Samenvatting Farmacologie VZC2

VZC 2: FARMACOLOGIE (S. TIMMERS)  MEDICATIE
DEEL ADEMHALINGSSTELSEL
 β2-sympaticomimetica  Astma & COPD
o Kortwerkend (SABA’s): bij symptomen & ter preventie en behandeling van
inspanningsastma of indien de symptomen van COPD dit vereisen
 Fenoterol en Salbutamol (Ventolin)
o Langwerkend (LABA’s): evt. bij onderhoudsbehandeling astma of indien
symptomen niet onder controle zijn van COPD
 Formoterol en Salmeterol
o Werking: stimuleren selectief de β2-receptoren van het sympathisch
zenuwstelsel in de luchtwegen, waardoor het gladde spierweefsel relaxeert
o Opgelet!  in hoge doseringen ook kans op VD van de arteriolen
o Bij astma: LABA’s steeds in associatie met inhalatiecorticosteroïden (ICS)

 Anticholinergica  Astma & COPD
o Kortwerkend (SAMA’s): alternatief in geval van contra-indicatie van de
vorige medicatie bij astma of indien de symptomen dit vereisen bij COPD
o Langwerkend (LAMA’s): als de symptomen van COPD niet voldoende onder
controle zijn
o Werking: direct relaxerend effect op de gladde spiercellen van de
luchtwegen + protectie tegen allerlei prikkels door blokkeren van de
muscarinereceptoren
o Vb. Ipratropium (Atrovent)

 Inhalatiecorticosteroïden (ICS)  Astma & COPD
o Eerste keuze bij onderhoudsbehandeling astma
o De doeltreffendheid van de ICS is alleen aangetoond bij patiënten met
COPD die frequente exacerbaties vertonen
o Werking: actief door hun anti-inflammatoire werking
o Vb. Budesonide (Pulmicort) en Fluticason (Flixotide)

 Leukotrieenreceptorantagonisten  Astma & COPD
o Kunnen een alternatief zijn bij milde gevallen van astma, bij ernstigere
gevallen kunnen ze worden toegevoegd aan de steroïden of als alternatief
voor ICS bij intolerantie of contra-indicatie
o Werking: zowel anti-inflammatoire als bronchodilaterende eigenschappen
o Vb. Montelukast

 Theofylline  Astma & COPD
o In uitzonderlijke gevallen als onderhoudsbehandeling van ernstig astma
o Werking: direct relaxerend effect op de gladde spiercellen van de
luchtwegen + ati-inflammatoir effect
o Opgelet!  nauw therapeutisch-toxische marge

 Antitussiva
o Werking: centraal werkend, hoestprikkeldempend
o Hebben geen zin bij productieve hoest want hoest vormt een
beschermingsmechanisme wanneer er sputum wordt geproduceerd
o ! Overdreven sedatie en respiratoire depressie bij associëren met andere
medicatie met sederend effect of alcohol !

, o Hoestremming kan de alarmtekenen van pneumonie en andere ernstige
verwikkelingen maskeren
o Vb. Codeïne, Dextrometorphan en Noscapine

 Cystinederivaten  Mucolytica & Expectorantia
o Werking: door depolymerisatie (= verbreken van de aanwezige
disulfidebruggen tussen de macromoleculen) vermindert de viscositeit van
het bronchiale slijm
o Specifieke indicaties zoals mucoviscidose en beademing
o Vb. Acetylcysteïne (Lysomucil)  wordt IV gebruikt bij acute intoxicatie met
paracetamol


DEEL CARDIOVASCULAIR STELSTEL
 β-blokkers  Hypertensie
o Werking: blokkeren de β-receptoren van het sympathisch zenuwstelsel
o Voorkeur gaat uit naar cardioselectieve β-blokkers (β 1-receptoren)
o Extra aandacht bij diabetespatiënten want deze medicatie kunnen een
hypoglycemie maskeren
o Deze medicatie mogen ook niet plots worden gestopt omwille van het
rebound-effect
o Vb. Atenolol, Bisoprolol (stofnaam eindigt vaak op ‘-lol’)

 ACE-inhibitoren  Hypertensie
o Werking: inhiberen de omzetting van angiotensine I tot het actieve
angiotensine II (RAAS-systeem)
o Mogelijke bijwerking na een tijdje = prikkelhoest die niet meer weggaat +
verminderen van dorstprikkel
o Bij patiënten met Afrikaanse etniciteit liever geen ACE-inhibitoren gebruiken
omwille van mindere werking (ander effect van renine op bloeddruk)
o Vb. Catopril, Lisinopril (stofnaam eindigt vaak op ‘-pril)

 Sartanen  Hypertensie
o = angiotensine-II-antagonisten
o Werking: antagonisten van angiotensine II ter hoogte van de angiotensine
AT1-receptor van de bijnierschors
o Wordt gebruikt wanneer ACE-inhibitoren niet worden verdragen (is wel
duurder!)
o Contra-indicatie = zwangerschap
o Vb. Losartan, Valsartan (stofnaam eindigt vaak op ‘-sartan’)

 Lisdiuretica  Kaliumverliezende diuretica
o Werking: ter hoogte van de Lis van Henle, zorgen voor een verhoogde
excretie van Na, K en Ca  deze ionen worden samen met water extra
uitgescheiden via de urine
o Korte en sterke werking, dus minder geschikt voor langdurige behandeling
van hypertensie + best niet ’s avonds nemen want werken 30 min. tot 8u
na inname (nycturie vermijden)
o Indicatie: vooral bij behandeling oedeem en hartfalen (minder bij
hypertensie)

 Thiazidediuretica  Kaliumverliezende diuretica