. Een rechtshandeling kan
1. Eenzijdig, een aanbod of aanvaarding. Bijvoorbeeld je vraagt om geld te lenen
(eenzijdig).
2. Meerzijdig, je gaat beide akkoord met de overeenkomst. Bijvoorbeeld je vraagt
iemand om geld te lenen en de persoon gaat ermee akkoord, nu is het
meerzijdig.
Dus voor het ontstaan van een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling
nodig → een overeenkomst is nodig om een ander persoon juridisch te verbinden
aan een afspraak → Uit een overeenkomst vloeien verschillende verbintenissen →
Als de betrokken partijen de verbintenissen niet nakomen is er sprake van
tekortkoming in de nakoming.
Rechtshandeling kunnen nietig of vernietigbaar zijn.
Nietig = dat de rechtshandeling vanaf het begin niet geldig is.
Nietig baar = de rechtshandeling wel rechtsgeldig tot stand gekomen,
maar achteraf ongeldig gemaakt
Gronden van nietigheid:
a. Wil ontbreken / wilsdefect (art. 3:33 BW): wanneer de wil en verklaring niet
overeenkomen. Bv. je wilt €1000,- voor je fiets, maar schrijft (verklaring)
per ongeluk €100,-. De wil en verklaring zijn niet gelijk =
wilsontbreken/wilsdefect = nietige rechtshandeling = geen overeenkomst.
De uitzondering staat in art 3:35 BW, dit valt onder gerechtvaardigd
vertrouwen, het is logische verandering in wil en verklaring
6
Inhoudsopgave
H1. Rechtssystemen in Nederland..........................................................................1
H2. Verbintenissenrecht......................................................................................... 5
H3. Verbintenissen uit de overeenkomst................................................................6
H4. Verbintenissen uit de wet................................................................................. 7
H5. Consumentenrecht......................................................................................... 10
H6. Arbeidsrecht................................................................................................... 13
H7. Personen en familie recht............................................................................... 17
H10. huurrecht..................................................................................................... 22
H11. Staatsrecht................................................................................................... 28
H12. Bestuursrecht............................................................................................... 31
H13. Vreemdelingen recht.................................................................................... 37
H15. Strafrecht..................................................................................................... 44
H16. Strafprocesrecht........................................................................................... 50
H1. Rechtssystemen in Nederland
H1.2 indelingen
1
,Het nationale recht in NL wordt onderverdeeld in privaat en publiek recht
Privaatrecht (deel b): civiel of burgerlijk recht genoemd, recht tussen burgers
onderling, belangrijkste regels in het Burgerlijk wetboek (BW)
Burgers worden verdeeld in natuurlijke en rechts personen. Beide zijn
rechtssubjecten, dus drager van rechten en plichten.
- Natuurlijk persoon: mens van vlees en bloed, ik
- Rechtspersoon: organisatorische eenheden die aan rechtsverkeer kunnen
deelnemen (op vermogensrechtelijk terrein hebben ze dezelfde
mogelijkheden als een natuurlijk persoon
Onder wettenbundel B privaatrecht valt dus het Burgerlijkwetboek, deze is
verdeeld in de eerste 10 hoofdstukken:
1. Personen- en familierecht Dit gaat over individu (zoals de naam, woonplaats
vermissing, overlijden) En over relaties tussen mensen binnen en buiten het
gezin (familie, huwelijk, scheiding, minderjarige kinderen)
2. Rechtspersonenrecht Organisatie- en ondernemingsvormen beschreven die
evenals personen kunnen deelnemen aan het rechtsverkeer (verengingen,
stichtingen, naamloze vennootschappen, grond kopen, huizen kantoren bezitten,
lening afsluiten)
3. Vermogensrecht Algemene regels zoals goederenrecht en verbintenissenrecht
(Hoe een geldige rechtshandeling tot stand komt of wat een volmacht is)
4. Erfrecht Over iemand zijn vermogen na zijn dood
5. Zakelijke rechten Gaat over rechten die iemand heeft op een zaak (rechten
van eigendom)
6. Verbintenissenrecht De algemene regels over verbintenissen
(overeenkomsten)
7. Bijzondere overeenkomsten Bijzondere regels over diverse overeenkomsten
(arbeidsrecht, koopovereenkomsten, consumentenrecht)
8. Verkeersmiddelen en vervoer Alles over verkeer
10. Internationaal privaatrecht
Publiek recht: rechts betrekking tussen burgers en overheid. Onder publiekrecht
vallen de volgende rechtsgebieden
1. Staatrecht
2. Strafrecht
3. Bestuursrecht
4. Internationaal europeesrecht
5. Vreemdelingenrecht
Het recht kan ook als tweede verdeling worden onderverdeeld in materiaal en
formeel
2
, 1. Materiaal: regels waarin het recht personen bepaalde gedragingen
voorschrijft of verbied (oftewel de regels waaraan iedereen zich moet
houden en wat je wel en niet mag doen, bijvoorbeeld: je mag niet plassen
in het openbaar anders krijg je straf …)
2. Formeel: wijze waarop materieelrecht wordt gehandhaafd (het formele
recht geeft namelijk regels voor de procedures als je jouw verplichting niet
nakomt, bijvoorbeeld: hoe pakt de politie iemand aan die wild heeft
geplast)
Bij privaatrecht is:
Burgerlijk wetboek en het wetboek van koophandel materieel
Burgerlijke rechtsvordering formeel
Bij publiekrecht is:
Strafrecht materieel
Strafvordering formeel
Bestuursrecht beide
De wetten en regels kan ook nog worden onderverdeeld in objectief en subjectief
recht
Objectief recht (het recht) = het geheel van regels die in Nederland gelden
(bijvoorbeeld: je werkgever moet op tijdloon betalen)
Subjectief recht (waar jij recht op het) = de juridische bevoegdheden die
een persoon kan hebben (bijvoorbeeld: je kan om 50% verhoging vragen
als de werknemer niet op tijd je loon betaald)
Eigenlijk is dus als het objectieve recht niet goed uitgevoerd word jij met het
subjectieve recht hier wat tegen kan doen/navragen
Een andere indeling is dwingend en aanvullend recht
Dwingend recht: alle weten waar je niet van af mag wijken/ verplicht aan
moet houden. De dwingende regels beschermen de zwakkere partij.
Aanvullend / regelend recht: partijen die een overeenkomst sluiten niet
verplicht om bepaalde rechtsregels te volgen, ze kunnen zelf regelingen
maken als ze samen akkoord gaan
Contractsvrijheid / partijautonomie is dat je volgens regels mag gedragen maar
is niet verplicht, dit wordt beperkt door regels van dwingend recht want dat is wel
verplicht.
3
, H1.3 rechtsbronnen
Het wordt alleen als een rechtsregel beschouwt als de regel uit een de volgende
rechtsbronnen in voortbestaan:
1. De wet -> gemaakt door de statengeneraal en regering
2. Jurisprudentie -> geheel van rechtelijke uitspraken, synoniem voor rechtspraak
3. Gewoonterecht -> gedrag dat hoort en uit de samenleving ontstaat,
4. Het verdrag -> overeenkomsten tussen staten en internationale organisaties
zoals de
Europese unie, Verenigde naties en de raad van Europa
Begrippen:
Kabinet: ministers en staatssecretarissen
Raad van state: advies college van regering en parlement
Regering: koning en ministers
Parlement / staten generaal : eerste en tweede kamer
Bewindspersoon: politieke leider die deel van regering vormt
Verbintenis: een juridische relatie tussen minimaal twee partijen waarbij de ene
partij verplicht is tot een op geld waardeerbare prestatie (doen of nalaten) waar
de andere partij recht op heeft.
Totstandkoming wetten in formele zin: De minister laat een van de ambtenaren
een wetsvoorstel maken → de ministerraad keurt het goed → raad van state
adviseert → tweede kamer neemt voorstel aan → eerste kamer geeft goedkeuring
→ koning bekrachtigt → een of meer bewindspersonen contrasigneren
(ondertekenen) → aankondiging in staatsblad → inwerkingtreding.
Overige aantekeningen:
Rechtsvoorwaarden: moet aan voldaan om iets aan te kwalificeren
Kinderen tot 14 jaar: ouder aansprakelijkheid, want risico aansprakelijk
Kinderen van 15 en 16: schuld aansprakelijk, tenzij ze niks konden doen
aan de situatie
Objectief: het geheel van alle weten en regels, kan iedereen doen
Subjectief: waar een bepaald persoon recht op heeft,
Een bloot rechtsfeit is een gebeurtenis die juridische gevolgen heeft zonder dat
daarvoor actief menselijk gehandeld nodig is. Voorbeelden zijn geboorte,
overlijden, of het bereiken van een bepaalde leeftijd, zoals 18 jaar.
4
,H2. Verbintenissenrecht
Verbintenissenrecht valt onder vermogensrecht. In verbintenissenrecht gaat het
over verbintenissen dat betekent een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking
tussen twee of meer personen op grond waarvan de ene persoon een recht heeft
op een prestatie die door de andere persoon verricht moet worden. Het regelt de
rechten en plichten van de bij de verbintenis betrokken persoon.
Schuldenaar of debiteur: persoon die verplicht is een tegenprestatie te leveren
Schuldeiser of crediteur: persoon die recht heeft op de tegenprestatie
Verbintenis = een rechtsbetrekking tussen twee of meer personen waarbij deze
personen onderling rechten en plichten hebben. Om over een verbintenis te
spreken moet worden voldaan aan de volgende eisen:
1. Een rechtsbetrekking (een rechtsrelatie heeft juridische gevolgen, dus een
juridische verhouding tussen twee partijen)
2. Die vermogensrechtelijk (rechtsbetrekking die is ontstaan op geld
waardeerbaar moet zijn)
3. Tussen 2 of meer personen geld
Synoniem voor een verplichte overeenkomst of een verbindende afspraak is een
obligatoire overeenkomst
Verbintenissen ontstaan uit:
1. De rechtshandeling, bijvoorbeeld een overeenkomst (Beide partijen kiezen
ervoor om een verbintenis te laten ontstaan)
2. De wet (ontstaat zonder dat partijen dit gewild hebben)
Dus zoals de docent verwoord:
Waar gaat het verbintenissenrecht over?
Het verbintenissenrecht gaat over verbintenissen. Naam van rechten en
plichten die ontstaan. (zoals aanbod en ontvangst bijvoorbeeld over kopen van
een pen)
Wat is een verbintenis?
Om die vraag te kunnen beantwoorden dienen we te weten wat een
overeenkomst is. Een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling.
Wat is een rechtshandeling?
Rechtshandeling is een handeling die je verricht met de bedoeling om een
rechtsgevolg te laten ontstaan
5
, H3. Verbintenissen uit de overeenkomst
Een overeenkomst = een afspraak tussen twee of meer personen, waarbij je
juridisch verbonden bent.
In praktijk wordt vaak het woord “contract” gebruikt, dat is eigenlijk
overeenkomst.
Degene die door de wet beschermd wordt, heet de kwetsbare partij bij de
overeenkomst.
Om een overeenkomst tot stand te brengen moet er allereerst:
1. Sprake zijn van een meerzijdige rechtshandeling. (Op basis van Art. 6:213 BW)
2. Er moet ook sprake zijn van een bod dat aanvaard is (Art. 6:217 BW).
Wanneer 2 personen met elkaar een overeenkomst aangaan, vloeien hieruit
rechten en plichten voort. Deze rechten en plichten vormen de verbintenissen.
Een rechtsbehandeling = een behandeling die je verricht met de bedoeling om
een rechtsgevolg, dus een juridisch gevolg te laten ontstaan Art. 3:33 BW (Bv je
vraagt iemand of je geld mag lenen, dit is de handeling waar een rechtsgevolg
uitkomt, namelijk een leenovereenkomst)
Zonder rechtshandeling heb je dus geen overeenkomst. Een rechtshandeling kan
1. Eenzijdig, een aanbod of aanvaarding. Bijvoorbeeld je vraagt om geld te lenen
(eenzijdig).
2. Meerzijdig, je gaat beide akkoord met de overeenkomst. Bijvoorbeeld je vraagt
iemand om geld te lenen en de persoon gaat ermee akkoord, nu is het
meerzijdig.
Dus voor het ontstaan van een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling
nodig → een overeenkomst is nodig om een ander persoon juridisch te verbinden
aan een afspraak → Uit een overeenkomst vloeien verschillende verbintenissen →
Als de betrokken partijen de verbintenissen niet nakomen is er sprake van
tekortkoming in de nakoming.
Rechtshandeling kunnen nietig of vernietigbaar zijn.
Nietig = dat de rechtshandeling vanaf het begin niet geldig is.
Nietig baar = de rechtshandeling wel rechtsgeldig tot stand gekomen,
maar achteraf ongeldig gemaakt
Gronden van nietigheid:
a. Wil ontbreken / wilsdefect (art. 3:33 BW): wanneer de wil en verklaring niet
overeenkomen. Bv. je wilt €1000,- voor je fiets, maar schrijft (verklaring)
per ongeluk €100,-. De wil en verklaring zijn niet gelijk =
wilsontbreken/wilsdefect = nietige rechtshandeling = geen overeenkomst.
De uitzondering staat in art 3:35 BW, dit valt onder gerechtvaardigd
vertrouwen, het is logische verandering in wil en verklaring
6
