SOC. A.
ACHTENDERTIG NACHTEN
TR.
Naam: Angela de Vries
Studentennummer: 1605721
Programma: Cliënt en Context
Soort werkstuk: Boekverslag
Opleiding: Sociaal Pedagogische Hulpverlening (Voltijd)
Datum: 12-01-2013
Docent: Jacoba Huizenga
Docent SLB: Jacoba Huizenga
Gelegenheid: Eerste
,Inhoudsopgave
Inleiding ................................................................................................................................................... 3
1. Beschrijving van de inhoud van het boek........................................................................................ 5
2. Contextuele thema’s ....................................................................................................................... 6
2.1 De verschillende vormen van loyaliteit ......................................................................................... 6
2.2 Delegaten en legaten .................................................................................................................. 13
2.3 Destructief en constructief recht ................................................................................................ 14
3. Mijn Mening .................................................................................................................................. 15
3.1 Mijn mening als persoon ............................................................................................................. 15
3.2 Mijn mening als hulpverlener...................................................................................................... 15
Referentielijst ........................................................................................................................................ 16
Bijlage .................................................................................................................................................... 17
1. De begrippenlijst ....................................................................................................................... 17
,Inleiding
Als inleiding wil ik voor dit boek een keer wat anders, dan een verhaal schrijven over de
aanleiding van het schrijven van het verslag. Want ik vind dat dat in dit geval voor zich
spreekt. Omdat er in het boek 38 nachten een gedicht stond, vind ik dat een passende
inleiding. Dat gedicht geeft mooi weer waar het verslag over gaat en waar het boek overgaat.
Tegen de tijd dan blijkt misschien
Wat van nabij niet was te zien
Wat in het duister huist van voordien
Komt aan het licht misschien tegen de tijd
Tegen de tijd als tijd verstrijkt
En de schaduw van ’t verleden wijkt
Als de onderste steen niet de onderste blijkt
Misschien dat tegen die tijd
Wie weet wat dan uitkomt
Dat dingen nooit gaan
Als ooit werd gezegd dat ze gingen
Dat het zwijgen dicht bij de leugen ligt
En de waarheid niet ver van de waan
Tegen de tijd, tijd die ons leert
Dat geen macht of kracht de waarheid weert
En geen boom is zo oud dat geen tak een keer splijt
Zal blijken tegen de tijd
Huub van der Lubbe1
1
(IJmker, 2009)
,Omdat een goede opbouw van een verslag een onderdeel is waar je op beoordeeld wordt,
hier nog even een inleiding zoals het hoort.
Ik heb dit verslag geschreven naar aanleiding van het lezen van het boek
achtendertig nachten voor het vak cliënt en context. Dit boek moest gelezen worden om de
contextuele thema‟s beter te leren begrijpen. Maar ook om deze contextuele thema‟s te leren
toepassen voor later in de praktijk.
Dit verslag bestaat uit drie onderdelen, die de inhoud van het boek weergeven en de
contextuele thema‟s in het boek. Daarnaast is ook mijn mening over het boek te lezen.
In het eerste onderdeel is kort te lezen waar het boek over gaat.
In het tweede onderdeel zijn alle contextuele thema‟s die aanbod komen in het boek terug te
lezen. De verschillende loyaliteiten tussen de belangrijke personen in het boek zijn
beschreven. Daarnaast is er ook te lezen welke legaten en delegaten in het boek terug te
lezen zijn. En verder nog het constructieve en destructief recht dat bepaalde personen in het
boek hebben. Om deze begrippen te kunnen toepassen, heb ik gebruik gemaakt van een
begrippenlijst die we hebben gehad van onze docent. De letterlijke begrippenlijst is terug te
vinden in de bijlage. Daarnaast heb ik ook gebruik gemaakt van het boek van Weerman 2en
heb ik de begrippen in mijn eigen woorden toegepast in het verslag.
In het derde onderdeel is te lezen wat mijn mening is over het boek. Maar daarnaast ook wat
het boek met mij doet als persoon en als hulpverlener. In dit gedeelte komt dan ook het
begrip veelzijdige partijdigheid aanbod.
Bij het schrijven van dit verslag heb ik gebruik gemaakt van de begrippenlijst die we
opgestuurd hebben gekregen van onze docent Jacoba. Deze begrippenlijst is te vinden in de
bijlage van dit verslag. Daarnaast heb ik ook gebruik gemaakt van het boek „Zes
psychologische stromingen en één cliënt‟ van Weerman (2012).
2
(Weerman, 4e druk, 2012)
, 1. Beschrijving van de inhoud van het boek.
Het boek gaat de 18e eeuw in het plaatsje Doldersum, waarbij de hoofdpersoon Elsjen ‟38
nachten‟ door brengt in de gevangenis. In het begin van het boek wordt verteld dat Elsjen
verdacht wordt van moord op haar man en hoe de avond waarop Jan stierf is verlopen.
Vervolgens lees je hoe Elsjen haar dagen en nachten doorbrengt in de gevangenis en dat ze
werkt aan een verhaal over zichzelf. Ze schrijft alles op over haar jeugd en praat hier over
met Janna een vrouw die in de gevangenis werkt. Haar vader is op vroege leeftijd gestorven
en haar moeder (Wemel) kon dit niet aan. Haar oma (Otie) neemt alle werkzaamheden over
in de stee. En ze helpt Elsjen om alle taken te leren, samen met haar broers. Otie wil het
beste voor de stee en zorgt dan ook dat alles voor haar dood geregeld is. Na de dood van
Otie moet Elsjen trouwen met Jan, dit was een vooraf afgesproken plan met Luit. Luit trouwt
met de zus van Jan, waar door alle bezittingen in dezelfde familie blijven. Elsjen is verliefd op
Leffert, waardoor dit voor haar een klap is. Vervolgens probeert ze er het beste van te
maken, maar Jan brieft alles wat niet goed gaat door naar zijn moeder. Omdat ze het
allemaal niet meer ziet zitten, wel ze hem ziek maken door wat rattengif in zijn eten te doen.
Het is echter te veel dus hij overlijd, waardoor ze in de gevangenis beland en dit verhaal
heeft geschreven. Door het schrijven van het verhaal heeft ze vrede met haar verleden en
sterft ze in rust op de dag dat ze veroordeeld wordt.
, 2. Contextuele thema’s
2.1 De verschillende vormen van loyaliteit
- Zijnsloyaliteit
Elsjen
In het boek is te lezen dat Elsjen haar zijnsloyaliteit vaak links laat liggen. De zijnsloyaliteit is
namelijk het trouw zijn aan jezelf. En Elsjen cijfert zich zelf helemaal weg voor de ander.
Toen haar vader stierf is ze altijd druk bezig geweest met haar moeder (Wemel) en met haar
oma (Otie). Ze was altijd bezig met hun zo goed mogelijk helpen en ging dan bijna door tot
ze er bij neer viel. Nu ze in de gevangenis zit, heeft ze dat nog steeds, dat zorgen voor
anderen. Ze heeft een zoontje en is bevallen van een dochter en wil hoe dan ook uit de
gevangenis komen. Op een geven moment zegt ze „Hoe krijg ik mijn kinderen mee? Hoe
kom ik met kinderen aan werk om in hun en mijn levensonderhoud te voorzien?‟ (IJmker,
2009, p. 89) Ook nu is ze vooral bezig met de ander in plaats van zichzelf. Maar op het
moment dat ze in de gevangenis zit, is ook de strijd die zij leverde te lezen. Ze was in strijd
met de loyaliteit naar andere en de loyaliteit naar zichzelf. Omdat ze een belofte heeft
gemaakt aan Otie, maar ze eigenlijk iets anders zou willen. Want door de belofte aan Otie
moet ze trouwen met Jan. En Elsjen is verliefd op Leffert in eerste instantie wil ze niet
trouwen met Jan, maar het kan niet anders. Omdat ze beloofd heeft aan Otie dat zij zou
zorgen voor de stee. In het boek is te lezen dat ze er af en toe tegen wil vechten en wil
kiezen voor Leffert en dus voor zichzelf. Maar uiteindelijk kiest ze dan toch weer voor de
belofte van Otie, omdat ze anders bang is dat ze weer gestraft wordt. En voor haar uit het
straffen zich in bijvoorbeeld de dood van Otie en het verliezen van Leffert. Hieruit blijkt ook
dat er bij Elsjen sprake is van een loyaliteitsconflict, omdat ze moet kiezen om loyaal te
blijven aan zichzelf of loyaal aan Otie.
Maar in de gevangenis vindt ze haar loyaliteit aan zichzelf weer terug, doordat ze gaat
beseffen dat mensen altijd te veel van haar hebben gevraagd. En door het boek te schrijven
en alles uit te zoeken geeft ze weer aan zichzelf, waardoor ze haar trouw bewijst. Wanneer
Elsjen haar doodvonnis hoort, vindt ze dan ook dat ze niet meer het slachtoffer moet zijn,
maar dat ze de verantwoordelijkheid op zich moet nemen voor haar daden. Ze beseft dat ze
schuldig is, al was het allemaal met een andere intentie.
Barteld
Barteld heeft veel moeite met de komst van Jan en ziet ook hoeveel moeite Elsjen heeft met
het feit dat ze met hem moet trouwen. Barteld heeft af en toe een strijd, omdat hij er wat over
wil zeggen, maar trouw wil blijven aan zijn moeder (Wemel) en aan Elsjen. Er is bij Barteld
dus spraken van een loyaliteitsconflict, tussen de verticale, horizontale en zijnsloyaliteit. In
het boek staat dan ook het volgende: „Barteld zegt: Ik doe het voor je moeder en ik doe het
voor jou. Als je niet wilt, Elsjen, dan haal ik de boel wel overhoop.‟ (IJmker, 2009, p. 221) Er
is dus duidelijk te zien dat hij zijn eigen gevoel wegcijfert voor het trouw zijn aan de andere.
De loyaliteit aan zichzelf is dus erg laag. Maar het is anders dan bij Elsjen, omdat hij soms
wel trouw is aan zichzelf en toch zegt wat hij vindt. Dan spreekt hij Jan aan op zijn gedrag.
Barteld komt meer voor zich zelf op dan Elsjen, maar cijfert zichzelf ook weg. Want hij mag
door de beslissing van Otie nooit met iemand trouwen in verband met het erfgoed.
Jan
Jan is in dit boek iemand waar heel duidelijk te zien is hoe je de zijnsloyaliteit te ver door
kunt voeren. Hij houdt voet bij stuk van wat hij zelf wil. En wil dit niet dan zorgt hij wel dat hij
via, via iets krijgt. Hij blijft dus zoveel mogelijk trouw aan zichzelf. Alleen gaat dit ook ten
koste van de relaties die hij heeft. Want hij wordt gezien als een moederskindje, omdat hij
altijd bij zijn moeder gaat klagen. Jan laat zijn zijnsloyaliteit dus zover door voeren dat het
soms ten koste gaat van de belangen van andere. En bij de zijnsloyaliteit is het juist zo dat je
de belangen van jezelf en van de andere nakomt.
ACHTENDERTIG NACHTEN
TR.
Naam: Angela de Vries
Studentennummer: 1605721
Programma: Cliënt en Context
Soort werkstuk: Boekverslag
Opleiding: Sociaal Pedagogische Hulpverlening (Voltijd)
Datum: 12-01-2013
Docent: Jacoba Huizenga
Docent SLB: Jacoba Huizenga
Gelegenheid: Eerste
,Inhoudsopgave
Inleiding ................................................................................................................................................... 3
1. Beschrijving van de inhoud van het boek........................................................................................ 5
2. Contextuele thema’s ....................................................................................................................... 6
2.1 De verschillende vormen van loyaliteit ......................................................................................... 6
2.2 Delegaten en legaten .................................................................................................................. 13
2.3 Destructief en constructief recht ................................................................................................ 14
3. Mijn Mening .................................................................................................................................. 15
3.1 Mijn mening als persoon ............................................................................................................. 15
3.2 Mijn mening als hulpverlener...................................................................................................... 15
Referentielijst ........................................................................................................................................ 16
Bijlage .................................................................................................................................................... 17
1. De begrippenlijst ....................................................................................................................... 17
,Inleiding
Als inleiding wil ik voor dit boek een keer wat anders, dan een verhaal schrijven over de
aanleiding van het schrijven van het verslag. Want ik vind dat dat in dit geval voor zich
spreekt. Omdat er in het boek 38 nachten een gedicht stond, vind ik dat een passende
inleiding. Dat gedicht geeft mooi weer waar het verslag over gaat en waar het boek overgaat.
Tegen de tijd dan blijkt misschien
Wat van nabij niet was te zien
Wat in het duister huist van voordien
Komt aan het licht misschien tegen de tijd
Tegen de tijd als tijd verstrijkt
En de schaduw van ’t verleden wijkt
Als de onderste steen niet de onderste blijkt
Misschien dat tegen die tijd
Wie weet wat dan uitkomt
Dat dingen nooit gaan
Als ooit werd gezegd dat ze gingen
Dat het zwijgen dicht bij de leugen ligt
En de waarheid niet ver van de waan
Tegen de tijd, tijd die ons leert
Dat geen macht of kracht de waarheid weert
En geen boom is zo oud dat geen tak een keer splijt
Zal blijken tegen de tijd
Huub van der Lubbe1
1
(IJmker, 2009)
,Omdat een goede opbouw van een verslag een onderdeel is waar je op beoordeeld wordt,
hier nog even een inleiding zoals het hoort.
Ik heb dit verslag geschreven naar aanleiding van het lezen van het boek
achtendertig nachten voor het vak cliënt en context. Dit boek moest gelezen worden om de
contextuele thema‟s beter te leren begrijpen. Maar ook om deze contextuele thema‟s te leren
toepassen voor later in de praktijk.
Dit verslag bestaat uit drie onderdelen, die de inhoud van het boek weergeven en de
contextuele thema‟s in het boek. Daarnaast is ook mijn mening over het boek te lezen.
In het eerste onderdeel is kort te lezen waar het boek over gaat.
In het tweede onderdeel zijn alle contextuele thema‟s die aanbod komen in het boek terug te
lezen. De verschillende loyaliteiten tussen de belangrijke personen in het boek zijn
beschreven. Daarnaast is er ook te lezen welke legaten en delegaten in het boek terug te
lezen zijn. En verder nog het constructieve en destructief recht dat bepaalde personen in het
boek hebben. Om deze begrippen te kunnen toepassen, heb ik gebruik gemaakt van een
begrippenlijst die we hebben gehad van onze docent. De letterlijke begrippenlijst is terug te
vinden in de bijlage. Daarnaast heb ik ook gebruik gemaakt van het boek van Weerman 2en
heb ik de begrippen in mijn eigen woorden toegepast in het verslag.
In het derde onderdeel is te lezen wat mijn mening is over het boek. Maar daarnaast ook wat
het boek met mij doet als persoon en als hulpverlener. In dit gedeelte komt dan ook het
begrip veelzijdige partijdigheid aanbod.
Bij het schrijven van dit verslag heb ik gebruik gemaakt van de begrippenlijst die we
opgestuurd hebben gekregen van onze docent Jacoba. Deze begrippenlijst is te vinden in de
bijlage van dit verslag. Daarnaast heb ik ook gebruik gemaakt van het boek „Zes
psychologische stromingen en één cliënt‟ van Weerman (2012).
2
(Weerman, 4e druk, 2012)
, 1. Beschrijving van de inhoud van het boek.
Het boek gaat de 18e eeuw in het plaatsje Doldersum, waarbij de hoofdpersoon Elsjen ‟38
nachten‟ door brengt in de gevangenis. In het begin van het boek wordt verteld dat Elsjen
verdacht wordt van moord op haar man en hoe de avond waarop Jan stierf is verlopen.
Vervolgens lees je hoe Elsjen haar dagen en nachten doorbrengt in de gevangenis en dat ze
werkt aan een verhaal over zichzelf. Ze schrijft alles op over haar jeugd en praat hier over
met Janna een vrouw die in de gevangenis werkt. Haar vader is op vroege leeftijd gestorven
en haar moeder (Wemel) kon dit niet aan. Haar oma (Otie) neemt alle werkzaamheden over
in de stee. En ze helpt Elsjen om alle taken te leren, samen met haar broers. Otie wil het
beste voor de stee en zorgt dan ook dat alles voor haar dood geregeld is. Na de dood van
Otie moet Elsjen trouwen met Jan, dit was een vooraf afgesproken plan met Luit. Luit trouwt
met de zus van Jan, waar door alle bezittingen in dezelfde familie blijven. Elsjen is verliefd op
Leffert, waardoor dit voor haar een klap is. Vervolgens probeert ze er het beste van te
maken, maar Jan brieft alles wat niet goed gaat door naar zijn moeder. Omdat ze het
allemaal niet meer ziet zitten, wel ze hem ziek maken door wat rattengif in zijn eten te doen.
Het is echter te veel dus hij overlijd, waardoor ze in de gevangenis beland en dit verhaal
heeft geschreven. Door het schrijven van het verhaal heeft ze vrede met haar verleden en
sterft ze in rust op de dag dat ze veroordeeld wordt.
, 2. Contextuele thema’s
2.1 De verschillende vormen van loyaliteit
- Zijnsloyaliteit
Elsjen
In het boek is te lezen dat Elsjen haar zijnsloyaliteit vaak links laat liggen. De zijnsloyaliteit is
namelijk het trouw zijn aan jezelf. En Elsjen cijfert zich zelf helemaal weg voor de ander.
Toen haar vader stierf is ze altijd druk bezig geweest met haar moeder (Wemel) en met haar
oma (Otie). Ze was altijd bezig met hun zo goed mogelijk helpen en ging dan bijna door tot
ze er bij neer viel. Nu ze in de gevangenis zit, heeft ze dat nog steeds, dat zorgen voor
anderen. Ze heeft een zoontje en is bevallen van een dochter en wil hoe dan ook uit de
gevangenis komen. Op een geven moment zegt ze „Hoe krijg ik mijn kinderen mee? Hoe
kom ik met kinderen aan werk om in hun en mijn levensonderhoud te voorzien?‟ (IJmker,
2009, p. 89) Ook nu is ze vooral bezig met de ander in plaats van zichzelf. Maar op het
moment dat ze in de gevangenis zit, is ook de strijd die zij leverde te lezen. Ze was in strijd
met de loyaliteit naar andere en de loyaliteit naar zichzelf. Omdat ze een belofte heeft
gemaakt aan Otie, maar ze eigenlijk iets anders zou willen. Want door de belofte aan Otie
moet ze trouwen met Jan. En Elsjen is verliefd op Leffert in eerste instantie wil ze niet
trouwen met Jan, maar het kan niet anders. Omdat ze beloofd heeft aan Otie dat zij zou
zorgen voor de stee. In het boek is te lezen dat ze er af en toe tegen wil vechten en wil
kiezen voor Leffert en dus voor zichzelf. Maar uiteindelijk kiest ze dan toch weer voor de
belofte van Otie, omdat ze anders bang is dat ze weer gestraft wordt. En voor haar uit het
straffen zich in bijvoorbeeld de dood van Otie en het verliezen van Leffert. Hieruit blijkt ook
dat er bij Elsjen sprake is van een loyaliteitsconflict, omdat ze moet kiezen om loyaal te
blijven aan zichzelf of loyaal aan Otie.
Maar in de gevangenis vindt ze haar loyaliteit aan zichzelf weer terug, doordat ze gaat
beseffen dat mensen altijd te veel van haar hebben gevraagd. En door het boek te schrijven
en alles uit te zoeken geeft ze weer aan zichzelf, waardoor ze haar trouw bewijst. Wanneer
Elsjen haar doodvonnis hoort, vindt ze dan ook dat ze niet meer het slachtoffer moet zijn,
maar dat ze de verantwoordelijkheid op zich moet nemen voor haar daden. Ze beseft dat ze
schuldig is, al was het allemaal met een andere intentie.
Barteld
Barteld heeft veel moeite met de komst van Jan en ziet ook hoeveel moeite Elsjen heeft met
het feit dat ze met hem moet trouwen. Barteld heeft af en toe een strijd, omdat hij er wat over
wil zeggen, maar trouw wil blijven aan zijn moeder (Wemel) en aan Elsjen. Er is bij Barteld
dus spraken van een loyaliteitsconflict, tussen de verticale, horizontale en zijnsloyaliteit. In
het boek staat dan ook het volgende: „Barteld zegt: Ik doe het voor je moeder en ik doe het
voor jou. Als je niet wilt, Elsjen, dan haal ik de boel wel overhoop.‟ (IJmker, 2009, p. 221) Er
is dus duidelijk te zien dat hij zijn eigen gevoel wegcijfert voor het trouw zijn aan de andere.
De loyaliteit aan zichzelf is dus erg laag. Maar het is anders dan bij Elsjen, omdat hij soms
wel trouw is aan zichzelf en toch zegt wat hij vindt. Dan spreekt hij Jan aan op zijn gedrag.
Barteld komt meer voor zich zelf op dan Elsjen, maar cijfert zichzelf ook weg. Want hij mag
door de beslissing van Otie nooit met iemand trouwen in verband met het erfgoed.
Jan
Jan is in dit boek iemand waar heel duidelijk te zien is hoe je de zijnsloyaliteit te ver door
kunt voeren. Hij houdt voet bij stuk van wat hij zelf wil. En wil dit niet dan zorgt hij wel dat hij
via, via iets krijgt. Hij blijft dus zoveel mogelijk trouw aan zichzelf. Alleen gaat dit ook ten
koste van de relaties die hij heeft. Want hij wordt gezien als een moederskindje, omdat hij
altijd bij zijn moeder gaat klagen. Jan laat zijn zijnsloyaliteit dus zover door voeren dat het
soms ten koste gaat van de belangen van andere. En bij de zijnsloyaliteit is het juist zo dat je
de belangen van jezelf en van de andere nakomt.
