Kwalitatief onderzoek
1. Inleiding in kwalitatief onderzoek
Voorbeeld:
Onderzoek naar de rol van verpleegkundigen bij euthanasie.
hoe pak ik dit het best aan?
Vragenlijst Enquête Of nog andere Statistische
methode? analyse
Wat wil je precies onderzoeken?
wat bedoel je met: de rol van VPK bij euthanasie
1) Hoeveel VPK al betrokken zijn bij 2) – Hoe verloopt het zorgproces?
euthanasiezorgproces? + hoe vaak ze dit al
hebben gedaan? - hoe beleven ze dit?
- wat maakt het moeilijk… of net haalbaar?
- hoe gaan ze ermee om?
- familie en naasten…?
KWANTITATIEVE ANALYSE
KWALITATIEVE METHODE
Vragenlijst
Statistische
verwerking
Diepte-interviews
1
,Kwalitatief onderzoek
Kwalitatief onderzoek
= een empirisch onderzoek waarbij je sociale fenomenen zoals gedrag, ervaringen, sociale
interacties, sociale processen, betekenisstructuren, betekenisgeving, etc. gaat bestuderen
zoals ze zich spontaan in hun eigen natuurlijke omgeving voordoen.
niet in een laboratorium
NIET: concentreren op cijfergegevens en statistische analyse
WEL: rijke en meerduidige, narratieve gegevens woorden, beelden, ervaringen, verhalen…
Gegevens verkrijgen via vragenlijst of enquête?
Nee, want…
- dan ga je voorbij aan de subjectieve rijkdom en veelzijdigheid waarmee
mensen sociale fenomenen ervaren.
- geen ruimte voor de subjectieve rijkdom en veelzijdigheid van
menselijke ervaringen
Kwantitatieve bevraging Kwalitatieve bevraging
Je start met een vooraf ontwikkelde INDUCTIEF van aard
hypothese en toetst deze bij proefpersonen
De ervaringen en belevingen van je
Je vertrekt dan vanuit een aantal participanten vormen je uitgangspunt
theoretische veronderstellingen en die ga je
in zekere zin toetsen aan de realiteit Door het goed beluisteren van hun
ervaringen, ontdek je geleidelijk aan een
aantal PATRONEN
DEDUCTIEVE ANALYSE
de onderzoeksresultaten komen dus
inductief naar voren vanuit de werkelijkheid
zelf.
Kwalitatief onderzoek
Gegevens verzamelen via: interviews, observaties…
je gaat mensen uitgebreid laten vertellen over:
Hun ervaringen Eigen omgeving
HUN PERSPECTIEF + HUN SUBJECTIEVE BETEKENISVERLENING staan centraal
Je wil dieper inzicht krijgen in hun ervaringen en perspectief op de zaak. Je kijkt doorheen de
bril van de respondent naar het fenomeen en tracht het zo beter te begrijpen.
2
,Kwalitatief onderzoek
Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek
Objectieve, mathematische realiteit Subjectieve realiteit
inzoomen op: Exploreren en begrijpen van:
o Frequenties van gebeurtenissen o (sociale) fenomenen
o Causale relaties o Gebeurtenissen en gedragingen
o Hypotheses toetsen o Vanuit het subjectieve perspectief
o Zaken willen controleren en van de betrokken persoon!
voorspellen
Basisidee van kwalitatief onderzoek:
= dat menselijk reageren en handelen in bepaalde situaties voor een belangrijk deel te
verklaren is op basis van de zin en de betekenis die mensen eraan geven
Bv. Medicatie innemen zal mee afhangen van:
o Hoe belangrijk ik dit vind…
o Hoe sterk ik geloof in het effect..
o Hoe vervelend ik het vind…
Betekenisgeving kwalitatieve onderzoeksmethoden SUBJECTIEVE REALITEIT BEGRIJPEN
EN INTERPRETEREN!
Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek
Brede, horizontale kijk op een fenomeen Focus in de diepte
Vele mensen bevragen Verticaal
Op een uniforme manier (vragenlijst bv.) Fenomeen in veelzijdigheid begrijpen
Veel personen Niet per definitie grote groep mensen nodig
- vooraf ontwikkelde vragenlijst - wel: zo volledig mogelijk zicht krijgen
- beperkt aantal variabelen op fenomeen
- homogene groep - veel variatie
Hoe groter de steekproef… hoe Hoe gevarieerder de steekproef… hoe beter de
betrouwbaarder de resultaten. resultaten
3
, Kwalitatief onderzoek
1.1. Wat is kwalitatief onderzoek?
“Investigation of phenomena, typically in an indepth and holistic fashion, through collection
of rich narrative materials using a flexible research design”
“Covers complex (social) phenomena, studied in their natural setting, and useful for
understanding the processes that are at play in a situation.”
“Behandelt complexe (sociale) fenomenen, bestudeerd in hun natuurlijke omgeving, en
“Qualitative researchers are interested in understanding the meaning people have
constructed, that is, how people make sense of their world and the experiences they have in
the world.”
“Kwalitatieve onderzoekers zijn geïnteresseerd in het begrijpen van de betekenis die mensen
Vorm van empirisch onderzoek die zich laat typeren adhv:
o Onderwerp van onderzoek/ vraagstelling
o Onderzoeksdesign
o Steekproeftrekking
o Dataverzameling
o Data-analyse
o Outcome
o Rol van de onderzoeker
4
1. Inleiding in kwalitatief onderzoek
Voorbeeld:
Onderzoek naar de rol van verpleegkundigen bij euthanasie.
hoe pak ik dit het best aan?
Vragenlijst Enquête Of nog andere Statistische
methode? analyse
Wat wil je precies onderzoeken?
wat bedoel je met: de rol van VPK bij euthanasie
1) Hoeveel VPK al betrokken zijn bij 2) – Hoe verloopt het zorgproces?
euthanasiezorgproces? + hoe vaak ze dit al
hebben gedaan? - hoe beleven ze dit?
- wat maakt het moeilijk… of net haalbaar?
- hoe gaan ze ermee om?
- familie en naasten…?
KWANTITATIEVE ANALYSE
KWALITATIEVE METHODE
Vragenlijst
Statistische
verwerking
Diepte-interviews
1
,Kwalitatief onderzoek
Kwalitatief onderzoek
= een empirisch onderzoek waarbij je sociale fenomenen zoals gedrag, ervaringen, sociale
interacties, sociale processen, betekenisstructuren, betekenisgeving, etc. gaat bestuderen
zoals ze zich spontaan in hun eigen natuurlijke omgeving voordoen.
niet in een laboratorium
NIET: concentreren op cijfergegevens en statistische analyse
WEL: rijke en meerduidige, narratieve gegevens woorden, beelden, ervaringen, verhalen…
Gegevens verkrijgen via vragenlijst of enquête?
Nee, want…
- dan ga je voorbij aan de subjectieve rijkdom en veelzijdigheid waarmee
mensen sociale fenomenen ervaren.
- geen ruimte voor de subjectieve rijkdom en veelzijdigheid van
menselijke ervaringen
Kwantitatieve bevraging Kwalitatieve bevraging
Je start met een vooraf ontwikkelde INDUCTIEF van aard
hypothese en toetst deze bij proefpersonen
De ervaringen en belevingen van je
Je vertrekt dan vanuit een aantal participanten vormen je uitgangspunt
theoretische veronderstellingen en die ga je
in zekere zin toetsen aan de realiteit Door het goed beluisteren van hun
ervaringen, ontdek je geleidelijk aan een
aantal PATRONEN
DEDUCTIEVE ANALYSE
de onderzoeksresultaten komen dus
inductief naar voren vanuit de werkelijkheid
zelf.
Kwalitatief onderzoek
Gegevens verzamelen via: interviews, observaties…
je gaat mensen uitgebreid laten vertellen over:
Hun ervaringen Eigen omgeving
HUN PERSPECTIEF + HUN SUBJECTIEVE BETEKENISVERLENING staan centraal
Je wil dieper inzicht krijgen in hun ervaringen en perspectief op de zaak. Je kijkt doorheen de
bril van de respondent naar het fenomeen en tracht het zo beter te begrijpen.
2
,Kwalitatief onderzoek
Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek
Objectieve, mathematische realiteit Subjectieve realiteit
inzoomen op: Exploreren en begrijpen van:
o Frequenties van gebeurtenissen o (sociale) fenomenen
o Causale relaties o Gebeurtenissen en gedragingen
o Hypotheses toetsen o Vanuit het subjectieve perspectief
o Zaken willen controleren en van de betrokken persoon!
voorspellen
Basisidee van kwalitatief onderzoek:
= dat menselijk reageren en handelen in bepaalde situaties voor een belangrijk deel te
verklaren is op basis van de zin en de betekenis die mensen eraan geven
Bv. Medicatie innemen zal mee afhangen van:
o Hoe belangrijk ik dit vind…
o Hoe sterk ik geloof in het effect..
o Hoe vervelend ik het vind…
Betekenisgeving kwalitatieve onderzoeksmethoden SUBJECTIEVE REALITEIT BEGRIJPEN
EN INTERPRETEREN!
Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek
Brede, horizontale kijk op een fenomeen Focus in de diepte
Vele mensen bevragen Verticaal
Op een uniforme manier (vragenlijst bv.) Fenomeen in veelzijdigheid begrijpen
Veel personen Niet per definitie grote groep mensen nodig
- vooraf ontwikkelde vragenlijst - wel: zo volledig mogelijk zicht krijgen
- beperkt aantal variabelen op fenomeen
- homogene groep - veel variatie
Hoe groter de steekproef… hoe Hoe gevarieerder de steekproef… hoe beter de
betrouwbaarder de resultaten. resultaten
3
, Kwalitatief onderzoek
1.1. Wat is kwalitatief onderzoek?
“Investigation of phenomena, typically in an indepth and holistic fashion, through collection
of rich narrative materials using a flexible research design”
“Covers complex (social) phenomena, studied in their natural setting, and useful for
understanding the processes that are at play in a situation.”
“Behandelt complexe (sociale) fenomenen, bestudeerd in hun natuurlijke omgeving, en
“Qualitative researchers are interested in understanding the meaning people have
constructed, that is, how people make sense of their world and the experiences they have in
the world.”
“Kwalitatieve onderzoekers zijn geïnteresseerd in het begrijpen van de betekenis die mensen
Vorm van empirisch onderzoek die zich laat typeren adhv:
o Onderwerp van onderzoek/ vraagstelling
o Onderzoeksdesign
o Steekproeftrekking
o Dataverzameling
o Data-analyse
o Outcome
o Rol van de onderzoeker
4
